Saltar ao contido

Cantar dos Cantares

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Cantar dos Cantares
 Título
שיר השירים (hbo)
Song of Songs (en)
ΑΣΜΑ (grc)
Hoheslied (de)
Canticum Canticorum (la) Editar o valor en Wikidata
 Nome curto
    Hld (de) Editar o valor en Wikidata
Imaxe
 Instancia de
Características
 Xénero artístico
 Personaxes
 Edicións
 Lingua
Historia
 Precedido por
Fontes e ligazóns
VIAF180229179 Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/072db Editar o valor en Wikidata
Enciclopedia Galega Universal: 94187 BNE: XX5060452
Wikidata C:Commons

O Cantar dos Cantares (en hebreo: שִׁיר הַשִּׁירִים , Šīyr haŠīyrīm ; en grego ᾎσμα ᾈσμάτων, Âisma Aismátōn), tamén coñecido como Cántiga das Cántigas, Cánticos de Salomón ou Cantar superlativo, é o cuarto libro da terceira sección (Ketuvim) da Biblia hebrea e un dos libros poéticos e de sabedoría do Antigo Testamento da Biblia da tradición cristiá.[1][2] É un dos cinco meghil·lót (en hebreo: מְגִלּוֹת, "cinco rolos") e é lido no sabat do Pessach, durante a Pascua xudía, marcando o comezo da colleita dos cereais e conmemorando o Éxodo de Exipto.[3]

Páxina inicial do Cantar dos Cantares; en latín: «Osculetur me osculo oris sui» (béixeme el dos bicos da súa boca). Manuscrito iluminado da Biblioteca Estatal de Bamberg, Alemaña.

O texto celebra o amor erótico e o desexo entre dous amantes, con intervención dun coro de «fillas de Xerusalén».[4] A exéxese relixiosa interpretou tamén o libro en clave alegórica: relación de Iaveh con Israel e, no cristianismo, de Cristo coa Igrexa.[3][5] Ao mesmo tempo, mantense o sentido literal como poema de amor.[6]

Contexto e contido

[editar | editar a fonte]

O poema non presenta unha trama narrativa estrita ou fechada, senón escenas e diálogos entre unha muller e o seu amado: eloxios mutuos, busca nocturna pola cidade, imaxes pastorís e o chamado «poema do xardín» (hortus conclusus).[7][8] O ton é celebratorio do corpo e do desexo. A atribución a Salomón (1,1) é tradicional; a lingua e os paralelos literarios adoitan situar a composición en época tardía (persa–helenística).[9][10]

Rei David esculpido polo mestre Mateu, catedral de Santiago de Compostela. Biblicamente tocaba a kinnōr, unha lira; na iconografía convértee nunha arpa. David, pai de Salomón e poeta dos Salmos, é tamén portador da promesa mesiánica; o Cantar dos Cantares, lido en clave mesiánica, remite a esa herdanza davídica.
Salomón e David, por Diego de Monegro. Mosteiro do Escorial.
"Cantar dos Cánticos"
1893. Por Gustave Moreau, no Museo de Arte Ohara, Kurashiki, Xapón .

Estrutura

[editar | editar a fonte]

A crítica adoita ler o libro como unha serie de unidades líricas con ecos e repeticións internas. Un esquema orientativo agrupa o texto en: introdución (1,1–6), diálogos e lembranzas (1,7–3,5), procesión nupcial (3,6–11), descricións da amada e do amado (4,1–6,12), e sección final (6,13–8,14). Non hai consenso absoluto sobre unha estrutura única.[11]

Interpretacións

[editar | editar a fonte]

As dúas tradicións conviven hoxe con lecturas literarias que salientan a voz feminina, a beleza corporal e a autonomía do desexo.[13]

Legado e influencia

[editar | editar a fonte]

O Cantar inspirou iconografía do hortus conclusus na arte medieval e renacentista, música (p. ex. ecos en J. S. Bach) e numerosas obras literarias e pictóricas modernas.[7]

A atribución salomónica explica a presenza de Salomón en ciclos escultóricos e pictóricos ligados á sabedoría e á poesía bíblica.

Traducións ao galego

[editar | editar a fonte]

As primeiras traducións do Cantar dos Cantares ao galego datan da década de 1960. En 1964 publicouse unha versión realizada por Vidán Torreira, con introdución e notas de Precedo Lafuente, considerada unha das primeiras en lingua galega.[14] Poucos anos despois, en 1968, Casado Nieto publicou outra tradución do Cantar dos Cantares nun volume dedicado aos libros poéticos e sapienciais.[15][16]

  1. ↑ CE 1908.
  2. ↑ Garrett 1993, p. 348.
  3. 1 2 3 Sweeney 2011.
  4. ↑ Alter 2011, p. 232.
  5. 1 2 Norris 2003, p. 1.
  6. ↑ Garrett 1993, p. 366.
  7. 1 2 Keel 1994, p. 38.
  8. ↑ Kugler & Hartin 2009, pp. 220–222.
  9. ↑ Bloch & Bloch 1995, pp. 23–25.
  10. ↑ Exum 2012, p. 248.
  11. ↑ Assis 2009, pp. 16–18.
  12. ↑ Matter 2011, p. 201.
  13. ↑ Exum 2012, p. 247.
  14. ↑ "O idioma da igrexa en Galicia" (PDF). consellodacultura.gal; CCG 1989.
  15. ↑ Enciclopedia Galega Universal, entrada «Biblia». Santiago de Compostela: Ir Indo, 1999.
  16. ↑ "Libro de Xob. O_Eclesiastés. A Cántiga das Cántigas". Google Books. Consultado o 2025-09-26.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]
  • Alter, R. The Art of Biblical Poetry. Basic Books, 2011.
  • Assis, E. (2009). Flashes of Fire: A Literary Analysis of the Song of Songs. T & T Clark.
  • Bloch, A.; Bloch, C. (1995). The Song of Songs: A New Translation, With an Introduction and Commentary. Random House.
  • Exum, J. C. (2012). «Song of Songs», en C. A. Newsom & J. E. Lapsley (eds.), Women’s Bible Commentary. WJK.
  • Garrett, D. (1993). Proverbs, Ecclesiastes, Song of Songs. B&H Publishing.
  • Keel, O. The Song of Songs: A Continental Commentary. Fortress, 1994.
  • Exum, J. C. Song of Songs en Women’s Bible Commentary. WJK, 2012.
  • CE (1908). Catholic Encyclopedia, voz «Canticle of Canticles»
  • Kugler, R.; Hartin, P. (2009). The Old Testament between Theology and History. Eerdmans.
  • Matter, E. A. (2011). The Voice of My Beloved: The Song of Songs in Western Medieval Christianity. University of Pennsylvania Press.
  • Norris, R. A. (2003). The Song of Songs: Interpreted by Early Christian and Medieval Commentators. Eerdmans.
  • Sweeney, M. A. (2011). Tanak: A Theological and Critical Introduction to the Jewish Bible. Fortress.

Outros artigos

[editar | editar a fonte]