Saltar ao contido

Editorial Aymà

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
 Editorial Aymà
 Nome oficial
    Societat Anònima Editora Aymà (ca) Editar o valor en Wikidata
 Instancia de
Implicados
 Fundador/a
Datas
 Fundación / creación
1944 Editar o valor en Wikidata
Localización
 Situado en
 Sede
 Lugar de formación
 Enderezo
Carrer de Tuset, 3 Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
Código postal08006 Editar o valor en Wikidata
VIAF147206555 Editar o valor en Wikidata
BNE: XX4696092
Wikidata C:Commons

A Editorial Aymà foi unha editorial catalá pioneira na publicación de libros en catalán durante o franquismo.

Creada en 1942, a editorial tomou o apelido dos seus fundadores, Jaume Aymà i Ayala e o seu fillo Jaume Aymà i Mayol, aínda que o seu nome legal pasou por varias etapas: Ediciones Aymà, Aymà Editor, Aymà SL Editores e, desde 1957 ata o seu peche en 1983, Aymà Sociedad Anónima Editora. En 1962, pai e fillo venderon as súas accións ao empresario Joan Baptista Cendrós, quen pasou a controlar a editorial; Cendrós elixiu a Joan Oliver como director literario e integrou na firma fondos doutras editoriais. En 1983, tras interromper as súas actividades, a sociedade cedeu algunhas das súas coleccións á Fundació Enciclopèdia Catalana. [1]

Portada de El hombre de Londres, de Georges Simenon, publicado por Editorial Aymà en 1948.
Portada de El hombre de Londres, de Georges Simenon, publicado por Editorial Aymà en 1948.

A pesar da súa vontade de retomar a edición en lingua catalá, interrompida pola instauración do réxime franquista tras a Guerra Civil española, os Aymà non tiveron máis remedio que iniciar a súa traxectoria imprimindo libros en castelán. Empezaron centrándose na narrativa de autores estranxeiros que gozaran de notable proxección internacional, como Pearl S. Buck ou G. K. Chesterton, e tamén en xéneros populares como a novela policial, editando a obra do francés Georges Simenon, o creador do comisario Maigret. [2] O maior acerto da casa foi a tradución da novela de Margaret Mitchell, Foise co vento, da que se venderon miles de exemplares en poucos días. [3] Xa nos anos 60, a editorial daría a coñecer a produción do británico Ian Fleming, autor da serie de espionaxe protagonizada por James Bond, que naquel entón empezaba a popularizarse polas adaptacións á gran pantalla.[2]

O empeño dos Aymà de recuperar a publicación en catalán deu froitos temperáns. En  1946, despois de editar clandestinamente uns poucos títulos con pés de imprenta falsos (como L’aperitiu de Josep Maria de Sagarra, ficticiamente impreso en Perpiñán antes da Guerra Civil),[3] a editorial inaugurou a que sería a primeira colección en lingua catalá da posguerra: a Col·lecció Literària Aymà (1947-1950). A novela La bogeria, de Narcís Oller, estreou esta colección, que abarcou todos os xéneros (novela, relato breve, teatro, poesía) e nutriuse tanto de títulos da literatura universal como de obras de autores cataláns consagrados ou noveis. Primera història d'Esther (1948), de Salvador Espriu, foi un dos seus primeiros éxitos de vendas.[4]

A editorial promoveu así mesmo a narrativa catalá mediante a creación do Premio Joanot Martorell; convocado por primeira vez en 1947, foi o primeiro certame literario en lingua catalá organizado baixo o franquismo e perdurou, con algunhas interrupcións, até 1960. Na súa lista de gañadores figurarían destacados escritores da época: Maria Aurèlia Capmany, Josep Pla, Josep Maria Espinàs, Manuel de Pedrolo, Joan Sales, Ramon Folch i Camarasa e Miquel Llor foron algúns dos galardoados. Por último, debe lembrarse como outro fito da Editorial Aymà a creación en 1955 da colección Club dels Novel·listes (Club dos Novelistas); en 1959, os escritores Xavier Benguerel e Joan Sales adquiriron a colección e convertérona no núcleo dunha nova marca, Club Editor, de especial relevancia polo seu labor de difusión da novela catalá de posguerra. [5]

  1. ↑ Enciclopèdia.cat. "Societat Anònima Editora Aymà". www.enciclopedia.cat (en catalán). Consultado o 2025-04-11.
  2. 1 2 PARES. Portal de Archivos Españoles. "Editorial Aymà (Barcelona, España)". Ministerio de Cultura (en castelán). Consultado o 2015-04-11.
  3. 1 2 Patrimoni d'editors i editats de Catalunya. "Aymà". Biblioteca Nacional de Catalunya (en catalán). Consultado o 2025-04-11.
  4. ↑ Patrimoni d'editors i editats de Catalunya. "Col·lecció literària Aymà (1947-1950)". Biblioteca Nacional de Catalunya (en catalán). Consultado o 2025-04-11.
  5. ↑ Cornellà-Detrell, Jordi. "Ediciones Aymà (Barcelona, 1944-1983)". Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes (en castelán). Consultado o 2025-04-11.