Saltar ao contido

Cidade Universitaria de Caracas

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Cidade Universitaria de Caracas
 Nome orixinal
    Ciudad Universitaria de Caracas (es) Editar o valor en Wikidata
Imaxe
 Instancia de
campus Editar o valor en Wikidata
 Parte de
Universidade Central de Venezuela Editar o valor en Wikidata
Características
 Situación patrimonial
Patrimonio da Humanidade
Período: 2000 -
Monumento Histórico Nacional de Venezuela Editar o valor en Wikidata
Localización
 Situado en
San Pedro Parish (en) Traducir, Libertador, Distrito Capital, Venezuela Editar o valor en Wikidata
 Coordenadas
10°29′27″N 66°53′26″O / 10.490833333333, -66.890555555556
Cifras e dimensións
 Superficie
   164.203 ha Patrimonio da Humanidade Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
VIAF315533533 Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/0crd_m Editar o valor en Wikidata
Wikidata C:Commons

A Cidade Universitaria de Caracas (Castelán: Ciudad Universitaria de Caracas), tamén coñecida polo acrónimo CUC, é o campus principal da Universidade Central de Venezuela (UCV), situada no centro de Caracas, a capital de Venezuela. Deseñouna o arquitecto venezolano Carlos Raúl Villanueva e declarárona Patrimonio da Humanidade pola UNESCO no ano 2000. A Cidade Universitaria de Caracas está considerada unha "obra mestra" da arquitectura e o urbanismo,[1] e influíu moito na arquitectura venezolana.[2]

Villanueva supervisou o deseño desde o final da Segunda Guerra Mundial e supervisou a construción do campus durante 20 anos. Aportoulle as súas habilidades e tamén a súa visión dos principios do deseño, e segue sendo o único campus universitario deseñado por un só arquitecto no século XX que recibiu o recoñecemento de patrimonio cultural da UNESCO.

O campus comprende unha variedade de ambientes diferentes, a súa metade norte é un Xardín Botánico, con amplas instalacións deportivas no leste, oeste e sur. Hai moitas áreas diferentes do campus separadas por Facultade e Escola, incluíndo Ciencias, Arquitectura, Humanidades e Medicina. Estas converxen no centro do campus na 'Tierra de nadie' (espazo verde e bosque pertencente a ningunha disciplina) e o complexo de edificios compartidos 'Plaza Cubierta e o museo titular de arte moderna permanente.

Aínda que os elementos do campus sofren unha deterioración tanto natural como deliberado, segue sendo un fito de Venezuela e mantén a súa excelencia no deseño e a planificación. Incluíuse nas listas de 2010 e 2014 do Fondo Mundial de Monumentos por esforzos especiais de preservación.[3]

Planificación da construción e do deseño

[editar | editar a fonte]
Vídeo das localizacións arredor do campus en 2019

O campus e os edificios da UCV considéranse a obra mestra de Villanueva. Construído no lugar da antiga Hacienda Ibarra (que orixinalmente pertencía á familia de Simón Bolívar) e conectado ao novo centro da cidade na Praza Venezuela, o proxecto requiriu un esforzo masivo tanto en planificación urbana como en deseño arquitectónico. A localización escollida deulle a Villanueva unha oportunidade única de aplicar a súa integración consciente de arte e arquitectura a grande escala. Este vasto complexo urbano duns 2 km² incluía un total de corenta edificios e converteuse nunha das aplicacións máis exitosas da arquitectura moderna en América Latina. Villanueva traballou en estreita colaboración con todos os artistas que contribuíron coas súas obras e supervisou persoalmente o proxecto durante máis de 25 anos ata finais da década de 1960, cando a súa deterioración de saúde o obrigou a deixar algúns edificios na fase de deseño.

Tras a morte de Juan Vicente Gómez, a renovación urbana converteuse nun gran foco de atención, Caracas viu "plans extraordinarios de renovación urbana", incluíndo a arquitectura "Síntese das Artes" de Villanueva, comezando co complexo El Silencio no centro da cidade.[4]:56 Aínda que é improbable que o campus sexa visto como un proxecto urbano por definicións modernas, considérase unha das grandes arquitecturas que puxeron a Caracas no mapa e axudaron a promover o turismo e a migración.[4]:57

En 1939, grupos comisionados comezaron a nova planificación urbana de Caracas, pero as "obrigas burocráticas" restrinxiron isto ao municipio de Libertador.[4]:55 O goberno do presidente Isaías Medina Angarita comprou a Facenda Ibarra en 1942, para expandir a universidade máis alá do espazo limitado que tiña no Convento de San Francisco.[Cómpre referencia] Pechado varias veces ao longo da década de 1940, a planificación do campus retomouse cara ao final da Segunda Guerra Mundial.[4]:55 A construción comezou en 1944 e foi continua ata 1967.[4]:57-59, 355 A Cidade Universitaria é un exemplo dun dos espazos "museográficos" de Villanueva, que toman as calidades dos museos e as aplican a lugares públicos.[4]:350

Villanueva visitou Francia en 1944 e de novo en 1948, obtendo inspiración para o deseño artístico e arquitectónico do campus. En 1944 xa fixera os primeiros estudos e un plano provisional. Villanueva modificou os seus deseños en 1949. Foi capaz de redeseñar e complicar o proceso debido á situación económica e política na que se atopaban el e Venezuela, querendo facelo por razóns persoais e profesionais.[4]:355 A Cidade Universitaria é tamén unha cidade planificada, que supostamente levou á realidade visións urbanas de utopía.[4]:360

Os primeiros edificios construídos incluían o complexo médico. En 1949 cambiáronse os deseños iniciais, e os estadios construíronse en 1950 e inauguráronse en 1951. A construción dos estadios marcou unha nova fase no desenvolvemento do Conxunto Central do campus.[4]:355

A construción do campus iniciouse no seu extremo occidental, onde ten un deseño simétrico ao longo do seu eixo leste-oeste. Cando comezou a construción do Complexo Central, a simetría non se aplicou, e Villanueva iniciou a súa síntese das artes para esta parte do deseño do campus.[5]

Xardín Botánico

[editar | editar a fonte]
Laguna Venezuela en agosto de 2016, con nenúfares (esquerda); O Parque Central está detrás
Artigo principal: Xardín Botánico de Caracas.

O Xardín Botánico de Caracas está dentro do campus e contén unha gran colección de plantas internacionais. Ao longo da súa historia, presentou especies de América Central e do Sur, África e Asia. O maior número de plantas que o Xardín Botánico albergou foi de 2.500, estas pertencían a máis de 200 especies, das cales a metade eran nativas do país. O Palmetum do centro nalgún momento contiña 4.000 exemplares de 250 especies. Os xardíns inauguráronse en 1952 e ocupan 70 hectáreas, incluíndo a Biblioteca Henri Pittier e o Herbario Nacional.[6]

Do mesmo xeito que outras zonas do campus, o abandono provocou que o mantemento dos xardíns se vexa afectado. A falta de rego e de especies parasitas provocou a morte das plantas e a deterioración da beleza dos xardíns. Entre os acontecementos que afectaron á saúde dos xardíns inclúense a seca de El Niño de 2010, a invasión do caracol xigante africano, os roubos de equipos de mantemento do terreo, os apagamentos e outros problemas financeiros que restrinxen o coidado e a xestión das instalacións. Segundo o persoal en agosto de 2019, non entrara auga nas tubaxes dos xardíns desde mediados de xaneiro de 2019. Creouse un plan de voluntariado para traer auga persoal e regar as plantas manualmente.[6]

Lago Venezuela

[editar | editar a fonte]

O lago de Venezuela é a maior masa de auga do campus e ten a forma do país que lle dá nome.[7] En 2018, informouse de que a lagoa perdera a metade da súa auga. As ninfeas Santa Cruz (Victoria amazonica) autóctonas, que medían 2,4 metros de diámetro e eran o suficientemente fortes como para conter persoas, morreran.[6][7] Outras lagoas dos xardíns están completamente secas.[6]

Complexo da Praza Cubierta e da Tierra de nadie

[editar | editar a fonte]
Vista aérea histórica do Complexo Central

O conxunto central da Cidade Universitaria alberga moitos edificios académicos, administrativos e sociais, así como algunhas das obras de arte máis famosas do campus.

A Praza Cuberta é un espazo interior-exterior deseñado como un "museo aberto", que combina arte co ambiente e arquitectura coa arte, e está considerada unha das obras artísticas e culturais máis importantes do país. Tamén conecta moitos edificios diferentes do Complexo Central.[4]:356-358 Villanueva quería que a Praza Cuberta fose o corazón do campus, o centro físico e cultural, inspirándose en vestíbulos e prazas centrais das cidades de Europa.[8] Inaugurouse coa anexa Aula Magna o 2 de marzo de 1954.[4]:359

Os edificios conectados pola Praza Cuberta inclúen: a biblioteca principal, as oficinas da reitoría, o Centro da Federación de Estudantes (sindicato de estudantes), a Aula Magna, o Paraninfo e a sala de concertos. De entre todas as obras de Villanueva, a Aula Magna considérase o "exemplo consumado de síntese".[4]:356 A Praza Cuberta destaca por ter muros perforados, seccións de teito aberto e unha serie de ramplas que unen elementos, dándolle unha sensación de fluidez.[9] En 2013, púxose en marcha unha iniciativa de bibliotecas abertas nos corredores cubertos da Praza Cuberta, como un proxecto artístico para promover o intercambio de libros e o desfrute dos espazos recreativos do campus.[10]

Jim visita a Cidade Universitaria en Asignación: Venezuela. Aparca no que agora é unha praza peonil.

A Praza da Reitorado pensouse para ser un aparcadoiro e construíuse en 1952. Non obstante, demasiada xente quería usala, o que provocou unha saturación de coches, polo que pechou aos coches en febreiro de 1958.[11] O edificio do Reitorado da UCV contén oficinas de xestión universitaria e estudantil, incluída a oficina do actual reitor e o Centro da Federación de Estudantes (Sindicato de Estudantes). Onde había unha oficina de correos da universidade agora hai unha oficina do Banco de Venezuela. A Praza da Reitoría contén grandes murais, e a Torre do Reloxo da UCV.[12]

A arte modernista non só é historicamente recoñecida, senón que se empregou en beneficio da propaganda na película estadounidense de 1956 Assignment: Venezuela, na que se intentaba animar os traballadores do petróleo a mudarse a Maracaibo. Jim é levado de xira por Venezuela e chega ao campus, entón recentemente construído, nun coche importado, admirando os murais e as estatuas.[13]:97-98 Na película, chega ao que se convertería na Praza da Reitoría, cando aínda era un aparcadoiro.

Detrás dos edificios da Praza da Reitoría, e sobresaíndo do corpo principal da Praza Cuberta, atópase o Paraninfo. Trátase dun pequeno espazo de artes escénicas, con grandes vidreiras.[12]

A Praza Cubierta é un espazo aberto con pasarelas ondulantes cubertas de formigón. Varias obras de arte están ao aire libre, con ocos deseñados no formigón para resaltalas.

A Aula Magna está situada entre os elementos principais da praza Cuberta e o edificio principal da biblioteca da Universidade. O interior da sala considérase artística e arquitectonicamente significativo, especialmente a súa característica máis notable, as "nubes" acústicas de Alexander Calder, que cumpren funcións tanto estéticas como prácticas.[4] Contribuíron á ciencia da acústica do espazo interior.[14] O exterior do edificio de formigón en forma de cuncha tamén é arquitectonicamente significativo.[4] Nomeouse como o "auditorio máis importante" da universidade.[15]

Máis aló da Aula Magna están a Sala de Concertos e a Biblioteca Central. A entrada á Sala de Concertos sitúase dentro dos corredores cubertos que comunican os espazos, sinalados por un gran mural amarelo, outro mural predominantemente amarelo marca a parte traseira da Sala de Concertos, visible na Tierra de nadie.[12] A biblioteca presenta un distintivo deseño de tella vermella no seu exterior.[Cómpre referencia] Nunha parede oriental ten unha gran vidriera deseñada por Fernand Léger.[12]

Separando a Praza Cuberta dos edificios académicos e das instalacións deportivas ao leste está a Praza Jorge Rodríguez, máis coñecida como Tierra de nadie (galego: terra de ninguén).[16] A Tierra de nadie é un espazo público que é un dos espazos verdes da Cidade Universitaria de Caracas. Leva o seu nome porque é unha zona que non pertence a ningunha das facultades que a rodean.[17]

Maciá Pintó describe o deseño funcional e artístico da Praza Cuberta como:

"É un espazo de permanencia e circulación que se ramifica en pasaxes cubertas e aparcadoiros. Deseñada pensando no movemento continuo e recorrente, incorporando diferentes rutas e series de perspectivas, conectando puntos focais para chamar a atención e orientar a circulación, a arquitectura da praza baséase en gran medida na percepción visual, pero gozala leva á experiencia háptica e á sinestesia sensorial. A luz e a sombra, o contorno e a cor, o espazo e o tempo transfórmanse no movemento do corpo vivo, no ciclo de horas e anos. Estes elementos contribúen á persistencia da posta en escena continua da praza, á súa creación e desfaceción diarias."

Instalacións deportivas

[editar | editar a fonte]
Os estadios olímpico (dereita) e universitario (esquerda) en 1953

O Estadio Olímpico da universidade é un dos elementos de deseño destacados especificamente pola UNESCO.[1] É principalmente un estadio de fútbol e o terreo de xogo do Caracas F.C.. Ten asentos para case 24.000 persoas.[18] Ademais do campo de fútbol, ​​o Estadio Olímpico contén unha pista de atletismo de tamaño completo e espazos para eventos deportivos, incluíndo pistas de salto e areais. Tamén alberga partidos de rugby.

O Ximnasio Cuberto tamén é un espazo público xestionado pola universidade. Está no extremo norte do campus universitario, coa excepción do Xardín Botánico, e destaca pola súa forma e o seu peculiar teito. Tamén presenta un mural xigante, que marca o bordo do campus xunto á autoestrada, que presenta importantes personaxes históricos de Venezuela.[19]

O Estadio Universitario é un estadio de béisbol, xunto ao Estadio Olímpico, e é o campo da casa de dous equipos. Pode albergar algo máis de 25.000 persoas.[20]

Panorama do Estadio Universitario de Caracas
Panorama das piscinas olímpicas e de mergullo

Obras de arte

[editar | editar a fonte]

Varias obras de arte situadas no campus foran prefabricadas e necesitaban axustes para encaixar física ou esteticamente. Algunhas destas obras inclúen Berger des nuages de Arp, L'Amphion de Laurens, Projection dynamique au 30e degré (lit. "Proxección dinámica no grao 30") de Pevsner, 1953[21] e a obra "Maternidad" de Lobo. A maioría das outras obras deseñáronse nun proceso a distancia, con intensas conversas entre o artista e o arquitecto, pero algúns murais creáronse in situ, incluíndo as obras de Léger e Vasarely.[4]:359 [a] Os artistas internacionais que contribuíron ao campus inclúen: Hans Arp e Sophie Taeuber-Arp, André Bloc, Alexander Calder, Wifredo Lam, Henri Laurens, Fernand Léger, Baltasar Lobo, Antoine Pevsner e Victor Vasarely. Entre os artistas venezolanos implicados figuran: Miguel Arroyo, Armando Barrios, Omar Carreño, Carlos González Bogen, Pedro León Castro, Mateo Manaure, Francisco Narváez, Pascual Navarro, Alirio Oramas, Alejandro Otero, Héctor Poleo, Braulio Salazar, Jesús-Rafael Soto, e Osído Vigas Vargas, Marie Víla. Ojeda D'Elía.

Notas

[editar | editar a fonte]
    Referencias
    1. 1 2 "Ciudad Universitaria de Caracas". UNESCO. Consultado o 28 de maio de 2010.
    2. ↑ Sennott, Stephen (2004). Encyclopedia of 20th century architecture. New York: Fitzroy Dearborn. p. 267. ISBN 1-57958-243-5. OCLC 52688206.
    3. ↑ "Ciudad Universitaria de Caracas". World Monuments Fund (en inglés). Consultado o 2019-08-19.
    4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Negrón, Marco; Pintó, Maciá (2008). Jiménez, Ariel, ed. Alfredo Boulton and His Contemporaries: Critical Dialogues in Venezuelan Art, 1912–1974. Traducido por Kristina Cordero and Catalina Ocampo. Museum of Modern Art. pp. 55–60, 350–365. ISBN 9780870707100. Consultado o 25 de xullo de 2019.
    5. ↑ Carranza, Luis E.; Lara, Fernando Luiz (2015). Modern Architecture in Latin America: Art. Austin, TX: University of Texas at Austin. ISBN 978-0292762978. OCLC 900709741.
    6. 1 2 3 4 "Caring for Botanical Treasures in a Failed State". Earth Island. Consultado o 2019-08-01.
    7. 1 2 "Caracas' dying botanical garden highlights Venezuela's decay". Reuters (en inglés). 2018-07-20. Consultado o 2019-08-01.
    8. ↑ Luispolitoarquitecto (2017-03-29). "luispolitoarquitecto: PLAZA CUBIERTA DE LA CIUDAD UNIVERSITARIA DE CARACAS". luispolitoarquitecto. Consultado o 2019-07-27.
    9. ↑ "UCV CARACAS - La Plaza Cubierta nel punto in cui è collegata all'edificio del Rettorato". www.architetturaeviaggi.it (en italiano). Consultado o 2019-07-27.
    10. ↑ "Biblioteca Abierta: Una intervención plástica en Plaza Cubierta de la UCV". Revista Entre Rayas (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 2019-07-27. Consultado o 2019-07-27.
    11. ↑ "La Plaza del Rectorado". Patrimonio CUC. 17 de marzo de 2010. Consultado o 25 de xullo de 2019.
    12. 1 2 3 4 "Cuerpo de Guías Aula-Magna. Sala de Conciertos UCV: Síntesis de Artes del Centro Directivo-Cultural de la UCV". Cuerpo de Guías Aula-Magna. Sala de Conciertos UCV. 2015-02-28. Consultado o 2019-08-19.
    13. ↑ Blackmore, Lisa (2017). Spectacular Modernity: Dictatorship, Space, and Visuality in Venezuela, 1948–1958. University of Pittsburgh Press. ISBN 9780822982364.
    14. ↑ Beranek, Leo (2004). Concert Halls and Opera Houses: Music, Acoustics, and Architecture (2nd ed.). New York, NY: Springer New York. ISBN 9780387216362. OCLC 840276395.
    15. ↑ "La UCV y sus símbolos: el Aula Magna" [UCV and its landmarks: the Aula Magna]. UCV Noticias (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 27 de agosto de 2018. Consultado o 26 de agosto de 2018.
    16. ↑ "Áreas verdes de la UCV son un oasis para el caraqueño | Tu Zona". 2013-03-28. Arquivado dende o orixinal o 2013-03-28. Consultado o 2019-08-19.
    17. ↑ Editor (2019-07-19). "La gloriosa UCV convertida en tierra de nadie: el hampa y los asaltos están a la orden del día". Voz de América (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 18 de agosto de 2019. Consultado o 2019-08-19.
    18. ↑ "Venezuela - Caracas FC - Results, fixtures, squad, statistics, photos, videos and news - Soccerway". int.soccerway.com. Consultado o 2019-08-19.
    19. ↑ "Pedro León Zapata, el hombre que mejor analizaba a Venezuela en caricaturas". BBC News Mundo (en castelán). 6 de febreiro de 2015. Consultado o 2019-08-19.
    20. ↑ "Estadio Universitario". www.ucv.ve. Consultado o 2019-08-19.
    21. ↑ Carlos Raúl Villanueva: Architecture moderne et synthèse des arts, 30 de outubro de 2024 - 2 de marzo de 2025, Centre Pompidou Málaga. Retrieved 21 de abril de 2025.
    22. ↑ "Obras de arte del Aula Magna: las nubes acústicas de Alexander Calder". Ciudad Universitaria de Caracas. Patrimonio Mundial (en castelán). 2010-05-05. Consultado o 2019-07-25.
    23. ↑ "Mural en el Instituto Anatómico". Ciudad Universitaria de Caracas. Patrimonio Mundial (en castelán). 2010-09-12. Consultado o 2019-07-25.
    24. ↑ "La Torre del Reloj". Ciudad Universitaria de Caracas. Patrimonio Mundial (en castelán). 2010-03-20. Consultado o 2019-07-26.
    25. ↑ "Mural de Mateo Manaure en el edificio de la Biblioteca". Ciudad Universitaria de Caracas. Patrimonio Mundial (en castelán). 2010-05-25. Consultado o 2019-07-25.
    26. ↑ "Obras de arte de Plaza Cubierta: Bimural de Mateo Manaure". Ciudad Universitaria de Caracas. Patrimonio Mundial (en castelán). 2010-04-22. Consultado o 2019-07-25.
    27. ↑ "Obras de arte de Plaza Cubierta: Mural curvo de Pascual Navarro". Ciudad Universitaria de Caracas. Patrimonio Mundial (en castelán). 2010-04-15. Consultado o 2019-07-25.
    28. ↑ ""Composición Estática-Composición Dinámica" de Oswaldo Vigas". Ciudad Universitaria de Caracas. Patrimonio Mundial (en castelán). 2010-03-26. Consultado o 2019-07-25.
    29. ↑ "Vitral de Braulio Salazar en el auditorio de la antigua Escuela de Enfermería". Ciudad Universitaria de Caracas. Patrimonio Mundial (en castelán). 2011-03-19. Consultado o 2019-07-25.

    Véxase tamén

    [editar | editar a fonte]

    Outros artigos

    [editar | editar a fonte]

    Ligazóns externas

    [editar | editar a fonte]
    Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Cidade_Universitaria_de_Caracas&oldid=7688490»