Diferenzas entre revisións de «Canal de Suez»

Saltar ata a navegación Saltar á procura
Arranxos ortográficos, lig ext e biblio
m (Bot: Arranxo o formato do modelo.)
(Arranxos ortográficos, lig ext e biblio)
O '''Canal de Suez''' ('''قناة السويس''', ''Qanā al-Suways'' en [[Lingua árabe|árabe]]) é unha [[canle (enxeñería)|canle]] artificial de 193.3 km<ref>[http://www.suezcanal.gov.eg/sc.aspx?show=12 Características técnicas na web da Autoridade da CAnle de Suez]</ref> que liga o [[Mar Mediterráneo]] desde o porto [[Exipto|exipcio]] de [[Port-Saïd]] ao [[Mar Vermello]] polo porto de [[Suez]] atravesando o desértico [[istmo de Suez]].
 
Permite ás embarciónsembarcacións iren da [[Europa]] á [[Asia]] sen teren que contornar a [[África]] polo [[cabo da Boa Esperanza]]. Antes da súa construción, as mercadorías tiñan que ser transportadas por terra entre o Mar Mediterráneo e o Mar Vermello.
 
== Historia ==
=== Na antigüidade ===
Talvez durante a [[Antigo Exipto|XII dinastía]], o [[faraón]] [[Senusret III]] excavouescavou un canal atravésa través do [[Wadi Tumilat]] que unía o [[Río Nilo]] co Mar Vermello e lle permitía o comercio co [[Punt]]. Existe constancia da súa existencia desde o [[século -XIII|século XIII a.C.]], en tempos de [[Ramsés II]], mais este canal desfíxose posteriormente. Segundo [[Herodoto]], [[Neco II]] tentou sen éxito re-excavaloescavalo a finais do [[século -VI|século VI a.C.]]. Porén, [[Darío I]], o conquistador [[Persia|persa]], si rematou as reparacións arredor do ano [[-500|500]] a.C.
 
Este precedente do Canal de Suez foi restaurado por [[Ptolomeo II]] arredor do 250 a.C. Durante o milenio seguinte foi modificado, destruído e reconstruído até o seu momento final, no [[século VIII]] d.C., baixo o [[califa]] [[abásida]] [[al-Manusr]].
=== Construción do Canal de Suez moderno ===
[[Ficheiro:Ferdinand de Lesseps.jpg|miniatura|esquerda|170px|Ferdinand de Lesseps]]
Durante a conquista de Exipto, [[Napoleón]] considerou a posibilidade de construirconstruír o canal mais o proxecto foi abandonado logo de que unhas medicións erróneas indicasen que as augas do Mar Vermello eran máis altas que as do Mediterráneo, o que non permitiría un canal sen [[esclusa]]s.
 
En 1854 e 1856, [[Ferdinand de Lesseps]], que fora un diplomático vinte anos antes, obtivo a concesión da súa construción de [[Said Pasha]], vicerrei do Exipto. Creouse unha empresa para a construción dun canal marítimo aberto aos barcos de todas as nacións de acordo cos planos creados polo enxeñeiro [[Austria|austriaco]] [[Alois Negrelli]]. A construción do canal iniciouse o [[25 de abril]] de [[1859]]. No final dos traballos, [[Exipto]] e [[Francia]] eran os propietarios do canal. E a Compañía do Canal de Suez (''Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez'') operaría o canal por un período de 99 anos.
 
Estímase que 1,5 millón de exipcios participaron na construción do canal e que 125.000 morreron, principalmente da [[cólera]]. Nun principio, a construción levouse a cabo sobre todo por medios manuais; sen auga potábel, os traballadores realizaban o seu labor en condicións moi duras, axudados por [[camelo]]s carregadoscargados con cestos. Porén, reunir todos os meses 20.000 traballadores resultou sumamente difícil. Por outra banda, máis de 200 morrían cada ano e as tarefas detíñanse por causa de enfermidades contaxiosas. Aos cinco anos, o goberno exipcio suspendeu a contratación de traballadores e procedeu a mecanizar os traballos.
 
[[Ficheiro:SuezCanalElGuisr.jpg|300px|dereita|miniatura|Construción do canal]]
 
=== Unha obra conflitiva ===
A influencia da abertura do canal no comercio marítimo foi tremenda. Xogou un papel fundamental na penetración e colonización de África e do [[Oriente Medio]]. A [[débeda externa]] que ocasionou a súa construción obrigou a [[Ismail Pasha]], sucesor de Said Pasha, a vender a súa parte do canal ao [[Reino Unido]] en [[1875]], o que garantía así a rota británciabritánica para as [[India]]s. Esa compra, conducida polo primeiro ministro [[Benjamin Disraeli]], foi financiada por un empréstamo do banco [[Rotschild]]. As tropas británicas instaláronse ás marxes do canal para protexelo en [[1882]]. A Convención de Constantinopla declarou en [[1888]] que o canal sería unha zona neutral baixo protección británica.
 
[[Ficheiro:SuezCanalKantara.jpg|esquerda|275px|miniatura|Unha das primeiras travesías, no século XIX]]
A [[Crise do canal de Suez]] durou unha semana. A [[ONU]] confirmou a lexitimidade exípcia e condenou a expedición franco-israelo-británica cunha resolución mediante a cal tamén se estableceu a presenza dunha forza das Nacións Unidas (UNEF). Como resultado dos danos e dos barcos afundidos, o canal fechouse até abril de [[1957]].
 
Após a [[Guerra dos seis días]] de [[1967]], o canal permaneceu fechado até [[1975]], cunha forza de paz da ONU que permaneceu estacionada até [[1974]]. En [[1973]], durante a [[Guerra do Yom Kippur]], o canal foi o escenario do ataque masivo do exército exipcio que tentou penetrar na [[Península do Sinaí]], controlada por [[Israel]]. Posteriormente, os israelís cruzáronnocruzárono no sentido contrario.
 
== Características ==
O canal non posúe [[esclusa]]s, pois todo o traxecto está ao nívelnivel do mar, contrariamente ao que sucede no [[canal do Panamá]]. O seu trazado apoiase en tres planos de auga, os [[lago]]s [[Manzala]], [[Timsah]] e [[Amer]]. A anchura media do canal é de 365 metros, dos que 190 m son navegábeis. Inicialmente, eses dous valores eran de 52 e 44 m. O canal é demasiado pequeno para dous carrís de tráfico, polo que os barcos atravésano en convois e usan canles de derivación. Hai 78 km de derivacións, nun 40% da lonxitude total do canal. De norte a sur estas son: a derivación de Port Said, de 36,5 km, a derivación de Ballah de 9 km, a derivación de Timsah, de 5 km, e a derivación de Deversoir, de 27,5 km.
 
O canal permite a pasaxe de navíos de 15 m. de quilla submersasomerxida, mais hai traballos previstos a fin de permitir a pasaxe de [[supertanker]]s com até 22 m para o [[2010]]. Actualmente, eses enormes navíos devendeben descarregardescargar unha parte da carga nun barco pertencente ao canal para poderen atravesalo. Aproximadamente 15.000 naviosnavíos por ano atravesan o canal, representando 14% do transporte mundial de mercadorías. Unha travesía demora de 11 a 16 horas.
O canal non posúe [[esclusa]]s, pois todo o traxecto está ao nível do mar, contrariamente ao que sucede no [[canal do Panamá]]. O seu trazado apoiase en tres planos de auga, os [[lago]]s [[Manzala]], [[Timsah]] e [[Amer]]. A anchura media do canal é de 365 metros, dos que 190 m son navegábeis. Inicialmente, eses dous valores eran de 52 e 44 m. O canal é demasiado pequeno para dous carrís de tráfico, polo que os barcos atravésano en convois e usan canles de derivación. Hai 78 km de derivacións, nun 40% da lonxitude total do canal. De norte a sur estas son: a derivación de Port Said, de 36,5 km, a derivación de Ballah de 9 km, a derivación de Timsah, de 5 km, e a derivación de Deversoir, de 27,5 km.
 
Desde [[1980]] unha estrada cruza baixo o canal no sulsur.
O canal permite a pasaxe de navíos de 15 m. de quilla submersa, mais hai traballos previstos a fin de permitir a pasaxe de [[supertanker]]s com até 22 m para o [[2010]]. Actualmente, eses enormes navíos deven descarregar unha parte da carga nun barco pertencente ao canal para poderen atravesalo. Aproximadamente 15.000 navios por ano atravesan o canal, representando 14% do transporte mundial de mercadorías. Unha travesía demora de 11 a 16 horas.
 
Desde [[1980]] unha estrada cruza baixo o canal no sul.
 
== Notas ==
<references/>
 
== Véxase tamén ==
{{Commons|Suez Canal|Canal de Suez}}
=== Bibliografía ===
* Britannica (2007) "Suez Canal", in: ''The new Encyclopædia Britannica'', 15th ed., '''28''', Chicago, Ill. ; London : Encyclopædia Britannica, ISBN 1-59339-292-3
* Galil, B.S. and Zenetos, A. (2002). "A sea change: exotics in the eastern Mediterranean Sea", in: Leppäkoski, E., Gollasch, S. and Olenin, S. (eds), ''Invasive aquatic species of Europe : distribution, impacts, and management'', Dordrecht ; Boston : Kluwer Academic, ISBN 1-4020-0837-6, p.&nbsp;325–336
* Garrison, Ervan G. (1999) ''A history of engineering and technology : artful methods'', 2nd ed., Boca Raton, Fla. ; London : CRC Press, ISBN 0-8493-9810-X
* Karabell, Zachary (2003) ''Parting the Desert: The Creation of the Suez Canal'', Knopf, ISBN 978-0-375-40883-0
 
=== Ligazóns externas ===
* [http://www.suezcanal.gov.eg/ Web oficial da Canle de Suez]
 
*[http://www.suezcanal.gov.eg/ Web oficial da Canle de Suez]
 
* [http://www.herodote.net/histoire11170.htm A inauguración,o 17 de novembro de 1869]
* [http://www.mfa.gov.eg/MFA_Portal/en-GB/Foreign_Policy/Treaties/CONVENTION+RESPECTING+THE+FREE+NAVIGATION+OF+THE+SUEZ+MARITIME+CANAL.htm Convención de Constantinopla, 1888]
 
[[Categoría:Exipto|Suez]]
13.744

edicións

Menú de navegación