Diferenzas entre revisións de «Karate»

Saltar ata a navegación Saltar á procura
sigo
(sigo)
(sigo)
O karate popularizouse no Xapón e introduciuse nas escolas secundarias antes da [[Segunda Guerra Mundial]].
 
ComaComo moitas das artes marciais practicadas no [[Xapón]], o karate fixo a súa transición cara o karate-do no inicio do [[século XX]]. O ''do'' en karate-do significa camiño, palabra que é análoga ao familiar concepto de ''tao''. Como foi adoptado na moderna cultura xaponesa, o karate está imbuído de certos elementos do budismo [[zen]], sendo a práctica do karate algunhas veces chamada “zen en movemento”. As aulasclases frecuentemente comezan e terminan con curtos períodos de meditación. Tamén a repetición de movementos, coma executados no kata, é consistente coa [[meditación]] zen pretendendo maximizar o autocontrol, a atención, a forza e velocidade, mesmo en condicións adversas. Profesores de karate difiren moito na maneira en que eles en recoñecen a influencia do [[zen]] nesta arte marcial.
 
A modernización e sistematización do karate no Xapón tamén incluíu a adopción do uniforme branco (dogi ou keikogi) e de cintos de cores indicadoras do estadio alcanzado polo alumno, ambos criadoscreados e popularizados por Jigoro Kano, fundador do [[judo]].
 
== Ética ==
{{VT|Dojo kun|Tode jukun|Niju kun}}
O karate dende o seu xurdimentonacemento, porquepor estivoestar conexorelacionado ácoa caste guerreira, absorbeu principios morais. AEran necesarias normas de respecto e disciplina facíanse necesarias porque eran útiles no ambiente militar. Conforme evolucionaba o karate, un código de conduta paulatinamente tomaba forma paulatinamente. Aínda ono século XVII, ou no XVIII, Peichin Takahara, que, alén de guerreiro, era relixioso, fixo asentar tres piares éticos. Eses tres principios son de inspiración [[Taoísmo|taoísta]], polo que xa naquel momento víase a disciplina militar como paradigma, un modo de vida, que podería ser usado para formar un cidadán mellor.<ref>{{cita web|lingua=inglés|url=http://www.traditionalshotokankarate.co.uk/peichin_takahara.html|dataacceso=2 de decembro de 2014|título=Peichin Takahara}}</ref>
O mestre Takahara enumerou:
* '''Ijo''', compaixón
* '''Fo''', dedicación
* '''Katsu''', comprensión e práctica das formas
 
== Estilos ==
Por causa do seu proceso de desenvolvemento, que foi moi eclético e recibiu as máis diversas influencias, o karate nunca foi unha arte marcial uniforme, adestrada e ensinada dun xeito só. Mesmo cando non se trataba dun deporte dividido en varias agremiaciónsescolas, xa se mostraba ramificado en tres estilos distinguidos, Naha-te, Tomari-te e Shuri-te, que son recoñecidos como os tres estilos clásicos e primordiais.
 
De feito, os tres estilos primordiais non eran estilos formais, mais contaban só con grandes mestres que lles daban destaquerelevancia. ONo século XIX, os estilos de Shuri e Tomari acaban por se mesclarmesturar e converxer no estilo [[Shorin-ryu]]. O estilo de Naha evoluciona para o que se chamaba de estilo [[Shorei-ryu]]. Estes dous tamén son considerados estilos clásicos, dos cales todos os demais, noen todo ou en parte, evolucionaron.<ref>{{cita web|lingua=inglés|url=http://www.karatebyjesse.com/legends-of-karate-mabuni-kenwa-and-his-shito-ryu-pt-1/|dataacceso=4 de decembro de 2014|título=Legends of Karate: Mabuni Kenwa and his Shitô-Ryû (pt. 1)}}</ref>
 
Para diferenciar un estilo dode outro, o karate seguiu máis ou menos o modelo adoptado no resto do Xapón: cada estilo identifícase por un nome maila a partícula '''ryu''' ({{lang|ja|流}}). Outro caso pode ocorrer cando houberse produce unha subdivisión, que pode se dardarse co xurdimento dunha liñaxe que pregoa determinada marca diferencial. NesteNesta hipótese, ocorre a adiallaadición da partícula '''ha''' ({{lang|ja|派}}) mailo o nome do estilo orixinal anteposto. Acontece, porén, que isto non é unha regra ríxida e que todos seguen, pois pode haber unha liñaxe dun estilo que usa a partícula '''ryu''', coma son os casos das varias escolas directamente orixinadas do estilo Shorin-ryu.
 
Unha última hipótese é a de asdas entidades que usan o sufixo '''kan''' ({{lang|ja|館}}: edificio, casa), que poden ser un estilo ou unha simple liñaxe derivada. Moitas veces, elasorixínanse se orixinan comacomo tributos a mestrasmestres moi graduados e, algunhas veces, acaban se transformandotransformándose en estilos propiamente ditos, comacomo foi o caso do estilo Shotokan, que tamén é derivado do estilo Shorin.
 
No comezo do século XX, había en Okinawa xa unha variedade de estilos de karate, que xurdiron cando os discípulos dos últimos mestres ligados á caste dos peichin (Itosu, Matsumora, Higaonna etc.) comezaron a recibir alumnos independente das súas orixes. Isto foi efecto das mudanzas feitas polo mestre Itosu, que levouintegrou o karate cara dentro dono sistema educacionaleducativo de Okinawa. Había, aínda de informalmente, os ''dojo'' dos mestres Kenwa Mabuni, Chojun Miyagi, Gichin Funakoshi, entre outros.<ref>{{cita web|url=http://www.londonkarate.org.uk/history.html|lingua=inglés|dataacceso=4 de decembro de 2014|título=History of Karate}}</ref>
 
Naquel momento, a despeito de haber distinguidas escolas, nas cales ensinaban os respectivos mestres ensinaban segundo súa propia visión e obxectivos, non se podía dicir que non existía unidade do karate, pois os alumnos e os mestres frecuentaban ás veces as escolas uns dos outros. Esta situación mudou efectivamente a partir do fin da década de 1930, cando a [[Butoku-kai]] demandou que as varias entidades que ensinaban karate rexistrásensese rexistraran, noco propósito de obteren recoñecemento oficial do goberno do país.<ref>{{cita web|lingua=inglés|url=http://judoinfo.com/karateranks.htm|dataacceso=4 de decembro de 2014|título=How the masters got their ranks: the origins of karate ranks}}</ref>
 
A conxuntura política mudou drasticamente despois da [[Segunda Guerra Mundial]], pechándose a Butoku-kai. Por esta época tamén os mestres pioneiros na divulgación do karate ou estaban mortos ou xa estabantiñan conunha idade moi avanzada, ou, aínda, xa sufriran moitos transtornos decorrentesconsecuencia da guerra, o que lles privou de forzas, para manter a relativa unidade e convivencia harmoniosa entre as diversas entidades e escolas de karate. A esta circunstancia sumáronse as diverxencias ideolóxicas e políticas.
 
Ao redor da metade do século XX, xa existían moitos estilos. Pero este proceso de fragmentación non se extinguiu, a pesar de diminuír moito o ritmo. Disensións internas, mesmo nos estilos clásicos, levaron ao xurdimento doutros estilos ou de liñaxes distinguidas dun mesmo estilo, algunhas avogando que serían as certasverdadeiras herdeiras das tradicións e técnicas correctas.<ref>{{cita web|lingua=portugués|url=http://disciplinas.stoa.usp.br/pluginfile.php/30742/mod_folder/content/0/Artes%20Marciais%20e%20lutas/Pedagogia%20do%20esporte%20e%20competição%20karatê.pdf?forcedownload=1|formato=PDF|dataacceso=4 de decembro de 2014|título=Pedagogia do esporte e competição karatê}}</ref>
 
Na década de 1970, naceu a [[Federación Mundial de Karate]], que reuniu a principal entidade xaponesa e outras entidades non xaponesas. Esta organización enumera só os estilos [[Goju-ryu]], [[Shito-ryu]], [[Shotokan]] e [[Wado-ryu]], como oficialmente recoñecidos.
54.838

edicións

Menú de navegación