Diferenzas entre revisións de «Paracetamol»

Saltar ata a navegación Saltar á procura
m
sen resumo de edición
(libero o artigo)
m
[[Ficheiro:4-Nitrophenol acsv.svg|miniatura|[[4-nitrofenol]], precursor da síntese de ''p''-acetaminofeno.]]
 
O '''paracetamol''' ([[DCI]]) ou '''acetaminofén''' ('''acetaminofeno''') é un [[fármaco]] con propiedades analxésicas, sen propiedades antiinflamatorias clinicamente significativas. Actúa inhibindo a síntese de [[prostaglandina]]s, mediadores celulares responsables da aparición da [[dor]]. Ademais, ten efectos [[antipirético]]s. Preséntase habitualmente en forma de [[cápsula (medicamento)|cápsulas]], [[comprimido]]s, [[supositorio]]s ou pingas de administración oral.
 
 
Cando a quina empezou a escasear nos [[anos 1880]], a xente empezou a buscar alternativas. Dous axentes antipiréticos alternativos foron desenvolvidos nos anos 1880: a [[acetanilida]] en 1886 e a [[fenacetina]] en [[1887]]. Nese momento, o paracetamol xa fora sintetizado por Harmon Morse de Northrop mediante a [[redución-oxidación|redución]] do ''p''-nitrofenol en [[ácido acético]] glacial. Este feito produciuse en 1873, pero o paracetamol non se usou con fins médicos durante dúas décadas. En 1893, o paracetamol foi atopado nos ouriños de persoas que inxeriran fenacetina e foi illado como un composto branco e cristalino de sabor amargo. En 1899, o paracetamol foi identificado como un metabolito da acetanilida. Devandito descubrimento foi amplamente ignorado naquel momento.
 
[[Ficheiro:Axelrod.jpg|miniatura|200px|Julius Axelrod, galardoado co Premio Nobel de Medicina en [[1970]].]]
 
En 1946, o Instituto para o Estudo de Drogas Analxésicas e Sedantes outorgou unha subvención ao Ministerio de Sanidade de [[Nova York]] para estudar os problemas asociados co uso de analxésicos. Bernard Brodie e [[Julius Axelrod]] foron asignados para investigar por que compostos non relacionados coa aspirina daban lugar a [[metahemoglobinemia]], ununha [[síndrome]] non letal consistente na deformación da [[molécula]] da [[hemoglobina]] e por tanto causante da súa incapacidade para transportar [[Osíxeno molecular|osíxeno]] de forma efectiva. En [[1948]] ambos os investigadores relacionaron o uso da acetanilida coa metahemoglobinemia e deduciron que o seu efecto analxésico era debido ao seu metabolito paracetamol. Propuxeron o uso de paracetamol (acetaminofén) xa que este non tiña os efectos [[tóxico]]s da acetanilida.<ref name="Jpharmacol1948-Brodie">Brodie BB & Axelrod J (1948). ''J. Pharmacol. Exp. Ther.'' '''94''': 29-38.</ref>
 
O paracetamol foi posto á venda nos [[Estados Unidos]] en [[1955]] baixo o nome comercial Tylenol. En [[1956]], pastillas de 500 mg de paracetamol puxéronse á venda no [[Reino Unido]] baixo o nome de Panadol, producido por Frederick Stearns & Co, unha filial de Sterling Drug Inc. Ao principio Panadol estivo dispoñible unicamente con [[receita médica]], para o alivio da dor e a [[febre]], e foi anunciado como "inocuo para o estómago", debido a que outros analxésicos da época contiñan ácido acetilsalicílico, un irritante coñecido do [[estómago]], pero xa en abril do 2009 a [[Administración de Alimentos e Medicamentos]] de [[EUA]] obriga a fabricantes a informar que o paracetamol, cando se administra en doses moi altas ou xunto con bebidas alcohólicas, pode ser altamente tóxico e potencialmente mortal, en virtude dos danos que pode causar ao fígado.<ref> [http://www.fda.gov/downloads/advisorycommittees/committeesmeetingmaterials/drugs/drugsafetyandriskmanagementadvisorycommittee/ucm168778.pdf Briefing Materials For Drug Safety And Risk Management Anesthetic And Life Support And Nonprescription Drugs Advisory Commitee Meeting] </ref> En xuño de [[1958]] comercializouse unha formulación para nenos, Panadol Elixir. En [[1963]] o paracetamol engadiuse ao [[vademécum]] británico, e desde entón popularizouse como un analxésico con poucos [[efectos secundarios]] e con poucas interaccións con outros medicamentos.
== Dispoñibilidade comercial ==
[[Ficheiro:Panadol suppositories.jpg|esquerda|miniatura|180px|Supositorios de paracetamol.]]
 
Normalmente comercialízase como suspensión líquida, en [[comprimido]]s ou como [[supositorio]].
 
O ''Panadol'', que se vende en [[Europa]], [[América Latina]], [[Asia]] e [[Australia]], é a marca máis estendida, vendida en máis de 80 países. En [[Norteamérica]], o paracetamol véndese como xenérico ou baixo varias marcas: por exemplo ''Tylenol'' (McNeil - PPC, Inc), ''Anacin 3'' e ''Datril''.
 
Nalgunhas formulacións o paracetamol combínase co [[opioide]] [[codeína]], ás veces chamado co-codamol, por exemplo o [[Algidol]] ([[Almirall]]) en [[España]], o que o converte en máis tóxico{{Cómpre referencia|data=Abrilabril de 2010}}. Nos Estados Unidos e [[Canadá]] véndese como Tylenol 1/2/3/4; nos Estados Unidos só se pode adquirir con [[receita médica]], o contrario que en [[Canadá]]. No [[Reino Unido]] e noutros moitos países, esta combinación véndese como Tylex CD e Panadeine. Outras marcas dispoñibles son: Captin, Disprol, Dymadon, Fensum, Hedex, Mexalen, Nofedol, Pediapirin, Atamel e Perfalgan. En [[España]] pode adquirirse indistintamente como xenérico ou como medicamento "de marca", como o moi coñecido ''Efferalgan'' de ([[Upsa Laboratoires]]), ''Termalgin'' ([[Novartis]]), ''Gelocatil'' ou ''Frenadol'' (composto con [[Dextrometorfano]], [[ácido ascórbico]] e [[clorfenamina]] comercializado por [[McNeil]]).
 
Tamén se pode combinar con [[oxicodona]], por exemplo o ''Percocet'' en Estados Unidos.
== Síntese ==
As [[Reacción química|reacción]] do [[p-aminofenol]] con [[anhídrido acético]], produce a acetilación do primeiro, obténdose como produtos o paracetamol e [[ácido acético]].
 
[[Ficheiro:Synthesis of paracetamol.png|miniatura|400px|[[Síntese química]] do paracetamol.]]
 
 
== Farmacocinética ==
[[Ficheiro:Kalottenmodell N-acetyl-para-aminophenol.png|miniatura|200px|dereita|<small>Modelo tridimensional da [[molécula]] de paracetamol: <br/>negro - [[carbono]]; <br/>branco - [[hidróxeno]]; <br/>vermello - [[osíxeno]]; <br/>azul - [[nitróxeno]]</small>]]
 
O paracetamol absórbese rápida e completamente por vía oral, e bastante ben por vía rectal, tendo a vantaxe de evitar o primeiro paso hepático. Existen tamén preparacións intravenosas.
As concentracións plasmáticas máximas alcánzanse en función da forma farmacéutica, cun tempo, até a concentración máxima, de 0,5-2 horas.
O paracetamol distribúese rapidamente por todos os tecidos. As concentracións son similares no sangue, a saliva e o plasma. A taxa de unión ás proteínas plasmáticas é baixa.
 
A [[biodisponibilidade]] é moi elevada (próxima ao 100%), sendo a biodisponibilidade por vía oral do 75-85%. O paracetamol metabolízase principalmente a nivel do fígado. As dúas principais rutas metabólicas son a glucuro e sulfuroconxugación. Esta última vía satúrase rapidamente con doses superiores ás terapéuticas. Soamente unha pequena proporción se metaboliza mediante o sistema [[encima|encimático]] do [[hemoproteína|citocromo]] P-450 no fígado, por acción das oxidasas mixtas, xerando un intermedio reactivo, N-acetilbenzoquinoneimida que en condicións normais é inactivado (se detoxifica) por reacción cos grupos [[Tiol|sulfhidrilo]] do glutatión e eliminado nos ouriños conxugado con cisteína e ácido mercaptúrico. Pola contra, durante as intoxicacións graves aumenta a cantidade deste metabolito tóxico.
 
29.647

edicións

Menú de navegación