Diferenzas entre revisións de «Cozumel»

Saltar ata a navegación Saltar á procura
*do Iucatán segundo a RAG
m (→‎Historia moderna: arranxiños)
(*do Iucatán segundo a RAG)
As investigacións máis recentes indican que os primeiros poboadores da illa de Cozumel arribaron a ela ao redor do século II a.c.. Aínda que non identificados plenamente, crese que estes individuos eran parte de grupos seminómadas [[Pobo caribe|caribes]], dedicados indistintamente á [[Pesca comercial|pesca]] e a [[cinexética|caza]].
Unha segunda onda migratoria máis organizada arribou no século III d.c. Esta integrábase con grupos [[Civilización maia|maias]] identificados como procedentes da rexión do Petén guatemalteco, ao sur da [[península dedo Iucatán]], cun nivel cultural definitivamente superior aos seus antecesores, eran sedentarios, coñecían a agricultura e dominaban técnicas arquitectónicas, así mesmo atópanse vestixios da súa actividade nalgunhas construcións e restos de olería achados no centro norte da illa, na zona coñecida actualmente como Santa Rita e parte de San Gervasio.
A terceira onda migratoria, nas postrimerías do clásico maia, iniciou o seu arribo no século VIII e chegou procedente de [[Tabasco]] e do sur de [[estado de Campeche|Campeche]]. Formábana grupos maias-chontales da rama putún, navegantes e comerciantes que na súa ruta chegaban ata [[Centroamérica]] e que fixeron de Cozumel un punto importante da súa área de influencia. Este grupo introduciu á illa novas formas de organización social, outros estilos arquitectónicos e novos cultos relixiosos, entre estes destacou a devoción á deusa [[Ixchel|Ix Chel]], deidad da lúa, fertilidade e nacemento, e que na illa tivo o seu principal santuario, dando orixe a un rito de peregrinación de todo o mundo maia cara a Cozumel.
 
Durante a colonia a illa quedou practicamente deshabitada, pois se conxugaron varios factores que limitaron a permanencia e crecemento do grupo indíxena: o azoute causado polas enfermidades traídas polos españois, a explotación a que foron sometidos, o derrube do seu sistema económico, a súa organización social e ata o colapso da súa relixión e costumes. Ante o abandono, a illa foi frecuentemente refuxio de [[piratería|piratas]] e [[corsario]]s que tiñan o Caribe como centro de operacións. Non tiveron unha base permanente na illa, pero ocasionalmente recalaban nela para abastecerse de auga, alimentos frescos e reparar os seus navíos. Entre estes ladróns do mar en [[1571]], despois do combate entre forzas españolas e corsarios franceses caeron prisioneiros na illa o xefe Pierre Sanfroy e nove compañeiros seus que, trasladados a Mérida primeiro e despois a México foron xulgados, condenados e axusticiados polo tribunal da Santa [[Inquisición]]. Varios piratas máis usaron Cozumel como base de operacións no século XVII, incluíndo os renomeados [[Henry Morgan]] e [[Jean Lafitte]], piratas de [[Inglaterra]] e [[Países Baixos|Holanda]] entraron a terra para capturar indíxenas e españois como escravos.
 
A mediados do século XIX, como consecuencia da rebelión indíxena na península, coñecida como [[Guerra de Castes]] ([[1847]]), iníciase un proceso de repoboamento co arribo de familias procedentes case todas de [[Valladolid, Iucatán|Valladolid]], [[Tihosuco|Sabán Tihosuco]] e [[Chemax]], do [[estado dedo Iucatán]] e fundan os poboados de [[el Cedral]] (antigamente ''Oy ib''), ao sur da illa e [[San Miguel de Cozumel|San Miguel]] na costa noroeste.
O desenvolvemento agrícola e comercial baseado na explotación de froitas, [[henequén]], [[chicle]] e [[copra]] logrou consolidar eses poboados, que para fins dese século contaban cada un con aduana, escola e guarnición (goberno municipal só a segunda).
 
Situada no Caribe mexicano, Cozumel é unha illa chaira formada de roca volcánica porosa. A elevación natural máis importante na illa está a menos de 100 [[msnm]]. Os [[cenote]]s formados pola filtración de auga a través da pedra [[calcaria]] durante miles de anos poden ser explorados nadando ou mediante actividades como o snorkel e o mergullo; poden apreciarse distintas especies mariñas.
 
A illa mide ao redor de 48 km de norte a sur e 16 km deste a oeste, o que a converte na terceira illa máis grande de México logo da illa do[[Illa Tiburón|Tiburón]] no estado de Sonora e a illa [[Illa Angel de la Guarda|Angel de la Guarda]] en Baixa California. Situada a 20 km ao leste da [[península dedo Iucatán]], e a 60 km ao sur de [[Cancún]], ten unha extensión de 647,33 km² comparada con 1.208 km² da illa do Tiburón e 895 km² da illa Angel de la Guarda.
 
Tamén Cozumel conta co punto máis oriental do país, denominado "Punta Molas".
260.017

edicións

Menú de navegación