Lingua ucraína
| Ucraíno (українська мова) | |
|---|---|
| Falada en: | Ucraína, e comunidades en Rusia, Polonia, Bielorrusia, Casaquistán, Moldavia, Romanía, Canadá |
| Rexión do planeta | Europa do Leste (principal) |
| Total de falantes | 39.400.000 |
| Posición | 26a no mundo |
| Família lingüística: | Linguas indoeuropeas Grupo balto-eslavo Linguas eslavas Eslavo do Este Ucraíno |
| Status oficial | |
| Lingua oficial de: | Ucraína, e rexión da Transdnístria |
| Regulada por: | Academia Nacional de Ciéncias da Ucraína |
| Codificacións | |
| ISO 639-1 | uk |
| ISO 639-2 | ukr |
| Véxase tamén: Linguas eslavas – Lingua | |
A lingua ucraína (украї́нська мо́ва, transliteración: ukrayins'ka mova [ukrɑ'jinʲsʲkɑ ˈmɔʋɑ]) é unha lingua eslava oriental, unha das tres deste grupo de linguas, xunto ao ruso e o bielorruso. Garda certas similitudes con ámbalas dúas linguas, pero con notables diferenzas.
Índice |
Características [editar]
O idioma ucraíno é falado por case cincuenta millóns de persoas en todo o mundo, incluíndo 37,5 millóns en Ucraína (77,8% da poboación ucraína total). Mais só na Ucraína occidental é a lingua que prevalece sobre o ruso. En Kiev fálanse ambas linguas, un cambio notable dende o pasado recente, cando a cidade era principalmente rusoparlante. O cambio foi causado en gran medida pola influencia da poboación rural e as migracións dende as rexións occidentais de Ucraína. No norte e centro de Ucraína, o ruso é a lingua da poboación urbana, mentres que o ucraíno é moito máis común nas zonas rurais. No sur e leste de Ucraína, o ruso prevalece incluso nas áreas rurais, e en Crimea, onde nunca se falou, o ucraíno está case ausente.
Alfabeto [editar]
| A a | Б б | В в | Г г | Ґ ґ | Д д | Е е | Є є | Ж ж | З з | И и | |
| A a | B b | V v | J j | G g | D d | E e | Ye | Zh | Z z | Ɨ ɨ | |
| I i | Ї ї | Й й | К к | Л л | М м | Н н | О о | П п | P p | С с | |
| I i | Yi | I i | K k | L l | M m | N n | O o | P p | R r | S s | |
| Т т | У у | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ю ю | Я я | Ь ь | ' |
| T t | U u | F f | J j | Ts | Ch | Sh | Shch | Yu | Ya |
|
O "Ь ь" non ten son. A súa función é a de de palatizar outras letras, como por exemplo, o Л л (L) eo Н н (N). É dicir, нь se le ñ (como en España) e ль se le ll (como en consello). Tamén pode cambiar un pouco o son doutras consoantes.
O Г г en ucraíno ten un son dun g cando se atopa no medio de dúas vogais, como é o exemplo de "ágata", "Málaga", etcétera, e polo tanto aseméllase moito ao son dunha "j" en castelán pero un pouquiño mais débil. O son G como en "gato" escríbese coa letra Ґ ґ, pero raramente usan esa letra, usando simplemente a Г г, aínda que teña valor fonético diferente.
O Й й ten o son dun i, pero corto, como en "xeito" ou "Mario"
O ' simboliza unha pausa corta.
Grupos de variantes [editar]
- Grupo setentrional
- Polesio
- Polesio occidental
- Polesio central
- Polesio oriental
- Polesio
- Grupo sur-oriental
- Dniéper (poltavo)
- Slobozhano
- Estepa
- Grupo sur-occidental
- Volinio
- Nadsiano
- Galitziano (ou do Dniéster superior)
- Lemko
- Boiko
- Transcarpático
- Doliniano
- Hutsúl
- Bucovino (pocutio ou pocutio-bucovino)
- Podolio