Britania

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Britania
Roman Empire - Britannia (125 AD).svg
Lema: Localización da provincia de Britania
EstadoImperio romano
CapitalCamulodunum
Londinium
 • Totaln/d
 • Totaln/d
 • Densidaden/d
Código ISOn/d

Britania[1] (Britannia en latín) é o nome dado polos romanos á provincia que ocupaba o sur da actual illa de Gran Bretaña. Como provincia romana, existiu entre os séculos I e V.

O xentilicio é britano/a[2]

Britania romana (latín: Britannia[3] ou, posteriormente, Britanniae, "os Británicos") era a área da illa de Gran Bretaña que estivo gobernada polo Imperio romano, do 43 ao 410 d.C.[4]:129–131[5] Comprendía case a totalidade de Inglaterra e Gales e, por un curto período, o sur de Escocia.

Xulio César invadíu Gran Bretaña nos anos 55 e 54 a.C. como parte da súa Guerra das Galias.[6][7] De acordo con César, os britóns, foran invadidos ou culturalmente asimilados por outras tribos celtas durante a Idade de Ferro británica e axudaron aos inimigos de César.[8] Recibiu tributos, instalou ao rei amigo Mandubracio sobre os trinovantes e volveu á Galia. As invasións planificadas por Augusto canceláronse nos anos 34, 27 e 25. No ano 40, Calígula reuniu 200.000 homes na parte da canle do continente, só para recoller cunchas ('Mexillóns segundo Suetonio, quizais como un xesto simbólico para proclamar a vitoria de Calígula sobre o mar.[9] Tres anos máis tarde, Claudio dirixiu a catro lexións para invadir Gran Bretaña e restaurar ao rei exiliado Verica sobre os Atrebates.[10] Os romanos derrotaron aos Catuvellaunos, e logo organizaron a súa conquista como a Provincia de Gran Bretaña (latín: Provincia Britannia). No ano 47, os romanos ocuparan as terras ao sueste da Fosse Way. O control de Gales demorouse polos reveses e os efectos da revolta de Boadicea, pero os romanos estendéronse de forma constante cara ao norte.

A conquista romana de Gran Bretaña continuou baixo o mando de Cneo Xulio Agrícola (77–84), que expandiu o Imperio Romano ata Caledonia. No verán do 84, Agrícola enfrontouse aos exércitos dos Caledonianos, liderados por Calgaco, na Batalla do monte Graupius. Tácito estimou que as vítimas de batalla estaban en torno aos 10.000 homes no lado caledonio e ao redor de 360 homes do lado romano. O baño de sangue de Monte Graupius concluíu a conquista durante corenta anos de Gran Bretaña, un período que causou a morte de entre 100.000 e 250.000 británicos.[11] No contexto da guerra preindustrial e dunha poboación total de cerca de 2 millóns de británicos, estas son cifras moi elevadas.[12]

Baixo os emperadores do século II, Adriano e Antonino Pío, construíronse dous muros para defender a provincia romana dos caledonianos, cuxos reinos nas Highlands escocesas nunca foron controlados. Ao redor do 197, as reformas de Septimio Severo dividiron a Gran Bretaña en dúas provincias: Britannia Superior e Britannia Inferior.[13] Durante as reformas de Diocleciano, a finais do século III, Britannia foi dividida en catro provincias baixo a dirección de un vicario, que administrou a Diocese dos Britanicos.[14] Unha quinta provincia, Valentia, é testemuñada no século IV. Durante gran parte do período posterior da ocupación romana, Britania estivo suxeita a invasións bárbaras e a miúdo estivo baixo o control de usurpadores romanos imperiais e pretendentes imperiais. O fin do dominio romano en Britania ocorreu ao redor do 410. Considérase que os reinos nativos da Britania posromana se formaron entón.

Trala conquista dos británicos, xurdiu unha cultura romano-británica distintiva cando os romanos introduciron melloras na agricultura, planificación urbana, producción industrial, e arquitectura. A deusa romana Britannia converteuse na personificación feminina de Gran Bretaña. Despois das invasións iniciais, os historiadores romanos xeralmente mencionan a Gran Bretaña de pasada. Deste xeito, a maioría dos coñecementos actuais derivan de investigacións arqueolóxicas e evidencias epigrafcas ocasionaisalabando os logros en Britania dun emperador romano.[4]:46,323 Roman citizens settled in Britain from many parts of the Empire.[15]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para Britania.
  2. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para Britano.
  3. Inglés /brɪˈtæniə/
  4. 4,0 4,1 Simon Hornblower and Antony Spawforth, eds. (1998). The Oxford Companion to Classical Civilization. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-860165-4. 
  5. Alan and Veronica Palmer (1992). The Chronology of British History. Century Ltd. pp. 20–22. ISBN 0-7126-5616-2. 
  6. Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador., abridged by Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador.; cf. Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador..
  7. Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador., abridged by Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador..
  8. "C. Julius Caesar, De bello Gallico, COMMENTARIUS QUINTUS, chapter 12, section 1". The Perseus Project. Consultado o 24 de febreiro de 2018. 
  9. Bowman, Alan K.; Champlin, Edward; Lintott, Andrew (1996). Cambridge Ancient History 10. Cambridge University Press. p. 228. ISBN 9780521264303. 
  10. Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador.; cf. Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador..
  11. Nicholas, Crane (2016). The Making Of The British Landscape: From the Ice Age to the Present. ISBN 9780297857358. 
  12. Mattingly, David (2007). An Imperial Possession: Britain in the Roman Empire, 54 BC - AD 409. Penguin UK. ISBN 9780141903859. 
  13. Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador.. A datación precisa é incerta; A provincia non parece estar dividida ata o reinado de Caracalla.
  14. A reorganización atribúese normalmente a Constantino o Grande, aparece por primeira vez no Lista Verona , de c.  314.
  15. "An Overview of Roman Britain". BBC. Retrieved 26 August 2017.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Hornblower, Simon; Spawforth, Antony, eds. (1998). The Oxford Companion to Classical Civilization (en inglés). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-860165-4. 

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]



Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.