Diferenzas entre revisións de «Karate»

Saltar ata a navegación Saltar á procura
sigo
(sigo corrixindo)
(sigo)
{{Artes Marciais}}
=== Antecedentes ===
No arquipélago de Okinawa, unha rexión localizada noa medio do camiño entre [[China]] e [[Xapón]], na parte setentrional do [[Mar da China]], xurdiu o [[Reino de Ryukyu|Reino de Lequias]]. No proceso de xurdimento deste reino, entre os anos de [[1322]] e [[1429]], houbenhoubo un período denominado de ''[[Período Sanzan|Sanzan jidai]]'' ({{lang|ja|三山 時代}}, período dos tres montes), cando que se debateron tres reinos polo control total da rexión: [[Hokuzan]] ({{lang|ja|北山}}, Monte setentrional), [[Chuzan]] ({{lang|ja|中山}}, Monte central) e [[Nanzan]] ({{lang|ja|南山}}, Monte meridional). Quen saíu vitorioso foi o Reino de Chuzan, que era o máis forte economicamente, inaugurando a primeira Dinastía Sho: [[Sho Hashi]].
 
Porén, por causa da súa posición xeográfica, a rexión sempre despertou a cobiza de China e Xapón, que non aforraron esforzos para estenderen as súas influencias (culturais e económicas), tornando a existencia dun goberno local sometida á conxugación de intereses e política externos.<ref>{{Cita web|lingua=inglés|url=http://www.okinawan-shorinryu.com/okinawa/history.html|título=A Brief History of Okinawa|dataacceso=29 de mazo de 2014}}</ref>
 
Despois da unificación do reino, nun primeiro período, a China foi máis eficienteeficaz para realizarconseguir os seus intereses e estender a súa influencia sobre a rexión, que se consolidou en varios aspectos, proxectándose dende a estrutura administrativa do país ata os costumes. Neste escenario, migraron ou simplemente chegaron ao país, de entre os diversos tipos de persoas, algúns practicantes e mestres de artes marciais.
Por outro lado, aínda que existise forte influencia chinesa, a sociedade okinawana e a xaponesa posuían algúns puntos converxentes, coma era o caso de existiren en ambas unha caste de guerreiros: no Xapón, [[samurai]]; en Okinawa, [[peichin]]. Para estas clases sociais o seu modelo de vida esixía que desempeñasen certas funcións, sendo unha delas o perfeccionamento das suás habilidades de loita, que eran transmitidos basicamente dentro do clan ou da familia.<ref name="ref7"/>
 
É correcto, por tanto, afirmar que houbenhoubo o troco de coñecementos, aínda que moi discretadiscreto, entre a poboación autóctonautóctona e os dominadores foráneos. Tal troco aconteceu para atender exactamente as necesidades e os insteresesintereses de ambos os grupos.<ref>{{Cita libro|lingua=inglés|título=Karate-do. Traditional Training for All Styles|autor=Seiler, Kevin; Seiler, Donald J|localización=Frisco|editor=Seiler|ano=2006|páxina=54|isbn=0979010802}}</ref>
 
Entrementres, o dominio xaponés consolidouse cun duro golpe para o pobo okinawano cando, en [[1609]], o clan de samurai de Satsuma, concoa aprobación do emperador do Xapón, subxugou a rexión e engandiu ao imperio nipón o Reino de Lequias. Por ocasión destaNesta invasión, os samurais encontraron pouca ou ningunha resistencia, porque, dadas as circunstancias, o rei local declarara que a vida era o máis importante tesouro e recomendou que a poboación das illas non protestase ou contestase a agresión estranxeira.
 
Trala invasión, Lequias aínda permanecera na situación de estado máis ou menos autónomo, pero, ao contrario do escenario anterior, ficavabaixo debaixo doo control e daa influencia do Xapón, que se tornaba paulatinamente preponderante, pois os samurais impuñan os seus propios pensamentos. Desta época, inclusive, data a introdución do estilo [[Jigen-ryu]], de [[kenjutsu]].<ref>{{Cita web|lingua=castelán|url=http://www.okinawakarate.com.ar/histkar.html|título=Historia Shorin Ryu|dataacceso=29 de marzo de 2014}}</ref>
 
=== Mans de Okinawa ===
O momento exacto retrinco de aparición do karate pérdese ono tempo e na mestura de lendas e relatos históricos. No ámbito das lendas, cóntase que certo samurai, chamado ora de Minamoto no Tametomo, ora Chinzei Hachiro Tametomo, a mediados do [[século XII]], despois deda malograda sorte na [[Rebelión Hogen]], procuraría refuxio en Okinawa. Durante a súa estadaestadía na rexión, o samurai ensinaría técnicas de combate para osaos nobres locais e estas técnicas, ou polo menos parte delas, acabaron por evolucionar e se desenvolver nunha arte marcial, chamada ''tuidi'' e despois ''karate''.<ref>{{Cita web|lingua=inglés|url=http://www.msisshinryu.com/history/tomari-te/|editorial=MSISSHINRYU.COM|título=Tomari-te: the placê of the old Tode|dataacceso=29 de marzo de 2014}}</ref>
 
Outra hipótese de xurdimento apunta cara unha modalidade de combate desarmado, denominada ''[[muto|mutō]]'', nativaorixinaria de Okinawa, que aínda hoxe é unha importante manifestación da cultura local, mais que existía benmoito antes do aumento da disputa dedas interesesloitas sinochino-xaponesesxaponesas e era practicada, como aínda é, de forma trivial pola poboación. Esta loita aseméllase máis ó [[sumo]], pero tamén posúe características do [[jujitsu]] e e do [[aikido]].<ref name="ref7"/>
 
De forma distinta do que é o karate contemporáneo, o combate en ''mutō'' acontecerealízase con empurróns deao inicio e, despois, séguese con técnicas de derrubamento e luxación. Vencía aquel que derrubase ou sometese oao contrario. Era unha práctica cuxo maiorprincipal obxectivo era ao recreaciónentretemento, mais que, segundo algúns autores e mestres, sería a semente do karate, que foi entón paulatinamente sendo moldeado e modificado so a influenciasinfluencia do boxeo chinés do Sur.<ref>{{Cita libro|lingua=portugués|título=Karate-do, meu modo de vida|autor=Funakoshi, Gichin|localización=São Paulo|editor=Pensamento-Cultrix|ano=1975|páxina=129}}</ref><ref>{{Cita libro|lingua=inglés|título=Ancient Okinawan Martial Arts. Koryu Uchinadi|autor=McCarthy, Patrick; McCarthy, Yuriko|localización=Massachusetts|editor=Tuttle|ano=1999|páxina=1}}</ref><ref>{{Cita libro|lingua=inglés|título=Tales of Okinawa's great masters|autor=Nagamine, Shōshin|localización=Massachusetts|editor=Tuttle|ano=2000|páxina=28|isbn=0804820899}}</ref>
 
Algúns argumentan que o embrión sería unha lei que o Rei Sho Hashi, non moimoito despois da unificación do reino, promulgou e que tornouprohibiu prohibidoa o porteposesión de calquera armasarma por parte da poboación civil, [[katana gari]] ({{lang|ja|刀狩}}), co obxectivo de conter eventuais sentimentos de revolta. Este acontecemento é de feito importante, mais non pode dar total sustentación a esta idea, porque a caste guerreira mantivo os seus privilexios e costumes, ata para poder continuar desempeñando as súas funcións no reino e perante a sociedade en xeral. Nin mesmo a restrición ao uso de armas imposta polos samurais de Satsuma foi ampla aoata o punto de esmoucarcoutar as prerrogativas dos guerreiros de Okinawa, exactamente polos mesmos motivos, de que os nobres deberían continuar en súas funcións costumeiraspropias.<ref>{{Cita web|lingua=alemán|url=http://www.familygym.ch/FamilyGym/Karate_Geschichte.html|título=Karate Geschichte|dataacceso=29 de marzo de 2014}}</ref>
 
Sábese de certo que, a mediados do [[século XVII]], xa estaba estabelecida unha arte marcial en Okinawa sen armas xa era estabelecida e, coñecida porcomo "te" ou "ti" (en [[Lingua okinawana|uchinaguchi]]), adestrada polos nobres guerreiros, por causa das súas obrigaciónsobrigas militares. A existencia desta arte marcial équeda demostrada pola existencia, xa naquel período, de tres variantes máis ou menos semellantes mais diferenciadas, [[Naha-te]], [[Tomari-te]] e [[Shuri-te]], que se formaron respectivamente nas tres cidades que lles prestaron os nomes.<ref>{{cita libro|lingua=portugués|título=Ensinamento dos mestres|nome=Ricardo|apelidos=Serravalle Guimarães|editor=Clube de Autores|ano=2006}}</ref>
 
Os nobres do Reino de Lequias adestrabanensinaban artes marciais que empregaban armas e queou non, nun modelo moi próximo do xaponés eque eventualmente xerou escolas familiares. Foi tamén resultado deste modelo o desenvolvemento do [[Ryukyu kobujutsu|kobudo]], que era a denominación dos estilos, mais que acabou por designar só as técnicas de combate con armas. Ocorre, porén, que orixinalmente no kobudo de Okinawa a parte de pelexaloita sen armas era referida comanomeada ''toshu'' ({{lang|ja|徒手}}), ''toshukuken'' ({{lang|ja|徒手空挙}}) ou ''toshujutsu'' ({{lang|ja|徒手術}}).<ref>{{cita libro|lingua=castelán|título=Karate y Kobudo Okinawense|nome=Shigeo|apelidos=Nakazato|editor=Kier|ano=2005|páxina=31}}</ref>
 
O que moi probabelmente sucedeu como decorrénciaconsecuencia da prohibición dode portelevar de armas foi que os nobres de Okinawa perfeccionaron o combate con armas, adaptando outros obxectos, coma o eku (remo), a ''[[tonfa]]'' e o ''[[nunchaku]]'', que eran orixinalmente instrumentos de traballo, para manexo de muíño e debaga de grans e arroz. Nalgún momento do século XVII a loita desarmada pasou a ser chamada "Okinawa-te" ou "Uchinaadi" ({{lang|ja|沖縄手}}), que significa "man de Okinawa". NaNesta época, xordiuxurdiu a figura de [[Matsu Higa]], nobre local, que angarioualcanzou moita sona pora causa das súas habilidades en loita, algunhas das cales algunhas serían aprendidas de loitadores chineses de [[wushu]]. Crese que Sensei Higa fose, dentro de seu estilo propio, o primeiro a estabelecer un conxunto formal de técnicas e chamalo de ''ti''.<ref>{{Cita web|lingua=castelán|url=http://www.to-de.org/to-de.html|título=To-De|dataacceso=29 de marzo de 2014}}</ref><ref>{{Cita web|lingua=portugués|url=http://senseijadir.comze.com/index.php?option=com_content&view=article&id=69%3Ahistoria-do-karate&catid=40%3Akarate&showall=1|título=História do Karate|dataacceso=29 de marzo de 3014}}</ref><ref>{{cita libro||lingua=alemán|título=Die Meister des Karate und Kobudo|nome=Thomas|apelidos=Heinze|editor=Books on Demand|ano=2009|páxina=63}}</ref>
 
Nun proceso cultural e evolutivo asemellado bastante ao que sucedía no resto do Xapón, os mestres guerreiros construían as súas técnicas e os seus instrumentos de guerra adaptados ás súas necesidades. Coma os samurais formaron o [[jujitsu]], que era adecuadosadecuado ás súas necesidades de loita desarmada e usando armadura, os ''peichin'' fixeronfixérono en Okinawa. Varios elementos entraron na composición daquilo que pasou a ser chamado ''Tode'' ou ''Todi'' ({{lang|ja|唐手}}, man chinesa), pois, nalgún momento do [[século XVIII]] ou entre os séculos XVII e XVIII, o que foi máis influente foron os estilos meridionais de [[chuan fa]]. En todo no caso de que, pódese afirmar seguramente que no Reino de Lequias desenvolvíase un produto de formación eclética, polo que pode ser notado no establecemento dun código moral, moi próximo daqueles de orixe xaponesa, composto polos principios de compaixón, dedicación e perfeccionamento.<ref>{{Cita web|lingua=inglés|url=http://www.chilternkarate.co.uk/about-karate/history-of-karate/|título=History of Karate|editor=Chiltern Karate Association|dataacceso=29 de marzo de 2014}}</ref>
 
DestacáronseDestacaron máis os estilos de [[Shuri]], por ser o estilo da capital do reino, e de [[Naha]], por ser cidade portuaria e máis importante sitio mercantil. Non obstante, postoaínda que tivese menor importancia no escenario da época, por ser principalmente unha cidade de traballadores, pescadores e labradores, [[Tomari]], debido a exactamente as súas características, desenvolveu o estilo peculiar e moitas veces erradamente confundido co estilo de Shuri.
 
Na liñaxe do estilo [[Shuri-te]], caracterizado polas posturas naturais e por movementos de desprazamento e de golpes en liña recta, seguíronse a ''sensei'' Higa, máis ou menos nunha en secuencia de instrutor e alumno, os mestres [[Peichin Takahara]], [[Kanga Sakukawa]] e [[Sokon Matsumura]]. Mestre Sakukawa, por suxestión de Peichin Takahara, foi aprender co chinés [[Kushanku]], mestre de ''[[wushu]]'' e, despois, directamente naquel país.<ref>{{Cita web|lingua=inglés|url=http://www.bushinkai.org.uk/page20.htm|título=Bushinkai - Karate History|dataacceso=29 de marzo de 2014}}</ref>
 
Mentres tanto, en [[Tomari]], o estilo da urbe adquiría unha característica máis acrobática. Os principais representantes da rexión foron os mestres [[Karyu Uku]] e [[Kishin Teryua]], que deixarían a súa arte paraa [[Kosaku Matsumora]]. En [[Naha]], o ''Ti'' evolucionaba nunha dirección diversa, con movemento de extrema contracción, golpes de curto alcance e perfeccionamento do corpo para recibir golpes e técnicas de respiración (''[[ibuki]]'').<ref>{{Cita web|lingua=inglés|url=http://www.shuriway.co.uk/ryukyuhist.html|título=History of Okinawan Karate-Do|dataacceso=30 de marzo de 2014}}</ref>
 
So as mans de [[Sokon Matsumura]], o ''todi'' pasou a ter un adestramento máis formalizado coa compilación dunha serie máis ou menos pechada de exercicio (''[[kata]]'') e, principalmente, rompeuse a barreira das clases sociais. Con Matsumura, que formaba parte da elite guerreira e da corte de do Rei [[Sho Ko]] e sucesores, o ''Todi'', practicado polas clases traballadoras e polos guerreiros, pasou a ser unha arte militar recoñecida.
54.142

edicións

Menú de navegación