Zoroastrismo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Faravahar (ou Ferohar), un dos principais símbolos do zoroastrismo, suponse que é a representación dun Fravashi (espírito gardián).

O zoroastrismo é unha relixión e unha filosofía baseada nas ensinanzas do profeta Zoroastro (tamén coñecido coma Zaratustra, na lingua avéstica) e antigamente atopábase entre as maiores relixións do mundo.[1] Foi fundada probablemente pouco antes do século VI a.C. en Persia (Irán). O termo Zoroastrismo úsase coma sinónimo de Mazdeísmo (a adoración de Ahura Mazda, exaltado por Zoroastro coma a suprema divinidade).

No zoroastrismo, o creador Ahura Mazda é todo bondade, e ningún mal provén del. Polo tanto, no zoroastrismo o ben e o mal proveñen de distintas fontes, co mal (druj) intentando destruír a creación de Mazda (asha), e o ben intentando mantela. Mazda non é inmanente ao mundo, e a súa creación represéntase polos Amesha Spentas e o fogar doutros Yazatas, mediante os cales os traballos de Deus son evidentes á humanidade, e a través dos cales a adoración de Mazda diríxese en último termo. Os textos máis importantes da relixión son os Avesta, dos cales perdeuse unha porción significativa, case só sobreviviron as liturxias. As porcións perdidas coñécense só a través de referencias e breves citas en traballos posteriores, principalmente entre os séculos IX e XI.

De algún xeito, serviu coma relixión nacional (antes do século III) ou relixión de estado (entre os séculos III e VII) dunha parte significativa do pobo iranio. Comezou a decrecer logo da invasión do Imperio Aqueménida por Alexandre Magno, despois da cal se desintegrou[2] e foi logo marxinado gradualmente polo Islam a partir do século VII coa invasión musulmana de Persia e o declive o Imperio Sasánida.[3] O poder político das dinastías iranias pre-islámicas legáronlle ao zoroastrismo un grande prestixio na antigüidade, e algunhas das súas doctrinas principais foron adoptadas por outros sistemas relixiosos. Non ten grandes división teolóxicas (o único cisma significativo baséase en diferenzas no calendario), pero non é uniforme. As influencias modernas tiveron un impacto importante nas crenzas individuais e locais, nas prácticas, nos valores e no vocabulario, complementando ás veces a tradición e enriquecéndoa, mais ás veces tamén desprazando á tradición por completo.

Crenzas básicas[editar | editar a fonte]

O zoroastrismo baséase na existencia de Ahura Mazda, un deus universal e transcendente. Dise del que é o único creador non creado a quen toda adoración se dirixe en último termo.[4] A creación de Ahura Mazda evidénciase como asha, a verdade e a orde son a antítese do caos, que é evidente como druj, falsedade e desorde. Os conflitos resultantes implican a todo o universo, incluíndo á humanidade, que ten un rol activo que xogar no conflito.[4]

A relixión establece que a participación activa na vida a través de bos pensamentos, boas palabras e boas accións, é precisa para asegurarse a felicidade e manter o caos á parte. Esta participación activa é un elemento central no concepto de Zoroastro do libre albedrío e o zoroastrismo rexeita calquera forma de monacato. Ahura Mazda rematará por prevalecer sobre o mal, Angra Mainyu ou Ahriman, momento no cal o universo sufrirá unha renovación cósmica e o tempo rematará. Na renovación final, toda a creación (mesmo as almas dos mortos que foron inicialmente castigadas á "escuridade") reuniranse en Ahura Mazda, volvendo á vida na forma inmortal. Ao final dos tempos, unha figura salvadora (un Saoshyant) traerá a renovación final ao mundo (frasho.kereti), na cal os mortos revivirán.[4]

Na tradición zoroastrian, o mal é representado por Angra Mainyu (tamén chamado "Ahriman"), o "Principio Destructivo", mentres o ben represéntase mediante o Spenta Mainyu de Ahura Mazda, o instrumento ou "Principio Xeneroso" do acto da creación. É mediante Spenta Mainyu que o Ahura Mazda transcendental é inmanente á humanidade, e mediante o cal o Creador interactúa co mundo. De acordo coa cosmoloxía zoroastriana, na articulación da fórmula Ahuna Vairya, Ahura Mazda fixo o seu último trunfo evidente a Angra Mainyu. Coma expresións e aspectos da Creación, Ahura Mazda emanou os Amesha Spentas ("Inmortais Xenerosos"), sendo a hipóstase e a representación de cadanseu aspecto desa Creación. Estes Amesha Spenta son asistidos por unha grupo de principios menores, os Yazatas, sendo cada un "Merecedor de Adoración" e cada un de novo a hipóstase de cadanseu aspecto moral ou físico da creación.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. http://www.bestirantravel.com/culture/zoroastrian.html
  2. Hoschander, Jacob. "The Book of Esther in the Light of History: Chapter IV", The Jewish Quarterly Review, New Series, Vol. 10, No. 1 (Jul., 1919), pp. 87-88
  3. Hourani, p. 87.
  4. 4,0 4,1 4,2 Zoroastrianism: Holy text, beliefs and practices