Basim Khandaqji

Basim Khandaqji

Biografía
Nacemento	(ar) باسم محمد صالح أديب خندقجي 22 de decembro de 1983 (42 anos) Nablus
Grupo étnico	Pobo palestino
Educación	Universidade Nacional An-Najah
Actividade
Ocupación	novelista, escritor, poeta, xornalista

Basim Mohammad Saleh Adeeb Al-Khandaqji, máis coñecido como Basim Khandaqji (árabe: باسم خندقجي;), nado en Nablus en 1983, é un escritor, xornalista e poeta palestino. Foi condenado a unha longa pena de prisión en 2005 pola súa participación nun atentatado suicida con bomba no mercado Carmel en Tel Aviv. A súa novela Qināʿ bi-lawn as-samā («Unha máscara da cor do ceo», 2023), escrita mentres estaba en prisión, gañou o Premio Internacional de Ficción (IPAF) en 2024.

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) aprobou o nomeamento de Basim Mohammad Saleh Adeeb Al-Khandaqji como Escritor Galego Universal para o ano 2026, expresando a súa "admiración e profundo respecto" pola súa obra literaria e polo seu labor na defensa da cultura e da dignidade nacional de Palestina.

Traxectoria

Biografía

Basim Khandakji naceu en Nablus en 1983 e estudou xornalismo e medios de comunicación na Universidade Nacional An-Najah de Nablus. Unha credencial de prensa expedida pola universidade posteriormente desempeñou un papel importante na súa detención. Durante a súa infancia foi testemuña da Primeira Intifada, o que influíu na súa orientación política; polo que se uniu ás filas do antigo Partido Popular Palestino Comunista cando tiña 15 anos.

Foi arrestado o 2 de novembro de 2004 polas forzas israelís, acusado de estar involucrado nun atentado suicida no Mercado Carmel de Tel Aviv, no que morreron tres civís israelís e máis de 50 resultaron feridos. Segundo os investigadores, o obxectivo orixinal do grupo era a Embaixada de Francia en Tel Aviv antes de atacar a concorrida zona do mercado. Tras o atentado, Khandaqji regresou ao norte de Cisxordania, mostrou a súa acreditación de prensa nun posto de control militar e, nun principio, permitíuselle continuar; pouco despois, foi arrestado polas forzas de seguridade. Tiña 21 anos no momento do seu arresto en 2004. En 2005, un tribunal militar israelí condenouno, a tres cadeas perpetuas consecutivas; o tribunal determinou que dirixira e financiara a célula, fabricara o chaleco suicida e transportara o atacante. Mentres estivo en prisión, continuou os seus estudos e completou unha licenciatura en ciencias políticas con especialización en estudos israelís na Universidade Aberta da o-Quds. En outubro de 2025, foi liberado como parte dun intercambio de prisioneiros e deportado a Exipto, onde permanece retido sen posibilidade de saír.

En 2025, nunha entrevista, confirmou que estaba a escribir un novo libro sobre un compañeiro de prisión, o líder do PLF Walid Daqqa, que cumpriu cadea perpetua por asasinar un soldado israelí. Na mesma entrevista, Khandakji confirmou que estivo involucrado no envío dun terrorista suicida para matar israelís. Sinalou que tiña a intención de envialos a atacar obxectivos militares, non civís, engadindo que se puidese facer retroceder o reloxo, non tería recorrido á violencia.

Traxectoria literaria

Comezou a escribir relatos curtos antes do seu encarceramento. Continuou o seu labor como escritor dentro da prisión e publicou varios libros, novelas e poemarios. O seu primeiro libro foi Borradores do amante da patria, dez artigos sobre problemáticas palestinas. Tamén publicou Así morre a humanidade, igualmente sobre problemáticas palestinas. Khandakji publicou ademais un poemario, Un coñecemento dos muros do lugar. A súa novela A eclipse Badreddine publicouse en decembro de 2018 e é unha novela histórica que narra a vida do heroe sufí Badreddine, un erudito e alicerce do sufismo na súa época.

Qināʿ bi-lawn as-samāʾ («Unha máscara da cor do ceo», 2023) narra a historia de Nur, un novo arqueólogo, orixinario dun campamento de refuxiados en Ramala, que acha o documento de identidade dun israelí no peto dun abrigo vello. É entón cando asume a vida do homónimo do documento, nun intento de comprender a vida detrás do valo de seguridade. Por esta novela, Khandaqji recibiu o Premio Internacional de Ficción Árabe en 2024; o premio anunciouse en Abu Dabi e foi aceptado pola súa editora, Ra Idriss. O seu irmán, Yousef Khandaqji, asistiu á cerimonia de entrega de premios en Abu Dhabi e dixo: «Falando en nome do meu querido irmán, dedica esta vitoria a todo o pobo palestino». En 2024 a editorial española Hoja de Lata publicou a novela en español con prólogo de Luz Gómez García.

Publicou artigos en medios dixitais e redes sociais, máis de corenta textos políticos, literarios e ensaísticos no portal Al-Hiwar Al-Mutamaddin, incluíndo reflexións sobre a realidade do movemento de prisioneiros palestinos.

Obras

• Rituais da primeira vez (Tuqus Al Mara Al Ula) (2010). Poesía. Con limiar do poeta e xornalista libanés Zahi Wehbe / Dar Al-Arabiya Lil-Ulum, Beirut.
• Alentos: poema nocturno (Anfas Qasia Lailya) (2013). Poesía. Con limiar do poeta e xornalista libanés Zahi Wehbe / Dar Al-Arabiya Lil-Ulum, Beirut.
• Narciso da soidade (The Narcissus of Isolation) (2017). Poesía. Con limiar do novelista palestino Mahmoud Shuqair / Al-Maktaba Al-Sha‘biyya, Palestina.
• A eclipse de Badr ao-Din (The Eclipse of Badr al-Din / Khosuf Badreddine) (2019). Novela. Con limiar do novelista palestino Ibrahim Nasrallah / Dar Al-Adab, Beirut.
• Alentos dunha muller derrotada (The Breath of a Woman Let Down) (2020). Novela. Con limiar do novelista palestino Mahmoud Shuqair / Dar Al-Ahliyya, Ammán.
• Almiscre da suficiencia: biografía da señora das sombras libres (2020). Con limiar do novelista palestino Mahmoud Shuqair / Dar Al-Arabiya Lil-Ulum.
• Unha máscara da cor do ceo (2024). Castelán: Una máscara del color del cielo (2024). Hoja de lata. Premio Booker Internacional de Novela Árabe.
• O gardián do Holocausto. Dar Al-Adab, Beirut.