Avitaminose

As avitaminoses son un conxunto de enfermidades causadas pola ausencia ou deficiencia de vitaminas no organismo. Xeralmente débense a unha alimentación insuficiente ou desequilibrada, aínda que tamén poden aparecer como consecuencia doutros problemas de saúde.

As vitaminas

As vitaminas adóitanse clasificar segundo a súa solubilidade en auga ou en lípidos:

Nesta táboa móstranse as principais vitaminas e unha explicación de cada unha delas.

Hidrosolubles:

• Vitamina C ou ácido ascórbico (antiescorbútica)
• Complexo B
  • Vitamina B1, tiamina, aneurina ou vitamina antiberibérica
  • Vitamina B2, riboflavina, lactoflavina, verdoflavina ou vitamina Q
  • Vitamina B3, niacina, ácido nicotínico, nicotinamida ou vitamina PP
  • Vitamina B5 ou ácido pantoténico
  • Vitamina B6, piridoxina, piridoxal, piridoxamina ou adermina
  • Vitamina B7, biotina, factor bios, coenzima R, vitamina H, vitamina B8, vitamina B_w
  • Vitamina B9, ácido fólico, folacina, factor S, factor U, vitamina 10, vitamina 11 ou vitamina M
  • Vitamina B12, cianocobalamina ou factor extrínseco de Castle
  • Vitamina B15* ou ácido pangámico
  • Vitamina B17*, laetril ou amigdalina
  • Vitamina BT ou carnitina

Nota: as marcadas cun (*) non se consideran realmente vitaminas.

Liposolubles:

• Vitamina A, retinol, vitamina antixeroftálmica ou vitamina antiinfecciosa
• Vitamina D, calciferol (colecalciferol ou D3) (antirraquítica)
• Vitamina E, tocoferol, vitamina antiesterilidade ou vitamina da fertilidade
• Vitamina K, naftoquinona, filoquinona, vitamina antihemorráxica

Doenzas causadas pola deficiencia de vitaminas

As diferentes doenzas causadas por deficiencia de vitaminas dependen do tipo de vitamina da que o individuo ten carencia.

• Hemeralopía. Deficiencia de vitamina A (retinol): provoca cegueira nocturna, sequidade nos ollos (conxuntiva) e na pel, así como diversas afeccións das mucosas. Pola contra, o exceso desta vitamina pode causar trastornos como alteracións óseas e mesmo inflamacións e hemorraxias en distintos tecidos.
• Osteomalacia. Deficiencia de vitamina D (calciferol): produce descalcificación e deformación dos ósos (osteoporose), así como carie dental grave.
• Vitamina E (tocoferol). A súa deficiencia pode ocasionar anemia hemolítica (destrución dos glóbulos vermellos do sangue), dexeneración muscular e trastornos da reprodución.
• Vitamina K (antihemorráxica). A súa carencia pode provocar hemorraxias nasais, do aparello dixestivo ou do aparello xenitourinario.
• Escorbuto. Deficiencia de vitamina C (ácido ascórbico): causa sequidade e formación de puntas abertas no cabelo, xenxivite (inflamación das enxivas), sangrado das enxivas, pel áspera, seca e descamativa, diminución da capacidade de cicatrización das feridas, tendencia á formación de hematomas, hemorraxias nasais, debilitamento do esmalte dental, dor e inflamación das articulacións, anemia, diminución da capacidade para combater infeccións e un posible aumento de peso debido ao metabolismo lento.
• Beriberi. Deficiencia de vitamina B₁ (tiamina): provoca fatiga e alteracións do sistema nervioso en xeral. Se a deficiencia é grave, poden aparecer a síndrome de Korsakoff, caracterizada pola perda de memoria e a confusión, ou a encefalopatía de Wernicke, con trastornos oculares e confusión.
• Vitamina B₂ (riboflavina). A carencia de vitamina B₂ na dieta provoca trastornos oculares como fotofobia (dor ocular causada pola luz) e lagrimexo, así como alteracións bucais, entre elas a aparición de fisuras nas comisuras dos beizos e o seu avermellamento.
• Pelagra. Deficiencia de vitamina B₃ (niacina ou ácido nicotínico): produce dermatose, inflamación da pel, alteracións do aparello dixestivo, diarrea e deterioración do sistema nervioso, que pode chegar á demencia.
• Vitamina B₆ (piridoxina). A súa deficiencia importante provoca irritabilidade, debilidade, mareos, depresión, neuropatía periférica, espasmos, alteracións do crecemento, acrodinia e anemia.
• Anemia perniciosa. Causada pola deficiencia de vitamina B₁₂ (cianocobalamina).

Tratamento

O enfoque terapéurico das avitaminoses consiste na suplementación da ditas vitaminas para solucionar a carencia.