Enfermidade do soro
| Enfermidade do soro | |||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| Características | |||||||||||||||||||||||
|
Especialidade médica
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| Wikidata C:Commons | |||||||||||||||||||||||
A enfermidade do soro ou doenza do soro nos humanos é unha reacción a proteínas presentes en antisoros administrados a un paciente que derivan dunha fonte animal non humana, que ocorre como media uns 12 días despois da exposición.[1] Entre os seus síntomas están erupción cutánea, dor nas articulacións, febre e linfadenopatía. É un tipo de hipersensibilidade, concretamente a hipersensibilidade a complexos inmunes (tipo III).[1] O termo reacción similar á enfermidade do soro utilízase ás veces para referirse a unha doenza similar que se orixina pola introdución de certas substancias non proteicas, como a penicilina.[2]
A enfermidade do soro pode diagnosticarse baseándose nos seus síntomas e usando un test sanguíneo e un test de urina. Pode previrse prescindindo do uso dunha antitoxina derivada dun soro animal e por medio de antihistaminas profilácticas ou corticosteroides. Xeralmente resólvese de forma natural, pero pode tratarse con corticosteroides, antihistaminas, analxésicos e (en casos graves) prednisona.[3] Describiuse por primeira vez en 1905.[4]
Signos e síntomas
[editar | editar a fonte]Os seus signos e síntomas poden tardar ata 14 días en aparecer despois da exposición (media 12 días).[4] Poden ser similares aos que comunmente están asociados coa hipersensibilidade ou as infeccións. Síntomas comúns son:
- erupcións cutáneas e eritema.[5]
- comechón e urticaria.[4]
- dores articulares (artralxia), especialmente en articulacións de dedos e dedas.[4][5]
- febre, usualmente aparece antes das erupcións.[4][5] A febre pode chegar aos 40 °C.
- linfadenopatía (inchan os ganglios linfáticos), especialmente preto do sitio de inxección.[4][5]
- malestar.[5]
Outros síntomas son: glomerulonefrite,[4] hematuria (sangue na urina),[4] esplenomegalia (agrandamento do bazo), hipotensión arterial (diminución da presión arterial) e en casos graves choque circulatorio.
Complicacións
[editar | editar a fonte]En casos raros, a enfermidade do soro pode ter graves complicacións.[5] Entre estas están a neurite, miocardite, edema larínxeo, pleuresía e síndrome de Guillain-Barré.[5]
Causas
[editar | editar a fonte]A enfermidade do soro é unha reacción de hipersensibilidade de tipo III, causada por complexos inmunes.[4] Cando se administra un antisoro, o sistema inmunitario humano pode considerar que as proteínas presentes no antisoro son antíxenos nocivos que hai que combater. O corpo produce anticorpos que se combinan con esas proteínas para formar inmunocomplexos.[4] Estes complexos precipitan, entran nas paredes dos vasos sanguíneos e activan a fervenza do complemento, iniciando unha resposta inflamatoria e consumindo gran parte do compoñente do complemento 3 (C3) dispoñible. Poden encontrarse circulando no sangue, o cal diferencia a enfermidade do soro da reacción similar á enfermidade do soro.[6] O resultado é unha vasculite leucocitoclástica.[4] Isto resulta nunha hipocomplementemia, é dicir, un nivel baixo no soro de C3.[4] poden tamén causar máis reaccións, causando os síntomas típicos da enfermidade do soro. Isto é similar a unha reacción de Arthus xeneralizada.[4]
Antitoxinas e antisoros
[editar | editar a fonte]A enfermidade do soro adoita ser o resultado da exposición a anticorpos derivados de animais.[4][5] Estes anticorpos encóntranse nos antisoros ou antitoxinas que se administran xeralmente para previr ou tratar unha infección ou envelenamento (por unha picada ou trabada velenosa dun animal).[4]
Fármacos
[editar | editar a fonte]A enfermidade do soro pode ser causada por algúns medicamentos, como por exemplo a penicilina.[5]
Outros
[editar | editar a fonte]Extractos alerxénicos, hormonas e vacinas poden tamén causar a enfermidade do soro. Porén, segundo unha avaliación nos Estados Unidos da Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health, as vacinas recomendadas rutinariamente á pobaoción xeral non mostraron causar a enfermidade do soro, ata 2012, ano do estudo.[7]
Diagnose
[editar | editar a fonte]A diagnose está baseada na historia clínica do paciente, incluíndo as súas medicacións recentes. Pode tomarse e analizarse unha mostra de sangue, que mostrará trombocitopenia (baixo nivel de plaquetas), leucopenia (baixo nivel de leucocitos), alta sedimentación de eritrocitos e unha diminución das proteínas do sistema do complemento C3 e C4.[5] Unha análise de urina do paciente mostrará proteinuria e ás veces hematuria (sangue na urina con hemoglobinuria).[5]
Diagnose diferencial
[editar | editar a fonte]Síntomas cutáneos similares poden causalos o lupus, o eritema multiforme e a urticaria.[5]
Prevención
[editar | editar a fonte]Evitar as antitoxinas que poden causar a enfermidade do soro é a mellor maneira de previr esta doenza.[6] Ás veces, os beneficios de usar antitoxinas supera os riscos no caso de picadas ou trabadas velenosas que poden poñer en risco a vida. As histaminas corticoides profilácticas poden usarse coas antitoxinas.[8] Pode usarse un test alérxico cutáneo con antelación para identificar as persoas que poden estar en risco de ter unha reacción. Os médicos deberían advertir os seus pacientes de fármacos e antitoxinas aos cales son alérxicos se hai unha reacción. Os médicos despois elixen unha antitoxina alternativa se é apropiado, ou continuar con medidas profilácticas. Isto é importante se o paciente recibiu unha antitoxina antes, xa que a enfermidade do soro causada pode ser peor e ocorrer máis rapidamente.[6]
Tratamento
[editar | editar a fonte]O tratamento con antisoro ou fármaco debería deterse tan pronto como sexa posible.[4][5] Unha vez que o tratamento cesou, os síntomas xeralmente desaparecen nuns sete días.[5] Os resultados son xeralmente bos.[6]
Os corticosteroides, as antihistaminas e os analxésicos son a principal liña de tratamento.[5] A elección depende da gravidade da reacción. En caos graves pode usarse a prednisona.[5]
Tamén se describiu o uso da plasmaférese.[4][9]
Epidemioloxía
[editar | editar a fonte]A enfermidade do soro está facéndose cada vez menos común.[4] Moitos fármacos baseados en soros animais están sendo substituídos por fármacos artificiais.[4][6]
Historia
[editar | editar a fonte]A enfermidade do soro foi descrita por primeira vez por Clemens von Pirquet e Béla Schick en 1905.[4][10]
Notas
[editar | editar a fonte]- 1 2 Khalaf, Roy; Choi, UYeong; Prosty, Connor; Ben-Shoshan, Moshe (2025-05-01). "Serum Sickness-Like Reactions Clinical Characteristics and Management: A Systematic Review". The Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice 13 (5): 1068–1074. ISSN 2213-2198. doi:10.1016/j.jaip.2025.02.027.
- ↑ Brucculeri M, Charlton M, Serur D (2006). "Serum sickness-like reaction associated with cefazolin". BMC Clin Pharmacol 6. PMC 1397863. PMID 16504095. doi:10.1186/1472-6904-6-3.
- ↑ Rixe, Nancy; Tavarez, Melissa M. (2023-08-28). "Serum Sickness". StatPearls [Internet] (en inglés). StatPearls Publishing. PMID 30855896. Consultado o 2025-12-22.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Paizis, Ekaterini; Murphy, Brendan F. (1998). "Serum Sickness". Encyclopedia of Immunology (en inglés) (2nd ed.). Academic Press. pp. 2168–2170. ISBN 978-0-12-226765-9. doi:10.1006/rwei.1999.0547.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Copenhaven, Christopher (2007). "Serum Sickness". Pediatric Clinical Advisor - Instant Diagnosis and Treatment (en inglés) (2ª ed.). Mosby. p. 518. ISBN 978-0-323-03506-4. doi:10.1016/B978-032303506-4.10296-2.
- 1 2 3 4 5 Benjamin, Lee S. (2008). "101 - Serum Sickness". Pediatric Emergency Medicine (en inglés). Saunders. pp. 741–743. ISBN 978-1-4160-0087-7. doi:10.1016/B978-141600087-7.50104-5.
- ↑ "Institute for Vaccine Safety || do Vaccines Cause Serum Sickness?".
- ↑ De Silva, H (2016-09-16). "Adverse reactions to snake antivenom, and their prevention and treatment". British Journal of Clinical Pharmacology 81 (3) – vía PubMed.
- ↑ Lundquist AL, Chari RS, Wood JH, et al. (maio de 2007). "Serum sickness following rabbit antithymocyte-globulin induction in a liver transplant recipient: case report and literature review". Liver Transpl. 13 (5): 647–50. PMID 17377915. doi:10.1002/lt.21098.
- ↑ Jackson R (outubro de 2000). "Serum sickness". J Cutan Med Surg 4 (4): 223–5. PMID 11231202. doi:10.1177/120347540000400411.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Outros artigos
[editar | editar a fonte]Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]| Control de autoridades |
|
|---|
