Conquilioloxía: Diferenzas entre revisións

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Contido eliminado Contido engadido
mSen resumo de edición
Xoio (conversa | contribucións)
ampliación
Liña 1: Liña 1:
{{zooloxía en progreso}}
{{zooloxía en progreso}}
[[Ficheiro:Seashell vendor.jpeg|miniatura|250px|Un posto de venda de cunchas en [[Tanzania]]. Alí véndense cunchas que se obtiveron de animais vivos no mar, matándoos. Isto pode considerarse como unha forma de furtivismo.]]
[[Ficheiro:Seashell vendor.jpeg|miniatura|220px|Un posto de venda de cunchas en [[Tanzania]].]]
[[Ficheiro:Musei Wormiani Historia.jpg|miniatura|220px|Lámina do ''Museum Wormianum'', ou gabinete de curiosidades de [[Ole Worm]] (1588–1654), médico e anticuario danés. No centro, no andel máis proximo ao chan, pódese ver a súa colección de ''conchilliata''.]]

[[Ficheiro:Lister Martin conchs 1770.png|miniatura|220px|Unha lámina do libro de Lister mostrando o que el chama ''conchas buccinis''.]]
A '''conquilioloxía''' é o estudo [[científico]] das [[cuncha]]s de [[moluscos]]. É unha rama da [[malacoloxía]]. Os conquiliólogos poden estudar as cunchas para conseguir entender a diversa e complexa [[taxonomía]] dos moluscos ou simplemente para aprecialas polo seu valor [[estético]].
A '''conquilioloxía''' é o estudo [[científico]] das [[cuncha]]s de [[moluscos]]. É unha rama da [[malacoloxía]]. Os conquiliólogos poden estudar as cunchas para conseguir entender a diversa e complexa [[taxonomía]] dos moluscos ou simplemente para aprecialas polo seu valor [[estética|estético]].


Esta definición ás veces se amplía (especialmente en [[Europa]]) para incluír o estudo dos moluscos, o que tecnicamente é a malacoloxía, ao mesmo tempo que inclúen outros [[invertebrados]] mariños, como os [[equinodermo]]s, os [[cnidarios]] e os [[crustáceos]].
Esta definición ás veces se amplía (especialmente en [[Europa]]) para incluír o estudo dos moluscos, o que tecnicamente é a malacoloxía, ao mesmo tempo que inclúen outros [[invertebrados]] mariños, como os [[equinodermo]]s, os [[cnidarios]] e os [[crustáceos]].


A conquilioloxía ocúpase de todas as cunchas de moluscos; porén, as [[lura]]s e outros [[cefalópodos]] non teñen cunchas externas (coa excepción dos ''[[náutilo]]s''), xa que desenvolveron só un óso interno ou cuncha, utilizado para a flotación ou como soporte. Algunhas especies perderon completamente o seu esqueleto (interno ou externo), mentres que algúns reemprazarono por unha estrutura de soporte cartilaxinosa. Debido a isto, os conquiliólogos ocúpanse principalmente dos [[gasterópodos]], os [[bivalvos]], os [[Polyplacophora|poliplacóforos]] de os [[Scaphopoda|escafópodos]].
A conquilioloxía ocúpase de todas as cunchas de moluscos; porén, as [[lura]]s e outros [[cefalópodos]] non teñen cunchas externas (coa excepción dos ''[[náutilo]]s''), xa que desenvolveron só un óso interno ou cuncha, utilizado para a flotación ou como soporte.
Algunhas especies perderon completamente o seu esqueleto (interno ou externo), mentres que algúns reemprazarono por unha estrutura de soporte cartilaxinosa. Debido a isto, os conquiliólogos ocúpanse principalmente dos [[gasterópodos]], os [[bivalvos]], os [[Polyplacophora|poliplacóforos]] de os [[Scaphopoda|escafópodos]].


== Etimoloxía ==
== Etimoloxía ==
O termo conquilioloxía deriva dos elementos ''conquilio-'', tirado do [[grego antigo]] κογχύλιον ''kogchýlion'' /konkílion/, 'cunchiña', e ''-loxía'', do grego -λογία ''-logía'', 'tratado'.<ref>[http://lema.rae.es/drae/?val=conquiliolog%C3%ADa Definición de ''conquiliología''] no [[DRAE]].</ref>
O termo conquilioloxía deriva dos elementos ''conquilio-'', tirado do [[grego antigo]] κογχύλιον ''kogchýlion'' /konkílion/, 'cunchiña', e ''-loxía'', do grego -λογία ''-logía'', 'tratado'.<ref>[http://lema.rae.es/drae/?val=conquiliolog%C3%ADa Definición de ''conquiliología''] no [[DRAE]].</ref>

== Historia ==

A recolección de cunchas, actividade predecesora da conquilioloxía, remóntase até aos máis lonxanos tempos da humanidade: desde que houbo persoas que paseaban polas praias agunhas puideron recoller cunchas debido á súa beleza e tamén é posíbel que fose ao día seguinte a buscar máis. O feito de que moita xente xa estuviera usando os moluscos como unha fonte de alimentación, unido á súa abundancia, facilitou a súa introdución nas vidas das persoas.

Encontráronse colares de cunchas en [[Sitio arqueolóxico|asentamentos arqueolóxicos]] datados na [[Idade de Pedra]], algúns dos cales situados en áreas afastadas das costas indicando que foron obxecto dalgún tipo de comercio ou intercambio. Colares de cunchas e outras [[xoia]]s encóntranse na maioría das escavacións arqueolóxicas, incluíndo ruínas antigas [[aztecas]] e doutos [[amerindio|pobos amerindios]], da antiga [[China]] e do val do [[Indo]].

Durante o [[Renacemento]], a xente comezou a ter un maior interese na beleza de obxectos naturais para incluír nos seus [[gabinete de curiosidades|gabinetes de curiosidades]] ou ''cuartos de marabillas''. As cunchas convertéronse nunha gran parte desas coleccións.

Contra o final do [[século XVII]], a xente comenzou a ver as cunchas cun interese científico. [[Martin Lister]] entre [[1685]] e [[1692]] publicou a sua ''Historia Conchyliorum'', que foi o primeiro libro detallado sobre cunchas, con máis de 1 000 pranchas gravadas.

== Usos das cunchas ==
As cunchas foron coleccionadas durante milenios, pero non seempre só pola súa beleza. Á parte de que os moluscos, sobre todo os [[bivalvos]], foron desde sempre unha importante ''fonte de alimentación'' para moitos poboss en distintos lugares do mundo, as cunchas utilizáronse en diversas partes como:
* '''Moeda (de cambio)''', é decir, como un medio de intercambio en varios lugares, incluíndo [[América do Norte]], [[África]] e o [[Caribe (rexión)|Caribe]].
* '''Ferramentas''', debido á súa gran variedade de formas.
* Nalgús pobos, as cunchas desempeñan así mesmo un papel na '''relixión e a espiritualidade'''. Por exemplo, as de ''[[Cypraea]]'' foron moitas veces consideradas como símbolos das mulleres debido á súa forma parecida á da [[vaxina]].
* As cunchas tamén foron (e son) empregadas como '''instrumentos musicais''', normalmente como unha especie de trompeta ou [[buguina]].
* Con fins decorativos. Os "valentíns" dos mariñeiros eran recordos decorativos fabricados no Caribe do [[século XIX]]. Consistían en complexos deseños de cunchas incrustadas en caixas de madeira (normalmente en forma de hexágono). Os "valentíns" en forma de corazón encontrábanse entre os deseños máis populares, de aí o seu nome.
* Así mesmo, utilízanse algúns subprodutos das cunchas en procesos industriais.
* Quizais os subprodutos máis significativos son as '''[[perla]]s''' "fabricadas" poas [[ostra]]s.


== Notas ==
== Notas ==
Liña 17: Liña 40:


=== Bibliografía ===
=== Bibliografía ===
* [[National Geographic Society|National Geographic Magazine]], March 1969, “The Magic Lure of Sea Shells”, Paul A. Zahl
* National Geographic Society. National Geographic Magazine, March 1969, "The Magic Lure of Sea Shells", Paul A. Zahl
* Seashells of the Northern Hemisphere, 1990, [[Surrey]], R. Tucker Abbott,
* Seashells of the Northern Hemisphere, 1990, [[Surrey]], R. Tucker Abbott,
* [http://www.manandmollusc.net/ Man and Mollusc]
* [http://www.manandmollusc.net/ Man and Mollusc]
* [http://web.archive.org/web/http://www.wunderkammer.com.au/news.html History of conchology]
* [http://web.archive.org/web/http://www.wunderkammer.com.au/news.html The History of conchology]
* [http://www.museum.com.ua/project/eng/vist/simf/simf.html Symphony of the Exotic Seas]
* [http://www.museum.com.ua/project/eng/vist/simf/simf.html The Symphony of the Exotic Seas]


=== Outros artigos ===
=== Outros artigos ===
* [[Moluscos]]
* [[Moluscos]]
* [[Malacoloxía]]


=== Ligazóns externas ===
=== Ligazóns externas ===
* [http://cvc.cervantes.es/literatura/caracolas_neruda/default.htm Colección de caracolas de Pablo Neruda] (Centro Virtual Cervantes)
* [http://cvc.cervantes.es/literatura/caracolas_neruda/default.htm Amor al mar. La caracolas Neruda] ([[Centro Virtual Cervantes]])
* [http://web.archive.org/web/http://coconet03.coconet.com/sanibel-captiva/bm_shell.html The Bailey-Matthews Shell Museum] en Sanibel Island, [[Florida]]. O único museo do mundo dedicado en exclusiva ás cunchas.
* [http://web.archive.org/web/http://coconet03.coconet.com/sanibel-captiva/bm_shell.html The Bailey-Matthews Shell Museum] en Sanibel Island, [[Florida]]. O único museo do mundo dedicado en exclusiva ás cunchas.
* [http://www.conchologistsofamerica.org/home/ Conchologists of America]
* [http://www.conchologistsofamerica.org/home/ Conchologists of America]
* [http://www.conchsoc.org/ Conchological Society of Great Britain and Ireland]
* [http://www.conchsoc.org/ Conchological Society of Great Britain and Ireland]
* [http://www.club-conchylia.de/ Club Conchylia, Sociedad Alemana de Coleccionismo de Conchas]
* [http://www.club-conchylia.de/ Club Conchylia, Sociedade Alemana de Coleccionismo de Cunchas]
* [http://www.bvc-gloriamaris.be/ Sociedad Belga de Conquiliología]
* [http://www.worldwideconchology.com/ CONCHOLOGY - The Art and Science of Nature]
* [http://shellmonster.com/ ShellMonster, unha colección particular]
* [http://www.worldwideconchology.com/]
* [http://shellmonster.com/ ShellMonster, una colección particular]





Revisión como estaba o 23 de marzo de 2016 ás 20:16


Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre zooloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.

Un posto de venda de cunchas en Tanzania.
Lámina do Museum Wormianum, ou gabinete de curiosidades de Ole Worm (1588–1654), médico e anticuario danés. No centro, no andel máis proximo ao chan, pódese ver a súa colección de conchilliata.
Unha lámina do libro de Lister mostrando o que el chama conchas buccinis.

A conquilioloxía é o estudo científico das cunchas de moluscos. É unha rama da malacoloxía. Os conquiliólogos poden estudar as cunchas para conseguir entender a diversa e complexa taxonomía dos moluscos ou simplemente para aprecialas polo seu valor estético.

Esta definición ás veces se amplía (especialmente en Europa) para incluír o estudo dos moluscos, o que tecnicamente é a malacoloxía, ao mesmo tempo que inclúen outros invertebrados mariños, como os equinodermos, os cnidarios e os crustáceos.

A conquilioloxía ocúpase de todas as cunchas de moluscos; porén, as luras e outros cefalópodos non teñen cunchas externas (coa excepción dos náutilos), xa que desenvolveron só un óso interno ou cuncha, utilizado para a flotación ou como soporte.

Algunhas especies perderon completamente o seu esqueleto (interno ou externo), mentres que algúns reemprazarono por unha estrutura de soporte cartilaxinosa. Debido a isto, os conquiliólogos ocúpanse principalmente dos gasterópodos, os bivalvos, os poliplacóforos de os escafópodos.

Etimoloxía

O termo conquilioloxía deriva dos elementos conquilio-, tirado do grego antigo κογχύλιον kogchýlion /konkílion/, 'cunchiña', e -loxía, do grego -λογία -logía, 'tratado'.[1]

Historia

A recolección de cunchas, actividade predecesora da conquilioloxía, remóntase até aos máis lonxanos tempos da humanidade: desde que houbo persoas que paseaban polas praias agunhas puideron recoller cunchas debido á súa beleza e tamén é posíbel que fose ao día seguinte a buscar máis. O feito de que moita xente xa estuviera usando os moluscos como unha fonte de alimentación, unido á súa abundancia, facilitou a súa introdución nas vidas das persoas.

Encontráronse colares de cunchas en asentamentos arqueolóxicos datados na Idade de Pedra, algúns dos cales situados en áreas afastadas das costas indicando que foron obxecto dalgún tipo de comercio ou intercambio. Colares de cunchas e outras xoias encóntranse na maioría das escavacións arqueolóxicas, incluíndo ruínas antigas aztecas e doutos pobos amerindios, da antiga China e do val do Indo.

Durante o Renacemento, a xente comezou a ter un maior interese na beleza de obxectos naturais para incluír nos seus gabinetes de curiosidades ou cuartos de marabillas. As cunchas convertéronse nunha gran parte desas coleccións.

Contra o final do século XVII, a xente comenzou a ver as cunchas cun interese científico. Martin Lister entre 1685 e 1692 publicou a sua Historia Conchyliorum, que foi o primeiro libro detallado sobre cunchas, con máis de 1 000 pranchas gravadas.

Usos das cunchas

As cunchas foron coleccionadas durante milenios, pero non seempre só pola súa beleza. Á parte de que os moluscos, sobre todo os bivalvos, foron desde sempre unha importante fonte de alimentación para moitos poboss en distintos lugares do mundo, as cunchas utilizáronse en diversas partes como:

  • Moeda (de cambio), é decir, como un medio de intercambio en varios lugares, incluíndo América do Norte, África e o Caribe.
  • Ferramentas, debido á súa gran variedade de formas.
  • Nalgús pobos, as cunchas desempeñan así mesmo un papel na relixión e a espiritualidade. Por exemplo, as de Cypraea foron moitas veces consideradas como símbolos das mulleres debido á súa forma parecida á da vaxina.
  • As cunchas tamén foron (e son) empregadas como instrumentos musicais, normalmente como unha especie de trompeta ou buguina.
  • Con fins decorativos. Os "valentíns" dos mariñeiros eran recordos decorativos fabricados no Caribe do século XIX. Consistían en complexos deseños de cunchas incrustadas en caixas de madeira (normalmente en forma de hexágono). Os "valentíns" en forma de corazón encontrábanse entre os deseños máis populares, de aí o seu nome.
  • Así mesmo, utilízanse algúns subprodutos das cunchas en procesos industriais.
  • Quizais os subprodutos máis significativos son as perlas "fabricadas" poas ostras.

Notas

Véxase tamén

Bibliografía

Outros artigos

Ligazóns externas