Santiago Álvarez

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Santiago Álvarez Gómez, nado en San Miguel de Outeiro (Vilamartín de Valdeorras), o 11 de febreiro de 1913 e falecido en Madrid o 29 de abril de 2002, foi un político comunista, fundador do Partido Comunista de Galicia.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

De familia labrega, Álvarez realizou a penas estudos primarios. Foi campesiño e segador de mozo. Aos catorce anos tomou conciencia política. Proclamada a IIª República afiliaríase ao Partido Comunista, organizando unha sección na comarca valdeorresas. En 1934 foi detido pola intentona revolucionaria de Outubro dese ano. Logo das eleccións de febreiro, gañadas pola Fronte Popular, Santiago Álvarez entrou como concelleiro da corporación de Vilamartín. O 18 de xullo de 1936 colleuno en Madrid, onde organizará, xunto a Castelao, as Milicias Populares Galegas, en boa parte integradas por segadores galegos esparramados polas Castelas, aos que convenceron ambos. Durante a Guerra Civil exercería como Comisario Político, primeiro nas mesmas milicias por el cofundadas e logo na XIª División sob o mando do tamén galego Enrique Líster. Participaría na defensa de Madrid e en varias batallas: Jarama, Guadalajara, Brunete, Sur do Texo, Garavitas...

Posguerra[editar | editar a fonte]

Exiliouse logo do fin da contenda, con estadías en diversos países, primeiro en Francia, para en outubro de 1939 saír para a República Dominicana, e logo para Cuba, na que permanecería até o 18-VII-1944. Despois de pasar por varios países americanos, volveu a España, en 1944, clandestinamente, mais foi detido a fins de agosto de 1945, sendo torturado na Dirección Xeral de Seguridade durante tres días coas súas noites. Sería xulgado nun consello de guerra e condenado a 20 anos de cadea. Pasaría por varias penitenciarías. Entre 1946 e 1951 estivo en situación de aillado na cadea de Logroño, onde tentou completar a súa formación con variadas lecturas. En 1954 foi indultado e levado directamente ao aeroporto, saíndo para Cuba. Aos poucos estaba en Francia, desde onde entraría a España e a Galiza varias veces.

No Comité Central. Fundación do P.C.G.[editar | editar a fonte]

Formando xa parte do Comité Central do P.C.E. formula en 1965 a creación do Partido Comunista de Galicia (P.C.G.). Desde 1968, data da súa fundación, sería secretario xeral da nova formación. Ao volver a España en 1976 sería encarcerado en Carabanchel dous meses e outra vez a fins de ano. Nos anos da transición Santiago Álvarez seguiría formando parte do Comité Central do PCE, mais abandonou en 1979 a Secretaría do PCG. Sen deixar a actividade política dedicarase a escribir a súas memorias políticas e outros libros de investigación.

Obra[editar | editar a fonte]

  • Los Irmandiños
  • El origen y la formación de la nacionalidad gallega
  • Sobre Galicia
  • Ensayo sobre el problema nacional de Galicia. Madrid. 1976
  • Memorias. I. Recuerdos de infancia y de juventud (1920-1936).1985
  • Las milicias populares gallegas: un símbolo de la Galicia antifranquista. Sada. 1989
  • Memoria da guerrilla. Vigo. 1991
  • Osorio Tafall: su personalidad, su aportación a la Historia. Sada. 1992
  • Castelao y nosotros los comunistas. Sada. 1993 (2ª edic)
  • Negrín, personalidad histórica: biografía. Madrid. 1994.

Artigos (lista parcial)[editar | editar a fonte]

  • Notas críticas sobre la posición de la socialdemocracia, in Nuestra Bandera. Madrid. Nº 44-45, Mayo-Junio 1965, pp. 45-55
  • Los comunistas y la colaboración con los católicos, in Nuestra Bandera. Madrid. Nº 47-48. 1966, pp. 71-79