Arenas de San Pedro

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 40°12′32″N 5°05′28″O / 40.20889, -5.09111

Arenas de San Pedro
Bandera de Arenas de San Pedro (Ávila).svg
Escudo de Arenas de San Pedro (Ávila).svg
Castillo de la Triste Condesa Detalle del Palacio de la Mosquera
Vista de la localidad
Santuario de San Pedro de Alcántara Fachada del Mercado de Abastos
Embalse de Arenas de San Pedro
Madrid
Localización
Arenas de San Pedro en Castela e León
Arenas de San Pedro
Arenas de San Pedro
País España España
Comunidade autónoma Castela e León Madrid
Provincia Ávila
Comarca Val do Tiétar
Xeografía
Altitude 510 msnm
Superficie 194,85 km²
Demografía
Poboación 6 556 hab. (2017)
Densidade 33,65 hab./km²
Xentilicio arenense
Outros datos
Código postal 05400
Alcalde Carlos Sánchez (PP)
arenasdesanpedro.es
Castelo de Arenas de San Pedro

Arenas de San Pedro (coñecida como A Andalucía de Ávila[1]) é unha cidade e municipio de España situada no sur da provincia de Ávila, comunidade autónoma de Castela e León. Trátase da capital da comarca do Valle del Tiétar, pertencente ás antigas Tierras de Talavera.[2] A altitude do municipio alcanza os 2 343 m no pico de La Mira, na serra de Gredos. O municipio conta cunha poboación de 6 556 habitantes (INE 2017), o que o converte na terceira poboación en número de habitantes da provincia, por detrás de Ávila e Arévalo. Os núcleos de poboación de Ramacastañas, La Parra e Hontanares pertencen ao municipio baixo a forma de pedanías. Boa parte do municipio pertence ao espazo protexido do parque rexional da Serra de Gredos, sendo o municipio máis poboado da contorna do parque. As festas patronais da localidade celébranse en honor á Virxe do Pilar (8 de setembro) e a San Pedro de Alcántara (19 de outubro).

As orixes do municipio remóntanse á Idade Media, cando un grupo de poboadores dun núcleo anterior fundou a poboación na localización actual. Recibiu o título de vila en 1393, baixo o reinado de Henrique III de Castela. Durante o resto da Idade Media e a Idade Moderna foi cabeza dun señorío que agrupaba a Arenas de San Pedro e ás aldeas de El Arenal, Guisando, Hontanares, El Hornillo, La Parra, Poyales del Hoyo e Ramacastañas. No século XVIII a vila foi testemuña da presenza da familia do infante Luis Antonio de Borbón e Farnesio e a súa pequena corte de artistas (Francisco de Goya, Luigi Boccherini e Ventura Rodríguez entre outros) que o acompañaron durante un tempo no palacio neoclásico que o infante mandou construír na localidade.

Topónimo e símbolos[editar | editar a fonte]

A orixe do topónimo Arenas remóntase canto menos ao momento da fundación da poboación, a Idade Media. Arenas fai referencia á formación de areais nos leitos das correntes de auga.[3] Inicialmente a localidade denominouse Arenas de las Ferrerías de Ávila, debido á proximidade coa antiga mina de ferro da La Tablada, que deu nome no seu tempo á comarca de Las Ferrerías de Ávila.[4][5] O padronazgo do santo Frai Pedro de Alcántara na nomenclatura foi un engadido do século XVII, a raíz da canonización do santo, que viviu na localidade. Existen algúns topónimos similares na zona: o Río Arenal —que atravesa a localidade—[3][6] e o municipio de El Arenal.[3]

Ao longo da súa historia, a localidade foi saqueada en numerosas ocasións —durante a guerra de Independencia e a Primeira Guerra Carlista—. Esa é a razón pola que o escudo do municipio incorpora o castelo incendiado de Arenas de San Pedro e o lema Siempre Incendiada y Siempre Fiel (Sempre Incendiada e Sempre Fiel).[7]

Escudo de Arenas de San Pedro.

O escudo aprobado por decreto o 8 de outubro de 1994 que define o escudo heráldico que representa o municipio é o seguinte:

Escudo de forma española. Sobre campo de prata, castelo na súa cor, "donjonado" de dous "donjones", o dereito máis alto, almenado, mazonado de sable, aclarado de goles, ardente en goles e ouro e terrazado en sinople. Bordadura en ouro con anagrama en sable (cruz) sempre incendiada e sempre fiel, ao timbre. Coroa real de España.

Boletín Oficial do Estado nº 282 de 25 de novembro de 1994.[8]

A descrición textual da bandeira municipal, aprobada de xeito simultánea ao escudo, é a seguinte:

Bandeira cadrada, de proporción 1x1, de cor carmesí, e no seu centro o escudo municipal.

Boletín Oficial del Estado nº 282 de 25 de novembro de 1994.[8]

Demografía[editar | editar a fonte]

Ten unha superficie de 194,85 km², unha poboación de 6.778 habitantes, na que están incluídos os habitantes das súas pedanías (INE 2006) e unha densidade de poboación de 34,29 hab/km².


Evolución da poboación de: Arenas de San Pedro desde 1991 ata 2006

1991 1996 2001 2004 2006

6.413 6.609 6.395 6.549 6.989

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Ayuntamiento de Arenas de San Pedro: Saludo de la Alcaldesa" (en español). Arquivado dende o orixinal o 31 de maio de 2011. Consultado o 23 de maio de 2018. 
  2. "Arenas y Talavera buscan unir más sus lazos para «solucionar problemas comunes»". Diario de Ávila (en español). 17 de outubro de 2015. Consultado o 23 de maio de 2018. 
  3. 3,0 3,1 3,2 García Sánchez, Jairo Javier (4 de agosto de 2004). "Castilla y León y sus topónimos (IV)". Rinconete (en español) (Centro Virtual Cervantes). ISSN 1885-5008. 
  4. Serrano Cabo 1989, pp. 14-15.
  5. Troitiño Vinuesa 1995, p. 68.
  6. "Mapa Geológico de España E. 1:50.000. Hoja 578 (Arenas de San Pedro)" (en español). Instituto Geológico y Minero de España. Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2014. Consultado o 23 de maio de 2018. 
  7. "Boletín de la Real Academia de la Historia, Tomo CLXXI" (1). Madrid: Real Academia de Historia. 1974: 205. Este (escudo), segundo se aclara taxativemente na axeitada ilustración aducida polo concello interesado, está composto simplemente, —por fortuna—, dunha torre en chamas, evocadora dos destrozos, incendios e outros estragos cometidos polas tropas napoleónicas en tan aguerrida localidade; e en posteriores adversidades, xa de carácter intestino, tamén sufridas por Arenas de San Pedro [...] Aclárese, non obstante, que dito escudo debe timbrarse de coroa real e só acompañado do lema que indica —Sempre Incendiada E Sempre Fiel—. 
  8. 8,0 8,1 "RESOLUCIÓN de 8 de octubre de 1994, de la Diputación Provincial de Avila, por la que se hace pública la aprobación del escudo y bandera del municipio de Arenas de San Pedro" (PDF). Boletín Oficial do Estado nº 282 (en español). 25 de novembro de 1994. Consultado o 23 de maio de 2018. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Páxina do Concello