Lingua tuvaluana

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
(Redirixido desde "Tuvaluano")
Lingua tuvaluana
Nganana Tuvalu
Falado en: Tuvalu
Fidxi
Rexións: Oceanía
Total de falantes: 13.051 (10.670 en Tuvalu)
Familia: Austronesia
 Malaio-polinesia
  Centro-oriental
   Malaio-polinesia oriental
    Oceánica
     Oceánica centro-oriental
      Oceánica remota
       Pacífico central
        Fidxiano-polinesia oriental
         Polinesia
          Polinesia nuclear
           Samoica
            Eliceana
             Lingua tuvaluana
Escrita: Latino
Estatuto oficial
Lingua oficial de: Tuvalu
Regulado por: -
Códigos de lingua
ISO 639-1: --
ISO 639-2: tvl
ISO 639-3: tvl

O tuvaluano é unha lingua polinesia do grupo Elliceano, falado principalmente en Tuvalu, onde é lingua oficial. Está distantemente relacionado con outras linguas polinesias como o hawaiano, o maorí, o tahitiano, o samoano e o tongano, e está máis relacionado con idiomas falados no norte e centro de Melanesia e parte de Polinesa. Existen 13.051 fablantes de tuvaluano no mundo, dos cales 10.670 viven en Tuvalu.

Non ten regulación oficial e é só oficial en Tuvalu.

Gramática[editar | editar a fonte]

O sistema fonético tuvaluano componse de cinco vogais (a,e,i,o,u) e 10 ou 11 consoantes (p, t, k, m, n, ng, f, v, s, h, l), dependendo do dialecto. Todos os sons existen en formas curtas e longas, que contrastan entre si. Hai catro artigos posibles en tuvaluano: definido singular te, indefinido singular se, definido plural nulo e indefinido plural ne ou ni (dependendo do dialecto). O verbo pode ir no inicio ou no medio da oración, e a orden de suxeito, obxecto directo e obxecto indireto é relativamente libre. O adxectivo xeralmente segue o substantivo.

Dialectos[editar | editar a fonte]

Cada illa ou atol ten o seu propio dialecto, agrupados en dúas bandas: os dialectos do norte, que se falan en Nanumea, Nanumaga, Niutao e Niulakita; e os dialectos do sur, que se falan en Funafuti, Vaitupu, Nukufetau e Nukulaelae. Todos os dialectos son intelixibles para os tuvalu-parlantes. O idioma oficial do país toma como referencia os dialectos de Funafuti-Vaitupu.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Niko Besnier, 1995, Literacy, Emotion, and Authority: Reading and Writing on a Polynesian Atoll, Cambridge University Press
  • Niko Besnier, 2000, Tuvaluan: a Polynesian language of the Central Pacific, Routledge

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]