Sequoia xigante

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
sequoia xigante
Grizzly Giant Mariposa Grove.jpg
Estado de conservación
Status iucn3.1 VU gl.svg
Vulnerábel
Clasificación científica
Reino: Plantae
División: Pinophyta
Clase: Pinopsida
Orde: Pinales
Familia: Cupressaceae
Xénero: ''Sequoiadendron''
Nome científico
Sequoiadendron giganteum
Wikispecies-logo.svg Coñeza toda a Bioloxía en Wikispecies, o directorio dos seres vivos

Sequoiadendron é un xénero de árbores pertencente á familia das Cupresáceas, tamén chamada Taxodiáceas. Este xénero ten unha soa especie, Sequoiadendron giganteum Buchh, a sequoia xigante, sequoia de Serra ou Grande árbore. Sequoaidendron giganteum é unha das tres especies de coníferas coñecidas como sequoias, clasificada na subfamilia das Sequoioideae, xunto con Sequoia sempervirens (a sequoia común) e Metasequoia glyptostroboides (a sequoia do alba).

Descrición[editar | editar a fonte]

A sequoia xigante é o organismo vexetal máis grande do mundo en términos de suma do volume. Crecen a unha altura media de entre 50 a 85 m e de 5 a 7 m de diámetro. Tense referencias de árbores que existiron de 94 m de altura e máis de 11 m de diámetro. A sequoia xigante, coñecida e máis vella con 3200 anos, calculouse súa idade, có reconto de seus aneis de crecemento.

Actualmente no 2010 encontrouse unha sequoia de 105,5 metros de alto e 10 metros de diámetro en seu tronco, súas raíces alcanzan os 35 metros aproximadamente.

A cortiza da sequoia é fibrosa, fruncida, e pode ser 60 cm (2 pés) de groso na base do tronco de forma de columna. Proporciona unha protección significativa do lume para as árbores. As follas son perenes, con forma de lezna, de uns 3 a 6 mm de longo, e dispostas espiralmente nos renovos.

As sementes encóntranse en conos de conífera de 4 a 7 cm de longo e maduran en 18-20 meses, aínda que se quedan normalmente de cor verde e pechados ata 20 anos; cada cono ten 30 a 50 tecas dispostas espiralmente, con varias sementes en cada teca que da unha media de 230 sementes por cono. A semente é marrón escura, de 4 a 5 mm longo e 1 mm ancho, cun 1 mm de ás amarelo-marrón por cada lado. Algunha semente é soltada cando as tecas de cono se encollen durante o tempo cálido a finais do verán, pero a maioría das sementes son liberadas cando o cono secase polo calor do lume ou o dano dun insecto.

Os conos da sequoia xigante.

A sequoia xigante rexenerase por sementes. As árbores xoves duns 20 anos de idade poden producir brotes dos restos dun tocón. As Secoias Xigantes de todas as idades poden brotar do tronco cando as ramas vellas se perden por rotura pero, a diferenza da sequoia da costa, as árbores maduras non brotan dos cortes dos tocóns. As árbores xoves empezan a producir conos aos 20 anos de vida.


Nalgún momento de súa vida, unha árbore grande pode chegar a ter aproximadamente 11.000 conos. A parte superior da coroa da sequoia xigante madura produce máis cantidade de conos que súas partes máis baixas. Estimase que unha sequoia xigante madura pode dispersar de 300.000 a 400.000 sementes por ano. As sementes aladas poden ser levadas ata 180 m de distancia con respecto da árbore pai.

As ramas máis baixas morren bastante facilmente, pero nas árbores de menos de 100 anos de idade reteñen a maior parte de súas ramas mortas. Os troncos das árbores maduras en arboedas encóntranse xeralmente libres de ramas a unha altura de 20 a 50 m, pero as árbores solitarios retendrán as ramas baixas mortas.

Distribución[editar | editar a fonte]

A distribución natural da sequoia xigante está restrinxida a unha área limitada da parte occidental de Serra Nevada, California. Comprendendo unha área total de só 14.416 ha (144,16 km²). En ningún lugar encóntranse crecendo en bosques de soamente exemplares desta especie, aínda que nunhas pequenas áreas acérquense a un bosque puro. Na parte setentrional encóntranse os dous terzos dos seus exemplares, do Río Americano no Condado de Placer cara o sur ao Río de Reis, hai soamente oito arboredas desconectadas. Aún quedan arboredas meridionais estando concentradas entre o Río de Reis e a Arboreda de Riachuelo de Venado no meridional Condado de Tulare. As arboredas alcanzan un tamaño de 1.240 ha con 20.000 árbores maduras, en pequenas arboredas con só seis árbores vivos. Moitas están protexidas nos parques nacionais de Cañón de sequoia e Reis e Sequoia Xigante Monumento Nacional.

A sequoia xigante encontrase xeralmente nun clima húmido caracterizado por veráns secos e invernos con neve abundante. A maioría das arboredas de sequoias xigantes están en terras de base granítica, residuais e aluviais. A altitudes onde se encontran as arboredas das sequoias xigantes están comprendidas xeralmente entre 1.400 e 2.000 msnm no norte, e entre 1.700 e 2.150 msnm ao sur.

A sequoia xigante encontrase xeralmente na ladeira sur das montañas setentrionais, e na ladeira setentrional das serras máis meridionais.

Para manter a densidade de poboación actual serían necesarios uns altos niveis de reprodución. Poucas arboredas teñen suficiente cantidade de árbores novos para manter a densidade actual de Sequoias Xigantes maduras para o futuro. A maioría de Sequoias Xigantes experimenta actualmente un descenso gradual na densidade dende a chegada dos colonos europeos.

Ecoloxía[editar | editar a fonte]

As sequoias xigantes teñen dificultade para reproducirse en seu hábitat orixinal (e moi raramente reprodúcense en cultivo) debido a que as sementes só pode crecer exitosamente en solos minerais e coa luz do sol directa, liberados de competir có resto da vexetación. Aún que as sementes poidan xerminar en substrato húmido cobertura na primavera, estes sementeiros morrerán coa seca do verán. Polo tanto requiren dun incendio controlado periódico para baleirar o mantillo de vexetación competidora e coa rexeneración da terra podase producir unha xerminación con éxito.

Automóbil atravesando unha sequoia con forma de túnel.

Os lumes traen tamén chorros de aire quente no alto do dosel forestal, vía correntes de convección, que seca e abre os conos. A liberación subseguinte de cantidades grandes de sementes coincide coas condicións óptimas de sementeiro posteriormente ao lume. Xunto con cinza no solo que pode actuar tamén como unha cuberta para protexer as sementes caídas do dano ultravioleta da radiación.

Sen o lume, as especies existentes con súa sombra excluirán aos xóvenes semeteiros da secoia, e as sementes da secoia non xerminarán. Cando hai un plantel repleto de árbores, estas árbores requiren unhas cantidades grandes de auga, polo que xeralmente concéntranse cerca de correntes de auga.

Debido aos esforzos na supresión dos lumes e ao ganado que pastaba durante os inicios e a mediados do século XX, a baixa intensidade dos incendios que xa non producíanse de forma natural en moitas arboredas, e actualmente non ocorre en algunhas arboredas. A supresión de lumes levou tamén ao aumento de combustible de solo e o crecemento denso de Abeto Blanco, moi sensible aos incendios. Este aumentou o risco dos lumes máis intensos que poden utilizar os abetos como escalas para ameazar as coroas das Secoias Xigantes maduras. Os lumes naturais poden ser tamén factores moi importantes para manter á formiga de carpinteiro en bon estado de saúde.

En 1970 o Servicio Nacional dos Parques empezou as queimas controladas de súas arboredas para corrixir estes problemas. As políticas actuais permiten tamén aos lumes naturais proseguir sen interrupcións. Unha destas queimas incontroladas danou severamente a segunda árbore máis grande do mundo, a árbore de Washington, en setembro de 2003, 45 días despois de que empezara o lume. Este dano o fixo incapaz de resistir á tormenta de neve de xaneiro de 2005, que levoulle ao desplome da metade do tronco.

Pero ademais do lume, hai tamén dous axentes animais que inflúen na liberación de gran cantidade das sementes da Secoia xigante. O máis significativo dos dous é un escarabello de cornos (Phymatodes nitidus) este pon ovos nos conos, no que as larvas abren furados. Esto corta o abastecemento de auga vascular ás tecas do cono, permitindo que os conos poidanse secar e abrir para permitir caer as sementes. Os conos danados polos escarabellos, durante o veráno abrirán lentamente durante os meses seguintes. Algunha investigación indica que moitos conos, especialmente os situados máis alto nas coroas, poden necesitar secarse parcialmente polo dano de escarabello antes que o lume os poida abrir completamente. O outro axente é o "esquío de Douglas" (Tamiasciurus douglasi) este roe nas tecas verdes carnosas dos conos máis xóvenes. Os esquíos encontranse activas durante todo o ano, e cando roen o cono, algunhas sementes son sacadas e deixadas caer ao solo.

Descubrimento e nombramento[editar | editar a fonte]

Unha Sequoia Xigante comparada cun automóbil.

A sequoia xigante era unha vella coñecida das tribos nativas dos EUA que morabn nesta área. Os antigos nativos americanos chamaban á sequoia Wawona, Toos-pung-ish e Hea-mi-withic, as dúas últimas da tribo do río Tule.

A primeira referencia á sequoia xigante por europeos é de 1833, no diario do explorador J. K. Leonard; a referencia non menciona ningunha localidade, pero súa ruta fora por Calaveiras. Este descubrimento non se publicou. O seguinte europeo en ver a especie foi John M. Wooster, que tallou as súas iniciais na casca da árbore de "Hércules" no Arboredo de Calaveiras en 1850; tampouco este descubrimento se publicou. Deuse moita máis publicidade ao "descubrimento" do Arboredo de Calaveiras por Augusto T. Dowd en 1852, e estes son comunmente citados como as especies do descubrimento. A árbore que atopou Dowd, e que bautizou como a "Árbore do Descubrimento", foi derribada en 1853.

O primeiro en dar un nome científico á especie foi John Lindley en 1853, que o denominou como Wellingtonia gigantea, sen se decatar de que este era un nome inválido baixo o Código Internacional de Nomenclatura pois o nome Wellingtonia xa fora utilizado anteriormente para outra planta non relacionada (Wellingtonia arnottiana na familia Sabiaceae). O nome "Wellingtonia" persistiu en Inglaterra como un nome común, aínda que está desaprobado como unha reliquia de imperialismo cultural (R. Ornduff en Aune 1994). O ano seguinte, Joseph Decaisne a incluiu no mesmo xénero que a sequoia común da costa, denominándoa sequoia xigantea, mais tampouco foi válido este nome, pois se aplicara anteriormente á sequoia común (en 1847, por Endlicher). O nome Washingtonia californica foi aplicado tamén por Winslow en 1854, aínda que tampouco era válido, pois pertencía ao xénero das Palmeiras Washingtonia.

No Parque Nacional Yosemite.

En 1907 foi incluído por Carl Ernst Otto Kuntze no xénero fósil Steinhauera, porén a dúbida en canto a se a sequoia xigante estaba relacionada ou non ac fósil, deixou invalidado este nome.

Os fallos de nomenclatura foron corrixidos finalmente en 1939 por J. Buchholz, que indicou tamén que a sequoia xigante era distinta da sequoia común no nivel de xénero e acuñou o nome Sequoiadendron giganteum para ela.


A data de febreiro de 2005, as dez árbores cun maior volume son:

Nome da árbore Localización Altura Circunferencia Volume
    (m) (ft) (m) (feet) (m³) (ft³)
Xeneral Sherman Giant Forest 83.79 274.9 31.27 102.6 1486.9 52,508
Xeneral Grant Grant Grove 81.72 268.1 32.77 107.5 1319.8 46,608
President Giant Forest 73.43 240.9 28.35 93.0 1278.4 45,148
Lincoln Giant Forest 77.97 255.8 29.96 98.3 1259.3 44,471
Stagg Alder Creek 74.07 243.0 33.22 109.0 1205.0 42,557
Boole Converse Basin 81.93 268.8 34.44 113.0 1202.7 42,472
Xenese Mountain Home 77.11 253.0 26.00 85.3 1186.4 41,897
Franklin Giant Forest 68.21 223.8 28.90 94.8 1168.9 41,280
King Arthur Garfield 82.39 270.3 31.76 104.2 1151.2 40,656
Monroe Giant Forest 75.53 247.8 27.82 91.3 1135.6 40,104

Fonte: United States National Park Service - [1]. Nota que as figuras do volume teñen un grao baixo de certeza, debido ás dificultades na medida; as medidas do diámetro do talo están tomadas nunhas poucas alturas fixas por riba do tronco, e asumen que o tronco é circular na sección transversal, e que ese estreitamento entre puntos de medida é constante. As medidas do volume tampouco toman en conta as cavidades. As medidas son sen embargo do tronco só, e non inclúen o volume de madeira das pólas nin das raíces.

A árbore Xeneral Sherman estimáselle un peso de 2100 toneladas (Fry & White 1938).

Usos[editar | editar a fonte]

Sequoia Xigante na Mariposa Grove, Yosemite National Park.

A madeira das sequoias xigantes maduras é sumamente resistente á descomposición, pero é fibrosa e crebadiza, o que xeralmente a fai inapropiada para a construción. Dende a década de 1880 até os inicios da de 1920 cortáronse gran cantidade de árbores, aínda que para usos comerciais marxinais. Debido ao enorme peso das árbores e ao seu carácter crebradizo a miúdo eran esteladas cando batían co chan, malgastando moita madeira. Os leñadores procuraron diminuír o impacto da caída cavando sucos e enchéndoas con pólas. A madeira foi utilizada principalmente para producir táboas para postes e valados, e incuso para mistos.

Os retratos das árbores unha vez maxestosos, rotos e abandonados en arboredos anteriormente prístinos, e o uso tan marxinal que destes xigantes facíase, espoleou a protesta pública que causou que a maior parte dos arboredos foran preservados como terra protexida. O público pode visitar un exemplo claro de 1880 como encontrar os restos das cortas na Arboreda de Tocón Grande preto do Arboredo de Beca. En 1980 algúnhas árbores inmaduras foron apuntalados no Bosque Nacional de Sequoias, a publicidade foi o que axudou a levar á creación do Parque e Monumento Nacional das Sequoias Xigantes.

A madeira de árbores inmaduras é menos crebadiza, con probas recentes en árbores novas de plantacións que mostran semellanza á sequoia común con madeira de calidade. Isto ten como resultado algún interés a cultivar a sequoia xigante como unha árbore de moi alto rendemento de colleita de madeira, en California e tamén en partes de Europa occidental, onde pode medrar máis eficientemente que as sequoias vermellas da costa. No noroeste dos Estados Unidos algúns empresarios empezaron tamén as sequoias xigantes crecentes para a árbore do Nadal. Aparte destas tentativas na sivicultura, os usos económicos principais para a sequoia xigante son hoxe o turismo e a horticultura (ver Cultivo, máis abaixo).

Cultivo[editar | editar a fonte]

Sequoiadendron giganteum Sequoia do Noguer, Viladrau (Cataluña), España.

A sequoia xigante é unha árbore decorativa moi popular en moitas áreas. As áreas onde críase exitosamente inclúen a maior parte de Europa occidental e meridional, o Noroeste do pacífico de Norteamérica do norte ao suroeste da Columbia Británica, o sureste de Australia, Nova Zelanda e a zona central e meridional de Chile. Críase tamén, aún que menos favorablemente, en partes de Norteamérica oriental.

Estas árbores poden aguantar temperaturas mínimas duns −30 °C ou máis frías durante cortos períodos, uns poucos individuos comprobáronse que parecen superar temperaturas máis baixas, especialmente onde a neve fai unha cuberta profunda sobre as raíces. Fóra de seu rango de temperatura natural a follaxe pode sufrir quemaiduras polo vento xeado.

Europa[editar | editar a fonte]

As primeiras sementes que chegaron a Europa para seu cultivo foron en 1853 por John Scotsman D. Matthew, que reuniu unha cantidade pequena de sementes na Arboreda de Calaveras, levándoas consigo a Escocia en agosto de 1853 (Mitchell 1996). Un embarque moito máis grande de sementes que recolectou (tamén na Arboreda de Calaveras) William Lobb, actuando como axente para o Viveiro de Veitch en Budlake cerca Exeter, chegando a Inglaterra en decembro de 1853; as sementes desta serie distribuíronse extensamente a través de toda Europa.

O crecemento que presentan no Reino Unido é moi rápido, coas árbores máis grandes, en Benmore no suroeste de Escocia, alcanzando os 54 m con 150 anos (Rexistro das árbores das illas Británicas), e varios outros exemplares con alturas entre 50 e 53 m de alto; o máis robusto con 3.55 m diámetro, en Perthshire.

O promedio de crecemento nalgunhas zonas é considerable; un exemplar xoven en Italia alcanzou os 22 m de altura e 88 cm de diámetro de tronco en tan só 17 anos (Mitchell, 1972).

Seu desenrolo no noreste de Europa encontrase limitado polos fríos invernos. En Dinamarca, poden alcanzar os −32 °C, a maior árbore ten 35 m de altura e de 1.7 m diámetro en 1976 e actualmente aún maior. Un en Polonia soporta temperaturas por debaixo de −37 °C cunha gran cuberta de neve.

En España xa dende mediados do século XIX plantaronse sequoias con intención puramente decorativa nos xardíns de diversas cidades e residencias privadas. Entre todas elas as consideradas como máis lonxevas e de dimensións máis impresionantes son as que subsisten aínda nos xardíns do Palacio Real da Granxa de San Ildefonso (plantados arredor de 1870); o maior dos exemplares conta xa cun perímetro de tronco (medido a 2 metros de altura) superior aos 14 metros, o que arroxa unha taxa de crecemento anual espectacular. O situado dende aproximadamente 1880 no Monasterio de Silos, o que crece dende o século XIX no patio das Escolas Maiores da Universidade de Salamanca, e, sobre todo, os que aínda subsisten en Pamplona situados no patio do edificio do Instituto Navarro de Administración Pública, na pradeira da Universidade de Navarra e nos xardíns do Palacio de Navarra. Este último alcanza actualmente máis de 37 metros de altura e tense constancia de ser plantado en súa actual localización en 1855 o que o converte nun das sequoias máis antigas de Europa, tendo en conta que son máis antigas e máis grandes, todavía, as sequoias que encontranse nos xardíns de La Casa del Príncipe de San Lorenzo del Escorial, duns 60 m de altura e de 1853, regalo da raíña Victoria de Inglaterra.

Galiza[editar | editar a fonte]

En Galiza plántanse coma ornamental en arboredos e pazos dende hai anos. Algúns exemplares de sequoias figuran no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia, como por exemplo a sequoia xigante do Pazo do Casal, en Bergondo (A Coruña).

EUA e Canadá[editar | editar a fonte]

O seu cultivo é óptimo na zona do noroeste do Pacífico, dende o oeste de Oregón ao norte e suroeste de British Columbia, cuns promedios de desenvolvemento elevados.

No nordés dos EUA no cultivo da especie foi algún éxito limitado, pois o crecemento é moito máis lento alí, e son propensos á0 Cercospora e a Kabatina enfermidades micóticas debido ao clima quente e húmido do verán nesta zona. A árbore máis alta que encontrase no este é un que alcanza os 35 M de altura, en Blithewold, en Rhode Island Bristol. Os especímenes crecen tamén no Arnold Arboretum en Massachusetts Boston (plantado en 1972, 18 M alta en 1998), nos Xardíns de Longwood Delaware Wilmington, e no Lago de Dedo a rexión de Nova York durante moitos anos. Non son raras as Secoias Xigantes nos xardíns privados arredor dos Estados atlánticos Medios. Tamén se encontran na parte nordeste, dende que no ano 2000, iniciouse unha pequena plantación experimental no Lago Champlain no val de Vermont onde as temperaturas de inverno poden alcanzar os −37 °C con cuberta de neve variable.

Un cultivar 'Hazel Smith' seleccionado en 1960 mostrouse moi válido nos EEUU do noreste. Este clon foi o único sobrevivinte de varios centos de sementeiros crecidos nun viveiro de Nova Jersey.

Australia[editar | editar a fonte]

O Ballarat Botanical Gardens conten unha colección considerable, moitos deles cuns 150 anos.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Sequoia gigante

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Aune, P. S., ed. (1994). Proceedings of the Symposium on Giant Sequoias. US Dept. of Agriculture Forest Service (Pacific Southwest Research Station) General Technical Report PSW-GTR-151.
  • Fry, W. & White, J.B. (1938). Big Trees. Stanford University Press.
  • Mitchell, A. F. (1972). Conifers in the British Isles. Forestry Commission Booklet 33. HMSO.
  • Mitchell, A. F. (1996). Alan Mitchell's Trees of Britain. HarperCollins ISBN 0-00-219972-6.
  • Thomas, H. H., Shellhammer, H. S., & Stecker, R. E. (1980). Giant sequoia ecology. U.S. Department of the Interior, National Park Service, Scientific Monograph Series 12. Washington, DC. 182 p.
  • Kilgore, B. (1970). Restoring Fire to the Sequoias. National Parks and Conservation Magazine 44 (277): 16-22.

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]