Década Ominosa

	Precedido por Trienio liberal
	Sucedido por Rexencia de María Cristina de Borbón; Reinado de Isabel II de España

	Data de comezo 31 de agosto de 1823
	Data de remate 29 de setembro de 1833

Década Ominosa
	Historia contemporánea de España
	Instancia de período histórico
Datas
	Data de comezo 31 de agosto de 1823
	Data de remate 29 de setembro de 1833
Cronoloxía
	Precedido por Trienio liberal
	Sucedido por Rexencia de María Cristina de Borbón; Reinado de Isabel II de España
Localización
	País España
	País España
Identificadores
Freebase
Freebase	/m/0glqhsr
	Wikidata C:Commons

Denomínase Década Ominosa (1823-1833), o período da historia de España que corresponde á última fase do reinado de Fernando VII e á restauración do absolutismo tralo Trienio liberal (1820-1823) en que rexeu a Constitución de Cádiz promulgada en 1812. Porén, hai historiadores como Josep Fontana que prefiren a denominación de segunda restauración do absolutismo (1823-1833) porque amplían o período máis aló da morte de Fernando VII, até o final do sistema absolutista, prolongándoo así até 1834.^[1] Esta idea, de incluír a "transición pactada que se consolidou en 1834" é tamén compartida por Ángel Bahamonde e Jesús A. Martínez, pois así constituiría a "derradeira fase" do período.

Foron os liberais os que crearon a denominación de Década Ominosa (é dicir, abominable) como resposta a ese período de dez anos no que sufriron unha forte represión e o exilio.^[2] Denominacións semellantes foron empregadas por outros escritores como Benito Pérez Galdós, un escritor progresista e republicano, que titulou "O Terror de 1824", un dos seus Episodios Nacionales; ou por Menéndez Pelayo, quen malia ser profundamente conservador, cualificou esta derradeira etapa do reinado de Fernando VII como "feroz, degradante e lúgubre absolutismo".^[3]

Desenvolvemento

O período ábrese o 7 de abril de 1823 coa invasión dos Cen Mil Fillos de San Luís, exército francés ao mando de Lois Antón de Borbón, duque de Angulema, que someteu a España liberal por orde da Santa Alianza, moi preocupada polo desenvolvemento do liberalismo en España e acirrada polos emisarios secretos que o rei español enviara ás potencias coaligadas para lle evitaren ter que gobernar sometido a unha constitución.^[4]^[5]^[6]^[7]

Neste período tivo lugar unha gran represión dos liberais que puideron quedar na Península, pois os máis significados tiveran que emigrar en masa, sobre todo a Londres (onde se concentraron no barrio de Somerstown), pero tamén a Malta, París, Estados Unidos e ás recentemente creadas repúblicas hispanoamericanas para evitar a morte. O xeneral Rafael del Riego foi executado na praza da Cebada de Madrid o 7 de novembro de 1823 como medida exemplificadora.

Estableceuse unha estrita censura, redactouse un arcaico e reaccionario plan de estudos universitarios (polo ministro de Graza e Xustiza Francisco Tadeo Calomarde) e foron sufocados, por unha parte, diversos levantamentos precarlistas pola irresolta cuestión da lei sálica, como o dos Malcontents en Cataluña, e pola outra, intentos de insurrección liberal e pronunciamentos preparados na súa maior parte no estranxeiro, como o de Torrijos ou a expedición dos Coloraos en Almería, entre outros moitos.

O exército francés permaneceu varios anos en España, pagado polos impostos sangrados a un país en bancarrota e sometido por un rei afrancesado ridiculizado en toda Europa e temoroso do exército popular nacido na Guerra da Independencia, polo que o substituíu polos escuadróns locais dos chamados Voluntarios Realistas, un corpo tradicionalista partidario da alianza entre trono e altar, que pretendía substituír a Milicia Nacional voluntaria liberal.

Perdeuse definitivamente o tren da Revolución Industrial, que se desenvolvería tardía e irregularmente en España, e foron executados liberais inocentes, como Mariana Pineda ou o libreiro Miyar.

O 31 de marzo de 1830 Fernando VII publica a Pragmática Sanción, aprobada por Carlos IV en 1789 mais non promulgada, que permitía a sucesión feminina no trono, polo que as aspiracións á Coroa do irmán do rei foron truncadas co nacemento de Isabel II, o que pouco despois daría lugar á Primeira Guerra Carlista.

Notas

↑ Fontana, 2006, pp. 341-385
↑ Fuentes, 2007, p. 72
↑ Fuentes, 2007, p. 76
↑ Tradicionalmente a historiografía española considerou que a Santa Alianza, no Congreso de Verona, deu o mandato a Francia para invadir España e acabar coo Trienio liberal. Ese mandato se concretaría nun suposto acordo secreto que condenaría a todo réxime liberal e a liberdade de prensa, pero este acordo só se reflicte na historiografía española, sen existir en ningún arquivo. Algúns historiadores españois, como Jerónimo Bécker, consideran que é posíbel que se trate dunha falsificación, mentres que a historiografía non española dá por segura esta.
↑ Pereira, Juan Carlos (1983): Introducción al estudio de la política exterior de España (siglos XIX y XX). Madrid.
↑ Bécker, Jerónimo (q1924): Historia de las Relaciones Exteriores de España durante el siglo XIX (Apuntes para una Historia diplomática), tomo I (1800-1839), Madrid, nota 1, páx. 510.
↑ Schellenberg, T. R., "The Secret Treaty of Verona: A Newspaper Forgery", in The Journal of Modern History, Vol. 7, Nº 3 (Set. 1935), páxs. 280-291.

Véxase tamén

Bibliografía

Artola, Miguel (1973): La burguesía revolucionaria (1808-1869). Historia de España Alfaguara V. Madrid: Alianza Editorial / Alfaguara. ISBN 84-206-2046-7, páxs. 41-52.
Fernández de Pinedo, Emiliano; Gil Novales, Alberto, e Dérozier, Albert (1980): Centralismo, Ilustración y agonía de Antiguo Régimen (1715-1833). Vol. VII de: Manuel Tuñón de Lara (dir.) Historia de España. Barcelona: Editorial Labor. ISBN 84-335-9427-3, páxs. 276-308.
Fontana, Josep (1979). La crisis del Antiguo Régimen, 1808-1833 (en castelán). Barcelona: Crítica. ISBN 84-7423-084-5. |isbn= incorrecto: invalid character (Axuda).
Fontana, Josep (2006). De en medio del tiempo. La segunda restauración española, 1823-1834 (en castelán). Barcelona: Crítica. ISBN 978-84-8432-792-9.
Fontana, Josep (2007). Fontana, Josep; Villares, Ramón (dirs.), eds. Historia de España (volumen 6: La época del liberalismo) (en castelán). Barcelona-Madrid: Crítica/Marcial Pons. ISBN 978-84-8432-876-6.
Fuentes, Juan Francisco (2007). El fin del Antiguo Régimen (1808-1868). Política y sociedad (en castelán). Madrid: Síntesis. ISBN 978-84-975651-5-8.

Luis, Jean-Philippe (2001): "La década ominosa (1823-1833), una etapa desconocida en la construcción de la España contemporánea", Ayer, Nº 41 (Número dedicado a: Fernando VII. Su reinado y su imagen), páxs. 85-118.
Palacio Atard, Vicente (1981): La España del siglo XIX. Madrid: Espasa-Calpe. ISBN 84-239-4959-1, páxs. 95-111.
Voltes, Pedro (1985): Ferrnando VII. Vida y reinado. VBarcelona: Editorial Juventud. ISBN 84-261-2959-4, páxs. 132-154.

Outros artigos

Ligazóns externas

La década ominosa

[1] Fontana, 2006, pp. 341-385

[2] Fuentes, 2007, p. 72

[3] Fuentes, 2007, p. 76

[4] Tradicionalmente a historiografía española considerou que a Santa Alianza, no Congreso de Verona, deu o mandato a Francia para invadir España e acabar coo Trienio liberal. Ese mandato se concretaría nun suposto acordo secreto que condenaría a todo réxime liberal e a liberdade de prensa, pero este acordo só se reflicte na historiografía española, sen existir en ningún arquivo. Algúns historiadores españois, como Jerónimo Bécker, consideran que é posíbel que se trate dunha falsificación, mentres que a historiografía non española dá por segura esta.

[5] Pereira, Juan Carlos (1983): Introducción al estudio de la política exterior de España (siglos XIX y XX). Madrid.

[6] Bécker, Jerónimo (q1924): Historia de las Relaciones Exteriores de España durante el siglo XIX (Apuntes para una Historia diplomática), tomo I (1800-1839), Madrid, nota 1, páx. 510.

[7] Schellenberg, T. R., "The Secret Treaty of Verona: A Newspaper Forgery", in The Journal of Modern History, Vol. 7, Nº 3 (Set. 1935), páxs. 280-291.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]