O proceso de colonización realizouse seguindo as grandes vías fluviais, como os territorios do Níxer, que foron explorados entre os anos 1788 e 1830; a conca do Nilo e a rexión dos Grandes Lagos Africanos, entre 1854 e 1859; o Zambeze, entre 1841 e 1873.
A exploración do río Congo motivou as rivalidades entre varios países, polo que o chanceler Bismarck actuou como árbitro da Conferencia, onde se estabeleceu o Estado Libre do Congo (actualmente República Democrática do Congo), baixo soberanía da Asociación Internacional do Congo e propiedade privada do rei dos belgas Leopoldo II, e un Congo francés, ambos con saída ao mar; a libre navegación polos ríos Níxer e Congo, así como o principio do dereito á posesión do interior a partir dun enclave costeiro.
Así, a costa mediterránea africana quedou en mans de Francia e o Reino Unido; a costa oriental dividiuse entre os alemáns ao sur e os británicos ao norte. A costa occidental ficou no poder dos belgas, franceses e británicos. Os italianos conseguiron Somalia e os portugueses, Angola e Mozambique. Mais, pronto estouraron conflitos pola posesión das zonas máis estratéxicas ou máis ricas, como no caso de Tunisia, Exipto ou Marrocos.
