Escudo de Galicia

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Escudo de Galicia
Escudo de Galicia 2.svg
Detalles
Armiger Xunta de Galicia
Adoptado 29 de maio de 1984
Crista Coroa real
Escudo Cáliz de ouro (Santo Graal) en campo de azur, hostia de prata acompañado de sete cruces

Dentro do escudo de Galicia, é o cáliz a figura heráldica que hai máis tempo vén representando a Galicia. O cáliz aparece documentado por vez primeira como armas dos reis de Galyce no Armorial Segar de Inglaterra do ano c.1282.

As armas do Reino de Galicia foron evolucionando continuamente a través dos séculos; do orixinario cáliz pechado nun relicario (armoriais Bergshammar, Suecia, 1436, e Gymnich, Flandres, 1445) pasouse á súa representación en forma aberta; o orixinal campo azul da bandeira diversificouse tamén en vermello e branco; e o orixinal cáliz en campo liso sen ningún engadido pasou a conter enfeites diversos como anxos e un número variable de cruces, entre unha, seis ou sete, ou en campo sementado.

A estandarización gráfica moderna das Armas ou Escudo de Galicia foi establecida no ano 1972 pola Real Academia Galega [1].

Cómpre pór de relevo que o actual cáliz do escudo é unha representación do cáliz do Cebreiro.[Cómpre referencia]

Heráldica[editar | editar a fonte]

Segundo a Lei 5/1984 de símbolos de Galicia, o escudo de Galicia trae, en campo de azur, un cáliz de ouro sumado dunha hostia de prata, e acompañado de sete cruces recortadas do mesmo metal, tres a cada lado e unha no centro do xefe. O timbre, coroa real, forrada de goles ou vermello, pechada, que é un círculo de ouro, engastado de pedras preciosas, composto de oito floróns de follas de acanto, visibles cinco, interpoladas de perlas e de cada unha das súas follas saen cinco diademas sumadas de perlas que converxen nun mundo azur, co semimeridiano e o ecuador de ouro, sumado de cruz de ouro.

Historia[editar | editar a fonte]

Primeiras representacións (séculos XIII-XIV)[editar | editar a fonte]

O documento coñecido máis antigo no que se representa o escudo do entón reino de Galicia é o armorial inglés Segar´s Roll, realizado cara ao ano 1282. É xunto outros escudos de monarquías europeas onde se aprecia a anotación "rey de Galyce" e onde aparece a representación heráldica de tres cálices.

Representacións renacentistas (séculos XV-XVI)[editar | editar a fonte]

Se foi na Europa gótica cando a representación heráldica do reino de Galicia se espallou a través de numerosos armoriais, foi no Renacemento (século XV) cando esta adquiriu certa uniformidade. Deste século tamén datan as primeiras representacións do escudo dentro do propio territorio galego, onde o número de cálices no brasón chegou ata cinco, como é o caso do escudo do reino que se atopaba nas portas da cidade medieval de Betanzos. Este excepcional número de cálices tamén foi representado na porta renacentista da vila de Viveiro, mandada edificar polo emperador Carlos V en 1548.

Porén, desde finais do século XV o número de cálices comeza a estandarizarse nun único, manténdose a cor azul no fondo e dourada no calice, que desde o século XIII se viñan representando.

As cruces no escudo (século XVI)[editar | editar a fonte]

A partir do século XVI, o escudo do reino de Galicia sufre unha serie de transformación, talvez a máis importante sexa a incorporación de un número inicialmente dispar, e posteriormente estandarizado de cruces. Unha das primeiras representacións nas que cruces recrucetadas se engaden ao cálice central atópase no Historia originis et succesionis regnorum et imperiorum a Noe usque ad Carolum V (1548). Desde entón practicamente todas as representacións heráldicas do reino contarán con estes adornos estéticos propios da época, e será a finais do século XVI cando o número de cruces fique practicamente reducido a seis.

De cálice a relicario: Os cambios tras a Contrarreforma[editar | editar a fonte]

Tras o Concilio de Trento en 1545 a Igrexa católica acordou levar a cabo unha serie de medidas encamiñadas a frear a difusión do protestantismo en Europa. Desde o Papado e as monarquías fieis a Roma, procurouse consolidar o culto católico e sentar o dogma católico. Para logralo crearonse novos instrumentos de comunicación e expansión da fe católica, poñendo especial énfase na difusión da mensaxe católica a través dunha nova propaganda artística; o barroco.

Neste contexto de propaganda das ideas católicas e contrarreformistas, xorde a mudanza que no século XVI sofre o cálice, pasando inicialmente a ser un cálice aberto (coa hostia visible) para pouco despois convertirse nun relicario[2]. Deste xeito, procurábase dar ao escudo do reino de Galicia unha aura católica e relixiosa da que ata ese momento carecía. Os primeiros exemplos xorden no século XVI, se ben o relicario non logrou desprazar por completo ao cálice orixinal.

Recuperación do cálice (séculos XVIII e XIX)[editar | editar a fonte]

Coa superación das ideas barrocas e contrarreformistas, no século XVIII imponse a Ilustración. Con ela, o escudo do reino de Galicia comeza a recuperar a súa forma renacentista, así como a restitución do cálice no canto do relicario[2].

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Xunta de Galicia: Símbolos de Galicia: o escudo.
  2. 2,0 2,1 PARDO DE GUEVARA Y VALDÉS, E. O escudo de Galicia. Orixe, significacións e evolución. En BARREIRO FERNÁNDEZ, X.R.; VILLARES, R. Os símbolos de Galicia. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega; A Coruña: Real academia Galega. 2007. ISBN 978-84-96530-46-1.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • PAZ, R. V. (2008). Los símbolos nacionales de Euskadi, Cataluña y Galicia. Maremagnum: publicación galega sobre os trastornos do espectro autista, (12), 193-202.
  • BARREIRO FERNÁNDEZ, X.R.; VILLARES, R. et alli Os símbolos de Galicia. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega; A Coruña: Real academia Galega. 2007. ISBN 978-84-96530-46-1.