Aranjuez

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Aranjuez
Bandera de Aranjuez.svg Escudo de Aranjuez (Madrid).svg
Palacio Real de Aranjuez
Vista panorámica
Xardíns de Aranjuez Río Texo
Situación xeográfica
Aranjuez (Madrid) mapa.svg
País España España
Comunidade autónoma Comunidade de Madrid Madrid
Provincia Madrid
Xeografía
Altitude 495 msnm
Superficie 201,11 km²
Poboación
Poboación 58.168 hab. (INE 2015)
Densidade 287,37
Xentilicio ribereño, arancentano, arajovenense, arajovense, riberiego, perico
Información
Código postal 28300, 28310, 28312
Alcalde Cristina Moreno (PSOE)
Páxina web www.aranjuez.es

Aranjuez é un municipio español da Comunidade de Madrid, cabeceira de partido xudicial. É o termo municipal máis meridional da comunidade e está atravesado polos ríos Texo e Jarama.

É un dos Reais Sitios da monarquía española desde que Filipe II o nomeou en 1560, e posúe ademais o título de vila desde 1899, motivo polo que o municipio é coñecido como Real Sitio y Villa de Aranjuez.[1]

É famoso polo seu Palacio Real, os seus Xardíns e polo trazado cuadricular das súas rúas, polas súas hortas de amorodos e espárragos e por servir de inspiración ao compositor Joaquín Rodrigo para o seu Concierto de Aranjuez, así como polo Motín de Aranjuez, que tivo lugar nesta localidade en 1808 e que tivo como consecuencia a abdicación do rei Carlos IV no seu fillo Fernando VII. A Paisaxe cultural de Aranjuez foi declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 2001.

Xeografía[editar | editar a fonte]

O municipio de Aranjuez atópase no sur da Comunidade de Madrid, formando un entrante dentro da provincia de Toledo. Limita ao norte cos concellos de Ciempozuelos, Titulcia, Chinchón e Colmenar de Oreja, todos eles da Comunidade de Madrid. Polo resto de puntos cardinais limita con concellos da provincia de Toledo: Ontígola, Ocaña, Ciruelos e Yepes ao leste, Toledo e Almonacid de Toledo ao sur, e Mocejón, Villaseca de la Sagra, Añover de Tajo, Borox e Seseña ao oeste.

O relevo de Aranjuez é suave, con numerosos cerros e outeiros redondeados, que teñen como orixe os pliegues e afundimentos do terreo producidos pola erosión da auga. Devanditos cerros atópanse principalmente no sur e sueste do término municipal, como o Cerro de la Caridad (646 m) e o de Valdelascasas (641 m). Os principais ríos do municipio son o Texo e o seu afluente Jarama.

Hai tres reservas naturais protexidas: a Reserva Natural do Carrizal de Villamejor, a Reserva do Regajal-Mar de Ontígola e o Parque do Sueste (cursos baixos dos ríos Manzanares e Jarama).

Demografía[editar | editar a fonte]

Aranjuez é un exemplo, xunto con La Carolina e Tres Cantos, de cidade planificada. Desde que en 1752 Fernando VI permitise o libre establecemento de persoas en Aranjuez (antes só podían vivir alí persoas relacionadas coa Corte), o municipio non fixo máis que crecer, aínda que a un ritmo mesurado. En 1900 contaba con 11.772 habitantes, que pasaron a 21.536 en 1940, 35.619 en 1981 e 40.113 en 2001.

Segundo o censo de 2015 tiña unha poboación de 58.168 habitantes, atopándose entre os vinte municipios máis poboados da Comunidade de Madrid. A poboación está repartida entre o núcleo urbano e varias entidades de poboación: Algodor, Academia Especial de la Guardia Civil, Las Tejeras, Castillejo, Real Cortijo de San Isidro, La Flamenca, Las Infantas, Villamejor, El Cerro, La Montaña, Soto del Hinojar e Sotomayor.

Economía[editar | editar a fonte]

A actividade máis destacada en Aranjuez son as súas empresas industriais Indra, Fyse, Bosch e Cortefiel, mentres que o emprego máis elevado apórtao o sector público, de Sanidade, Educación e Seguridade, e en particular Patrimonio Nacional, o Centro Penitenciario, a Comisaría Conxunta e o Hospital do Texo.

Festas e celebracións[editar | editar a fonte]

  • En maio celébrase a Feira de Artesanía "Alfaranjuez", así como o Festival de Música Tradicional "Aranjuez Folk". Tamén ten lugar neste mes a Feira do Coche Usado e Seminovo.
  • 15 de maio, día de San Isidro Labrador, romaría na próxima pedanía do Real Cortijo de San Isidro.
  • 30 de maio, día de San Fernando, patrón de Aranjuez.
  • Entre maio e xuño celébrase o Festival de Música Antiga de Aranjuez.
  • En xuño ten lugar a Feira do Libro de Aranjuez, en contrapartida coa Feira do Libro Usado e de Ocasión, que se celebra en setembro.
  • Primeira semana de setembro, Festas do Motín de Aranjuez, declaradas de interese turístico nacional.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Aranjuez Modificar a ligazón no Wikidata