A primeira publicación científica que empregou a técnica da aprendizaxe profunda na tradución automática apareceu en 2014, con Bahdanau, Cho e Bengio como autores. En 2015, un sistema neuronal apareceu por primeira vez nun campionato de tradución automática (OpenMT'15), e ao ano seguinte o 90% dos gañadores desta competición foron sistemas neuronais. O avance de 2015 foi o uso de sistemas baseados na atención (attention-based NMT). En 2017, obtivéronse novas melloras nas redes neuronais artificiais como resultado do uso da arquitectura Transformer. Un ano despois, houbo un sistema de acceso público que empregaba o éuscaro con éxito, e en 2019 xa había cinco sistemas existentes para o éuscaro.[4][5]
Cantidade de artigos traducidos en cada par de linguas.
Coa achega do paradigma neuronal, dende 2017 observouse unha mellora substancial nos tradutores automáticos para as dez principais linguas do mundo. En 2015, o tradutor DeepL só ofrecía resultados de calidade en dez linguas distintas do éuscaro. Dous anos despois, a primeira demostración para o éuscaro estivo dispoñible publicamente. No mesmo ano 2017, lanzouse o proxecto chamado MODELA, no que participaron axentes locais do País Vasco como Ixa Taldea, Elhuyar, Vicomtech, Ametzagaña e Mondragon Lingua.[6] Un ano despois, en 2018, publicouse o tradutor MODELA, o primeiro servizo de tradución neuronal en éuscaro para o público en xeral en internet.[7]
