Xosé Ramón Freixeiro Mato

Xosé Ramón Freixeiro Mato, nado en Vilanova (Cances, Carballo) o 13 de outubro de 1951, é profesor titular na Facultade de Filoloxía da Universidade da Coruña na área de Filoloxía Galego-Portuguesa.

Traxectoria

Despois dunha infancia como neno labrego, pasou por un internado de relixiosos en Allariz e Cambados, examinándose por libre nun Instituto da Coruña para obter o título de Bacharelato Superior. A seguir, estudou Maxisterio nesa mesma cidade e nela traballou como profesor de EXB nun colexio privado durante sete anos. Licenciado posteriormente en Filoloxía Románica e Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela, doutorándose na Universidade da Coruña cunha tese sobre Antonio Noriega Varela. Foi profesor en institutos de ensino secundario da Coruña e Arteixo, gañando a praza de catedrático de Lingua e Literatura galegas no ensino medio, cargo desempeñado na cidade herculina. Despois de obter o doutoramento accedeu en 1993 á praza docente que ocupa na actualidade.

Obras

Ensaio

• A cara oculta de Noriega Varela (1992, Laiovento).
• Da montaña o corazón (1993, Fundación Caixa Galicia).
• Sebastián Martínez-Risco na cultura galega (1994, Laiovento).
• Rafael Dieste: Vida, personalidade e obra (1995, Laiovento).
• Os diminutivos en galego (1996, A Nosa Terra).
• Lingua galega: normalidade e conflito (1997, Laiovento).
• Gramática da Lingua Galega (Volumes I-II-III e IV, 1998-2003, A Nosa Terra).
• Manual de gramática galega (2001, A Nosa Terra).
• Os marcadores discursivos: conectores contraargumentativos no galego escrito (2005, Universidade da Coruña).
• Lingua, nación e identidade (2006, Laiovento).
• Cucou o cuco cuqueiro. (Lingua e estilo na obra de Manuel María) (2007, Fundación Caixa Galicia).
• Lingua de calidade (2009, Xerais).
• Estilística da lingua galega (2013, Xerais).

Edicións

• Antonio Noriega Varela. Obra completa, estudo e edición (1994, Deputación de Lugo).
• A torre de Peito Burdelo, de Galo Salinas (1994, Cadernos da Escola Dramática Galega).
• Antoloxía da prosa literaria medieval (1996, AS-PG/A Nosa Terra).
• Sebastián Martínez-Risco, ensaísta e poeta (obra inédita e esquecida) (1996, Edicións do Castro).
• Os séculos escuros e a Ilustración galega. Antoloxía (1996, AS-PG/A Nosa Terra).
• Cos pés na Terra: personalidade e obra inédita ou esquecida de Manuel García Barros (1999, A Fouce).

Obras colectivas

• Teatro nas aulas: dez cadernos da Escola Dramática Galega (1987, Editorial Vía Láctea). Con Teresa Fandiño Barreiro e César-Carlos Morán Fraga.
• Literatura Galega. Séculos Escuros e Rexurdimento (1988, Vía Láctea).
• A poesía e o teatro interseculares (1996, AS-PG/A Nosa Terra). Con Francisco Pillado Maior).
• Historia da lingua galega (1998), A Nosa Terra). Con Anxo Gómez Sánchez.
• Castelao na Galiza do século XX. Actas do Simposio (1999, AS-PG/Universidade da Coruña). Coeditor con Manuel Ferreiro Fernández.
• As linguas minoritarias europeas no ámbito do ensino: análise da situación en Galiza, País Basco e Bretaña (2002, AS-PG).
• Alma de beiramar (2003, Asociación de Escritores en Lingua Galega).
• Pensar en Galiza: antoloxía posíbel de colaboracións publicadas na última etapa do Terra e Tempo (2004, Terra e Tempo).
• A lingua literaria galega no século XIX (2005, Universidade da Coruña). Con Xosé Manuel Sánchez Rei e Goretti Sanmartín Rei.
• Guerra Civil e Literatura Galega (1936-1939) (2006, Xerais).
• Lingua e comunicación. IV Xornadas sobre Lingua e Usos (2008, Universidade da Coruña). Con Marisol Ríos e Lucía Filloy.
• Actas do Congreso Manuel María. Literatura e Nación (2009, Fundación Manuel María).
• Sobre o racismo lingüístico (2009, Laiovento).
• Lingua e futuro (2010, Laiovento).
• Follas de Carballo (2011, Asociación Cultural Lumieira).

Premios

• Gañador do VII premio literario Ánxel Fole no 1993, por Da montaña o corazón.
• Gañador do XX premio literario Ánxel Fole no 2006, por Cucou o cuco cuqueiro. Lingua e estilo na obra de Manuel María.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Ficha do autor na BVG coa vida e obra
• Ficha do autor na AELG
• Reflexións sobre a lingua galega a propósito da reforma normativa, por X. R. Freixeiro Mato