Biso

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Pinna nobilis aberta e co seu biso.

O biso[1] ou byssus é unha fibra natural obtida dos filamentos que segregan certos moluscos como a nacra (Pinna nobilis) para adherirse ás rocas na zona de marea. A súa elaboración desenvolvíase na área mediterránea (Tarento, Puglia —no sur de Italia— e a illa de Sardeña). Desde 1992 este molusco é unha especie protexida na Unión Europea e Croacia.[2]

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

O vocábulo biso, deriva do hebreo būṣ, 'liño fino'; do arameo bus; do grego βίσσος, 'un liño amarelado moi fino e o tecido que se obtén do'; do latín byssus, algodón fino. Así, orixinalmente, «biso» non só se refería ás secrecións dos moluscos senón tamén a diversos fíos finos —de liño, algodón ou seda— e os seus delicados tecidos.

Características[editar | editar a fonte]

O biso é unha fibra extremadamente fina que cando se fía e se trata con zume de limón adquire unha cor dourada permanente.[3] Tecíanse prezados e custosísimos tecidos, coñecidos tradicionalmente como «biso» e na actualidade como «seda de mar», cos que se confeccionaban as roupas de personaxes importantes. Tamén se usaba a fibra para tricotar e conseguir xénero de punto.[4]

Así mesmo o biso tiña propiedades terapéuticas ben coñecidas polos pescadores; grazas ás súas potentes propiedades hemostáticas era usado para a curación das feridas que os pescadores frecuentemente sufrían cos aparellos para a pesca. Tamén se usaba para curar a otite.[5]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para biso.
  2. K. Wells & J. Winder (ed.). "Sea-silk — Revival of a rare textile" (PDF). The University of Leeds. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de setembro de 2012. Consultado o 29 de marzo de 2019. Since 1992 it has been protected in the European Union and in Croatia 
  3. "Sea silk". Infosources.org. These are then spun and when treated with lemon juice turn a beautiful golden colour which never fades 
  4. K. Wells & J. Winder (ed.). "Sea-silk — Revival of a rare textile" (PDF). The University of Leeds. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de setembro de 2012. Consultado o 29 de marzo de 2019. Most of them are knitted; some are woven or have a fur-like aspect 
  5. Ferrés (2014), p. 69

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Campi, E. (2004). La seta del mare: il bisso: storia, cultura, prospettive (en italiano). Tarento: Scorpione Editrice. ISBN 978-8880991380. 
  • Cingolani, Rossana (2014). Chiara Vigo, l'ultimo Maestro di Bisso Marino, (en italiano). Sassari: Carlo Delfino editore. 
  • Delehaye, Eduardo (2016). Il bisso una fibra misteriosa fra storia e letteratura (en italiano). Sassari: Carlo Delfino editore. ISBN 978-8871389042. 
  • Ferrés Gurt, Lluís (2014). La isla olvidada (en castelán). Barcelona: Editorial Juventud. ISBN 978-84-261-4132-3. 
  • Fabbroni, A. (1783). Del Bombice e del Bisso degli antichi (en italiano). Perugia: Stamperia do Costantini. 
  • Lavazza, Susanna (2012). Dal buio alla luce, il bisso marino e Chiara Vigo (en italiano). Trevignano Romano: Cartabianca Publishing. ISBN 978-8888805016. 
  • Lavazza, Susanna (2014). Chiara Vigo - L'ultimo Maestro di bisso (en italiano). Sassari: Carlo Delfino editore. ISBN 978-8871387857. 
  • Lazzarini, P. (1950). Bisso e porpora: il b. Angelo Orsucci, domenicano lucchese (martire nel Giappone) (en italiano). Turín: Società Editrice Internazionale. 
  • Mäder, Felicitas (outono 2002). "The project Sexa-silk – Rediscovering an Ancient Textile Material". Archaeological Téxtiles Newsletter (35): 8–11. ISSN 0169-7331. 
  • Mäder, Felicitas; Hänggi, Ambros; Wunderlin, Dominik, eds. (2004). Bisso marino: Fili d’oro dal fondo del mare. (italiano e alemán). Basilea, Suíza / Milán: Goldene Fäden vom Meeresgrund. Naturhistorisches Museum e Museum der Kulturen. ISBN 978-8874391141. 
  • McKinley, Daniel L. (xuño 1988). "Pinna and Her Silken Beard: A Foray Into Historical Misappropriations". Ars Textrina: A Journal of Textiles and Costumes (Winnipeg, Canadá) 29: 9–223. 

Outros artigos[editar | editar a fonte]