Enrique Flórez
| Biografía | |
|---|---|
| Nacemento | 21 de xullo de 1702 Valladolid |
| Morte | 5 de maio de 1773 Madrid |
| Causa da morte | pneumonía |
| Relixión | Igrexa católica |
| Educación | Universidade de Salamanca Universidade de Alcalá |
| Actividade | |
| Ocupación | historiador, filósofo, xeógrafo, tradutor, numismático, arqueólogo, escritor |
| Membro de | |
| Orde relixiosa | Orde de Santo Agostiño |
| Descrito pola fonte | Svensk uppslagsbok Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron Library of the World's Best Literature |
Enrique Fernando Flórez de Setién Huidobro y Velasco, nado en Villadiego, Burgos, o 21 de xullo de 1702 e finado en Madrid o 5 de maio de 1773, foi un relixioso agostiño e catedrático español da época da Ilustración, salientable como historiador, numismático, xeógrafo, epigrafista, paleógrafo, bibliógrafo, tradutor e arqueólogo.
Ingresou en 1719 na Orde de Santo Agostiño. Estudou en Valladolid e en Salamanca, e doutorouse en Teoloxía en 1729 na Universidade de Alcalá. Foi reitor do colexio dos agostiños e catedrático de Teoloxía en Alcalá. Pertenceu ao Consello da Inquisición, na que foi censor des libros.
Flórez está considerado como un dos pioneiros do criticismo histórico e como o iniciador dos estudos científicos da numismática ibérica.
Traxectoria
[editar | editar a fonte]Primeiros anos, formación e xuventude
[editar | editar a fonte]Enrique Flórez naceu en 1702 en Villadiego, Burgos, un dos doce fillos de Josefa de Huidobro y Velasco Puelles e de Pedro José Flórez de Setién Calderón de la Barca, que era corrixidor de El Barco de Ávila.[1] Dous dos seus irmáns faleceron na infancia, e tres varóns foron relixiosos e outro cabaleiro dunha orde militar.[2]
Logo da súa educación inicial entre Villadiego e Barco de Ávila —por mor do destino do seu pai—,[1] comezou a amosar interese pola vida relixiosa. Tomou os hábitos no convento de Santo Agostiño de Salamanca o 5 de xaneiro de 1718, e ingresou na orde o 6 de xaneiro de 1719, e logo trasladouse ao colexio agostiño de Valladolid para cursar estudos de Filosofía, e novamente a Salamanca, en cuxa universidade estudou Teoloxía.[2][3]
Concluídos os seus estudos eclesiásticos en 1725, aprobou as oposicións Lector en Artes e tivo como destino o colexio de Madrigal de las Altas Torres, en Ávila.[2][3]
O 25 de xullo de 1725 ordenouse sacerdote en Madrid, e en outono dese ano foi trasladado á cidade de Ávila, onde se graduou como bacharel no Colexio de San Tomé. No mesmo ano foi trasladado ao Colexio Agostiño de Alcalá, een cuxa universidade acadou o grao de doutor.o 6 de febreiro de 1729. Na Universidade de Alcalá exercería a docencia, e mantería a súa residencia na cidade ata 1750.[2][4]
Carreira como erudito
[editar | editar a fonte]Por instancias do superior da súa orde, o padre Avilés, Flórez recibiu en 1726 a encomenda de completar a obra filosófica do padre Andrés Sierra, catedrático da Universidade de Salamanca, e encargouse da redacción do seu tomo IV. A Summa Philosophica de Sierra foi publicada en Madrid o ano seguinte, omitíndose calquera referencia á autoría de Flórez, aínda que o citado tomo IV pode considerarse realmente como a primeira obra de Enrique Flórez.[2][5]
En 1730, o padre Avilés encargoulle a Flórez a redacción dun curso de Teoloxía para utilizar como manual na Universidade de Alcalá, que se publicou en Madrid en cinco volumes, entre os anos 1732 e 1738.[6]
En 1736 superou os exames que o conduciron ao grao de mestre, e logo a Inquisición nomeouno revisor e visitador de librarías conventuais, en agosto de 1740.[3] Nesa época comezou a interesarse polos estudos históricos e, sinaladamente, pola numismática. En repetidas ocasións intentou tamén acceder á cátedra de Teoloxía, as sete veces que esta ficou vacante durante a súa estadía en Alcalá, aínda que sen éxito, malia a gran vinculación que estaba a ter con esa universidade.[2]
Aínda que residindo en Alcalá, Flórez desprazábase adoito á capital do reino e nos veráns frecuentaba alí o convento de San Filipe. Entrambas as localidades foi forxando un círculo de relacións con destacados intelectuais do seu tempo, e mantivo correspondencia con especialistas das materias das súas investigacións, como Gregorio Mayans y Siscar, Martín Sarmiento ou o Padre Feijoo.[2]

Cara a 1742, Flórez focalizou o interese dos seus estudos na historia das primeiras épocas da igrexa católica española, unha materia sobre a cal a súa formación era autodidacta, e para este labor esforzouse tamén polo coñecemento de linguas como o grego clásico e outras modernas. O resultado dos seus estudos foi unha magna obra sobre a historia xeral da Igrexa en España titulada España sagrada,[3] composta 29 capítulos da súa autoría publicados entre 1747 e 1775 —os dous últimos editados postumamente—, e que foi continuada logo por outros autores.[7][8] O rei Fernando VI determinou o 17 de novembro de 1750, tomar baixo a súa protección esta obra monumental cando ían publicados os cinco primeiros volumes, e concedeulle a Flórez unha pensión anual de 600 ducados para que puidese continuar os traballos. Do mesmo xeito, o propio 1750 os superiores da súa orde trasladárono ao convento de San Filipe o Real na rúa Mayor de Madrid para que puidese ter ao seu dispor boas ferramentas e frecuentar os mellores eruditos e as máis completas bibliotecas.[3] Todas estas facilidades e os privilexios reais foron fonte de críticas nalgúns sectores da Igrexa e da intelectualidade madrileña, e mesmo provocaron a ruptura de relacións con amigos como Mayans e Siscar. [2]
En marzo de 1751, ao ficar novamente vacante unha praza como catedrático de Teoloxía na Universidade de Alcalá, concedéuselle finalmente este posto académico, avalado polo prestixio acadado pola empresa da redacción e a publicación de España sagrada, na que estaba inmerso. Mais naquel momento, Flórez xa non residía xa en Alcalá e asemade tiña todas as enerxías postas nese magno proxecto editorial, que, por outra parte, lle ocasionaba múltiples viaxes por toda España, o que lle entorpecía exercer a súa cátedra como el desexaría. Así as cousas, o 2 de abril de 1758 decidiu renunciar á cátedra e centrarse de cheo no seu proxecto.[2][9]
Ademais da súa dedicación á historia eclesiástica, o seu coñecemento do mundo antigo levouno a estender as súas investigacións cara a unha das súas paixóns, a numismática. Flórez chegou a recibir encargas para compilar pezas para coleccións persoais e corporativas de gran relevancia, entre elas a da Universidade de Alcalá, e os seus estudos nesta disciplina levárono a publicar o primeiro tratado sobre a numismática antiga da Península Ibérica que se publicou en tres capítulos entre 1757 e 1773.[2][10][11]

Tamén se ocupou das ciencias naturais, sinaladamente a partir de 1760, e a el débeselle o impulso para a formación do Real Gabinete de Ciencias Naturais.[2][12]
En recoñecemento á súa traxectoria académica, en 1757 foi designado académico correspondente da Académie des inscriptions et belles-lettres de París.[2] En 1758 foi nomeado membro honorario da Academia Zaragozana de Bo Gusto.[12]
Na mañá do 1 de maio de 1773, logo das súas actividades relixiosas diarias ordinarias, Flórez sentiu unha indisposición, e o día seguinte un doutor diagnosticoulle unha pneumonía, que se foi agravando ata que lle provocou a morte na noite do día 5.[2][5]
O seu soterramento tivo lugar o 7 de maio, no panteón da igrexa do propio convento de San Filipe no que residía,[2] e o 18 dese mes celebráronse nese mesmo lugar as exequias na súa honra.[5][13] Como consecuencia da derruba do convento en 1838, a súa tumba ficou destruída e os seus restos foron trasladados ao Cemiterio do Sur e, tras o desmantelamento deste, ao Cemiterio de La Almudena en 1942.[14]
Publicacións
[editar | editar a fonte]Esta é unha escolma dos traballos monográficos máis salientables publicadas por Enrique Flórez ao longo da súa traxectoria:[15][16][17]
Teoloxía
[editar | editar a fonte]Historia, numismática e xeografía
[editar | editar a fonte]- (1742). Clave historial con que se abre la puerta a la historia eclesiástica y política. Madrid. [3ª ed. 1754]
- (1747-1775). España sagrada. Theatro geographico-histórico de la iglesia de España [...]. Madrid.
- (1747). I : Clave geográfica y geografía eclesiástica de todos los patriarcados.
- (1747). II: Cronología de la historia antigua de estos reinos.
- (1748). III: Predicación de los Apóstoles en España.
- (1749). IV: Último de la Iglesia en común.
- (1750). V: De la provincia cartaginense en particular.
- (1751). VI: De la Santa Iglesia de Toledo en cuanto Metropolitana.
- (1751). VII: De las Iglesias sufragáneas antiguas de Toledo.
- (1752). VIII: De las Iglesias sufragáneas antiguas de Toledo.
- (1752). IX: De la Provincia antigua de la Bética en común y de la Santa Iglesia de Sevilla en particular.
- (1753). X: De las Iglesias sufragáneas antiguas de Sevilla.
- (1753). XI: Contiene las vidas y escritos, nunca publicados hasta hoy, de algunos Varones Ilustres Cordobeses que florecieron en el Siglo nono.
- (1754). XII: De las Iglesias sufragáneas antiguas de Sevilla.
- (1756). XIII: De la Lusitania antigua en común y de su Metrópoli Mérida en particular.
- (1758). XIV: De las Iglesias de Ávila, Caliabria, Coria, Coimbra, Ebora, Egitania, Lamego, Lisboa, Osonoba, Pacense, Salamanca, Viseo y Zamora.
- (1759). XV: De la Provincia antigua de Galicia en común y de su Metrópoli, la Iglesia de Braga en particular.
- (1762). XVI: De la Santa Iglesia de Astorga en su estado antiguo y presente.
- (1763). XVII: De la Santa Iglesia de Orense.
- (1764). XVIII: De las Iglesias Britoniense y Dumiense, incluidas en la actual Mondoñedo.
- (1765). XIX: Contiene el estado antiguo de la Iglesia Iriense y Compostelana hasta su primer Arzobispo.
- (1765). XX: Historia Compostelana.
- (1766). XXI: Contiene la Iglesia de Porto, de la Galicia antigua, desde su origen hasta hoy.
- (1767). XXII: De la Iglesia de Tuy, desde su origen hasta el Siglo XVI.
- (1767). XXIII: Continuación de las memorias de la Santa Iglesia de Tuy.
- (1768). XXIV: I: La Cantabria.
- (1769). XXIV: II: Antigüedades Tarraconenses.
- (1770). XXV: Contiene las Memorias antiguas eclesiásticas de la Santa Iglesia de Tarragona.
- (1771). XXVI: Contiene el estado antiguo de las Iglesias de Auca, de Valpuesta y de Burgos.
- (1772). XXVII: Contiene las Iglesias Colegiales, Monasterios y Santos de la Diócesis de Burgos.
- (1774). XXVIII: Contiene el estado antiguo de la Santa Iglesia Ausonense, hoy Vique.
- (1775). XXIX: Contiene el estado antiguo de la Santa Iglesia de Barcelona.
- (1754). Elogios del Santo Rey Dn. Fernando puestos en el sepulcro de Sevilla. Madrid..
- (1757-1773). Medallas de las Colonias, Municipios y pueblos antiguos de España. Parte I (1757); Parte II (1758); Parte III (1773). Madrid.
- (1761). Memorias de las Reinas Católicas. Historia Genealógica de la Casa Real de Castilla y de León. Tomo I; Tomo II. Madrid.
- (1765). Viage de Ambrosio Morales por orden del rey Phelipe II a los reynos de Leon y Galicia, y principado de Asturias. Madrid.
- (1766). Respuesta del M. R. P. Fr. Henrique Florez a la carta publicada bajo el nombre de Dn. Juachin de Azur. Madrid.
- (1798). Clave Geographica para aprender Geographia los que no tienen maestro. Barcelona.
- (1745). Mapa de todos los sitios de batallas que tuvieron los Romanos en España.
Notas
[editar | editar a fonte]- 1 2 Martínez Añíbarro y Rives, M. (1889). Páxina 204.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 "Enrique Fernando Flórez de Setién Huidobro y Velasco". Historia Hispánica. Real Academia de la Historia (Historia-hispanica.rah.es).
- 1 2 3 4 5 Martínez Añíbarro y Rives, M. (1889). Páxina 205.
- ↑ Campos y Fernández de Sevilla, F. J. (2002).
- 1 2 3 Martínez Añíbarro y Rives, M. (1889). Páxina 210.
- ↑ Véxase "(1732-1738)" en "Publicacións".
- ↑ Véxase "(1747-1775)" en "Publicacións".
- ↑ Salvador y Barrera, JJ. M. (1914).
- ↑ Martínez Añíbarro y Rives, M. (1889). Páxinas 205-206.
- ↑ Fraile Miguélez, M. (1887).
- ↑ Vallejo Girvés, M. (2001).
- 1 2 Martínez Añíbarro y Rives, M. (1889). Páxina 206.
- ↑ Zeballos, E. (1773).
- ↑ "Cementerio General del Sur". Asociacionfunerarte.com
- ↑ Martínez Añíbarro y Rives, M. (1889). Páxinas 210-228.
- ↑ "Flórez, Enrique (1702-1773)". Biblioteca Digital Hispánica (BDH.BNE.es).
- ↑ "Flórez, Enrique, 1702-1773". Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes (Cervantesvirtual.com).
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]| Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Enrique Flórez |
Bibliografía
[editar | editar a fonte]- Borreguero Beltrán, C. (coord.) (2006). El padre Flórez. Tres siglos después. Diputación Provincial de Burgos; Universidad de Burgos. ISBN 84-95874-38-5
- Campos y Fernández de Sevilla, F. J. (1996). Enrique Flórez: la pasión por el estudio. Revista Agustiniana, Madrid. ISBN 84-86898-41-2
- Campos y Fernández de Sevilla, F. J. (2002). "La presencia del P. Flórez en Alcalá (1725-1750)". En Anales Complutenses. XIV. Páxinas 11-26.
- Chisholm, H. (ed.) (1911). "Florez, Enrique". En Encyclopædia Britannica. Vol. 10 (11ª ed.). Cambridge University Press. Páxina 539.
- Fraile Miguélez, M. (1887). “El P. Flórez y la numismática española”. En La Ciudad de Dios, 14. Valladolid. Páxinas 466-479, 542-551, 615-623, 691-703
- Fuentes, V. (1909). "Enrique Flórez". En The Catholic Encyclopedia. Nova York.
- Lazcano, R. (2020). "Obras completas (libros, artículos, traducciones, España Sagrada (ediciones y ediciones digitales), y epistolario (250 cartas), además de medio millar de referencias bibliográficas sobre Flórez y su obra". En Tesauro Agustiniano. 7. Páxinas 77-154. ISBN 978-84-09-26407-0
- Martínez Añíbarro y Rives, M. (1889). "Flórez de Setién y Huidobrro (Enrique)". En Intento de un Diccionario Biográfico y Bibliográfico de autores de la Provincia de Burgos. Madrid. Páxinas 204-228.
- Méndez, F. (1860). Noticias sobre la vida, escritos y viajes del Rmo. P. Mtro. Fr. Enrique Florez. Madrid.
- Risco, M. (1779). El R.P.M. Fr. Henrique Florez vindicado, del Vindicador de la Cantabria, Don Hipolyto de Ozaeta y Gallaiztegui. Madrid.
- Salvador y Barrera, JJ. M. (1914). El Padre Flórez y su España sagrada. Madrid.
- Vallejo Girvés, M. (1997). "Enrique Flórez y sus contemporáneos ante la intervención de Gregorio Magno en obispados de la España bizantina". En Hispania sacra. Vol. XLIX. Nº 100. Páxinas 655-673.
- Vallejo Girvés, M. (2001). "Enrique Flórez y la Numismática de la Hispania Antigua: el gabinete numismático de la Universidad de Alcalá". En Actas del X Congreso Español de Estudios Clásicos. Vol. III, Madrid. Páxinas 429-439;
- Zeballos, E. (1773). Oración fúnebre, que en las exequias celebradas en el Convento de S. Phelipe el Real el día 18 de Julio de 1773, a la piadosa memoria del sabio i religioso maestro Fr. Henrique Flórez [...]. Madrid.
Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]- Nados na provincia de Burgos
- Nados en 1702
- Finados en 1773
- Arqueólogos de España
- Numismáticos de España
- Historiadores de España
- Teólogos de España
- Teólogos católicos
- Sacerdotes católicos de España
- Tradutores de España
- Tradutores ao castelán
- Xeógrafos de España
- Epigrafistas
- Paleografía
- Agostiños de España
- Escritores de Castela e León
- Alumnos da Universidade de Salamanca
- Alumnos da Universidade de Alcalá (histórica)
- Profesores da Universidade de Alcalá (histórica)
- Ilustración (corrente intelectual)
- Membros da Académie des inscriptions et belles-lettres
- Finados por pneumonía