Bi Bi Monajemeh Nishaburi
| Biografía | |
|---|---|
| Nacemento | 1203 (Gregoriano)  Nishapur |
| Morte | 1280 (76/77 anos) Irán |
| Actividade | |
| Ocupación | matemática, astrónoma |
Bi Bi Monajemeh Nishaburi (tamén coñecida como Monajemeh Nishaburi ou Bichai Munachchima[1] nada en Nishapur en 1203 e finada en 1280, foi unha poeta, matemática e astrónoma persa-tadxique. É coñecida principalmente polos seus traballos astronómicos.
Traxectoria
[editar | editar a fonte]O pai de Bi Bi, Monajemeh Nishaburi, Kamal ad-Din Semnani, era o xefe do grupo shafií en Nishabur e un astrónomo ao servizo do Xa Muhammad II de Khwarazm. Monajemeh aprendeu astronomía do seu pai; a súa casa era un punto de encontro para eruditos, intelectuais e filósofos, o que lle permitiu adquirir coñecementos de matemáticas e astronomía desde moi nova.[2] A súa nai era neta de Mohammad ebn-Yahya, un destacado xurista da rexión de Khorasan.[3]
Os comentarios contemporáneos describen a Monajemeh como unha muller virtuosa, cun profundo coñecemento da astroloxía e da elaboración de calendarios. Algúns dos seus poemas consérvanse.[1]
Monajemeh fíxose famosa polo seu coñecemento da astronomía; pola súa competencia foi coñecida como Bibi.[4]
Traballou como astrónoma e conselleira do Xa Jalal al-Din Mangburni (ata 1247) e do Xa Kayqubad I, ambos crentes no uso da astroloxía para a estratexia militar. Monajemeh foi consultada antes de moitas batallas.[2] Dise que estivo presente en campañas contra os mongois e que acompañou ao sultán no campo de batalla. Durante a guerra entre os shamiáns e os selxúcidas de Romanía, Bibi predixo a vitoria do sultán. Tras a vitoria, este chegou a colocar o seu manto sobre ela.[4]
No momento de maior fama de Monajemeh, Kamal al-Din Kamiyar, en nome do sultán selxúcida Ala-al-Din Kiqbad, visitou a corte dos khwarizmshahs e observou a súa proximidade co sultán. Ao regresar informou a Alaad-Din Kiqbad do seu coñecemento. Porén, nese momento a súa posición na corte debilitouse.[4]
Cando o sultán foi derrotado polos mongois e morreu—evento que ela supostamente predixo—[4] trasladouse a Damasco, onde o rei selxúcida Kayqubad I, tras escoitar falar dela, enviou un representante para convidala á súa corte. O seu prestixio aumentou de novo.[2]
Monajemeh casou con Majd ad-Din Mohammad, funcionario da corte de Jalal al-Din Mangburni,[3] e o seu fillo, Amir Naser ad-Din Hossein (tamén coñecido como Ibn Bibi), converteuse en comandante militar e historiador da dinastía selxúcida.[3][4]
Bi Bi Monajemeh Nishaburi morreu en Konya, hoxe en Turquía.[2]
Notas
[editar | editar a fonte]- 1 2 Amirshahi 2013, p. 595.
- 1 2 3 4 "برگی از تاریخ/ بیبی منّجمه نیشابوری؛ اخترشناسِ ستاره خوان" [Unha páxina da historia/ Bibi Manjameh Nishaburi; unha astrónoma que le as estrelas]. آخرين خبر (akharinkhabar.ir) (en persa). Consultado o 30 January 2023.
- 1 2 3 "Bibi Manjmeh Nishaburi" (en persa). Raskhoon. 26 September 2012. Consultado o 31 January 2023.
- 1 2 3 4 5 Al Ahmad, Asia. "مشاهير زنان بي بي منجِّمه" [Mulleres famosas: Bibi a astrónoma]. Institute of Contemporary History Studies of Iran. Consultado o 8 February 2023.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Bibliografía
[editar | editar a fonte]- Amirshahi, N., ed. (2013). Tajik National Encyclopedia (PDF) (en taxico) 2. Governo de Tadjiikistán. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 22 January 2022.
- Mirza, Umair (1986). Encyclopedia of Islam 1. Lieden: Brill Publishers.
Lecturas adicionais
[editar | editar a fonte]- Ebn Bībī, Nāṣer-Al-Dīn Ḥosayn (Encyclopædia Iranica)
- ابن بی بی. «اخبار سلاجقة روم»، چاپ محمدجواد مشکور، تهران 1350 ش
- حمدالله بن ابی بکر حمدالله مستوفی، تاریخ گزیده، چاپ عبدالحسین نوائی، تهران 1362 ش
- بهناز هاشمی پور: «بی بی منجمه»، بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، تهران 1379 ش
- عبدالرفیع حقیقت: تاریخ سمنان، سمنان 1352 ش
- غلامحسین مصاحب: دایرةالمعارف فارسی، تهران 1380 ش
- گی لسترنج: جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی، ترجمة محمود عرفان، تهران 1364 ش