Santalla de Rei, A Pobra do Brollón

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°35′27″N 7°25′05″W / 42.590733°N 7.417982°W / 42.590733; -7.417982

Santalla de Rei
Santalla de Rei costa.jpg
Vista da parroquia dende o cimo da costa.
Concello A Pobra do Brollón
Área 1,75 km²
Poboación 37 hab. (2011)
Densidade 21,14 hab./km²
Entidades de poboación 2

Santalla de Rei é unha parroquia e aldea pertencente ao concello da Pobra do Brollón na provincia de Lugo.

Limita coas parroquias de Veiga polo norte, Ferreiros polo leste; Castrosante e Eixón polo sur, e Piño e Eixón polo oeste.

Santalla atópase a uns 62 km da capital provincial, Lugo, e a 6 km da Pobra do Brollón, capital do concello. Está a 17 km da cidade de Monforte de Lemos, onde se atopan a maioría de servizos da zona. Está bañada polo río Cabe que nace no concello veciño do Incio e é afluente do río Sil. Ao seu paso pola parroquia está o muíño de Folla.

Contaba en 2011 cunha poboación de 37 habitantes segundo os datos do IGE[1].

Xeografía[editar | editar a fonte]

O Río Cabe chegando á presa de Santalla.

Santalla de Rei sitúase nun pequeno val polo que transcorre o río Cabe, cun percorrido pouco recto. Situada na metade norte do concello da Pobra do Brollón, limita coas parroquias de Piño, Veiga, Eixón, Castrosante e Ferreiros. Ten unha altura considerablemente máis baixa que as parroquias colindantes non bañadas polo río Cabe, debido ao val que forma. A súa altitude é de 372 m sobre o nivel do mar.

Hidrografía[editar | editar a fonte]

O único río que transcorre pola parroquia é o Cabe que entra polo Couto e divide a localidade en dúas metades. A maioría da aldea sitúase na cara oeste aínda que quedan algunhas casas na outra ribeira, do lugar da Ponte. Pertence á rede hidrográfica Miño-Sil e é tamén o principal río do concello.

Os regadíos e parte da auga corrente dependen do Cabe. Consérvase o muíño de Folla, que nos seus tempos era o único que funcionaba na parroquia, pero que actualmente se converteu en propiedade privada. Despois o río cruza O Agro e segue cara a Eixón, Monforte de Lemos e, finalmente, desemboca no Río Sil.

Climatoloxía[editar | editar a fonte]

O clima de Santalla de Rei é oceánico cunha grande influencia do clima continental. Os veráns son calorosos e secos cunha temperatura media de 20,3 °C e os invernos son fríos e moi húmidos cunha temperatura media de 6,2 °C.

No verán as temperaturas adoitan superar de día os 30 °C, e algúns días de intensa calor, téñense rozado e incluso superado lixeiramente os 40 °C. No inverno as noites son moi frías e rexístranse valores baixo cero, sendo habituais as xeadas.

Son habituais as néboas que moitos días non deixan ver o sol pero a probabilidade de neve é baixa debido á pouca altitude que ten a parroquia. A primavera e o outono son as estacións máis agradables.

As oscilacións térmicas son bastante grandes debido á súa situación e as precipitacións son bastante regulares aínda que no verán chove pouco.

Demografía[editar | editar a fonte]

En xaneiro de 2011, a parroquia contaba con 37 habitantes, 16 homes e 21 mulleres, agrupados nas entidades do Reguengo e A Ribeira sendo a densidade media por entidade, para o mesmo ano, de 21,14 hab/km², case o dobre da densidade media do concello (12,24).

Coma na maioría das aldeas galegas, principalmente as do interior rural, a súa poboación está minguando. Nos últimos anos (1991-2007) a poboación diminuíu en 18 habitantes, principalmente, a causa da alta taxa de mortalidade e do progresivo avellentamento da poboación. Todo e así, Santalla é a terceira parroquia do concello que menos habitantes perdeu neste período, afirmación evidente tendo en conta que a media de habitantes perdidos por parroquia no concello durante este período se situa en 48.


Evolución da poboación de: Santalla de Rei, A Pobra do Brollón desde

1991 ata 2010

1991

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010

60

48 51 52 50 45 43 42 42 41 39 39

Historia[editar | editar a fonte]

Figura en documentos antigos como Santalla de Mouro Queimado, ou Santalla do Rei Queimado que din algunhas lendas e tamén os veciños da zona. O nome de Santalla deriva de Santa Baia e o último nome dálle o apelido de Rei.

Santalla de Rei foi durante moitos séculos, e aínda é, o arciprestado dunha chea de aldeas e parroquias pertencentes ós concellos de Bóveda e A Pobra do Brollón, que actualmente forma un só arciprestado co do Incio[2]. Hai constancia da súa existencia dende 1645.

Segundo aparece nun dicionario de 1850[3], o lugar de Pacios de Veiga, que actualmente pertence á parroquia da Ferreirúa, pertencía a Santalla, así como as súas dúas serras: a de Pacios e a de Portocabe.

Patrimonio artístico[editar | editar a fonte]

Igrexa de Santalla.
  • Igrexa de Santalla. Data do século XVII. Está situada no centro da Ribeira e ten ó seu redor o cemiterio parroquial. Está formada por unha nave principal rectangular con tellado de lousa a dúas augas e campanario con cataventos e dúas campás. A sancristía está pegada ó presbiterio. No seu interior posúe un retablo tricentenario do 1697 con diversas imaxes, entre elas unha imaxe da Santa Lucía e Santa Baia, da mesma época có retablo. Nos laterais do retablo encontramos imaxes de San Antón e Santiago Apóstolo. Nos laterais da igrexa encontramos dous pequenos retablos centenarios coas imaxes da Santa Lucía e da Virxe do Rosario. No ano 2003, a igrexa foi restaurada interior e exteriormente sen modificar a súa estrutura orixinal.
  • Muíño de Folla, situado na ribeira dereita do río Cabe, no Reguengo, agora en desuso, restaurado e de propiedade privada.

Comunicacións[editar | editar a fonte]

Santalla está comunicada co resto do municipio mediante varias vías. A única estrada que pasa pola parroquia é a LU-4703 que comunica con Piño, Veiga e coas estradas LU-652 (Bóveda-N-120) e LU-653 (A Pobra do Brollón-O Incio). Nesta estrada hai desvíos a Pacios de Veiga, Eixón e A Ferreirúa de Abaixo.

Hai tamén unha pista asfaltada que une a parroquia coa LU-653 en Pacios de Veiga, pasando por Cortiñas e A Ponte de Veiga.

Finalmente hai varias corredoiras e carreiros que levan a varios prados e campos, e a Eixón e Castrosante.

Festividades[editar | editar a fonte]

Romaría da Santa Lucía[editar | editar a fonte]

As festas parroquiais celébranse, cunha tradicional romaría, o penúltimo sábado de agosto na honra a Santa Lucía. Empezan o venres pola tarde e rematan o domingo.

Celebrábase antigamente o 26 de setembro e seguía o 27. Era costume que veciños doutras aldeas da zona fosen comer ó campo da festa de merenda. Tamén era tradicional unha actuación de titores chamados Os Barrigaverdes. Nos anos 70 cambiouse a agosto porque normalmente chovía.

Actualmente as festas comezan o penúltimo venres de agosto e finalizan o domingo. Entre os actos relixiosos cabe destacar a misa do sábado no campo da festa e a misa do domingo na igrexa, as dúas precedidas dunha procesión. Polas noites, a festa está amenizada por algún grupo musical.

Entroido[editar | editar a fonte]

Celébrase ás veces na parroquia, no mes de xaneiro ou febreiro. Santalla participou en numerosas ocasións no concurso de comparsas en Monforte de Lemos, gañando varias veces, como en 2004 cun avión xigante[4], e en 2005 coa comparsa Adán e Eva[5][6].

Lugares e parroquias[editar | editar a fonte]

Lugares de Santalla de Rei[editar | editar a fonte]

Lugares da parroquia de Santalla de Rei no concello da Pobra do Brollón (provincia de Lugo)

O Reguengo | A Ribeira


Parroquias da Pobra do Brollón[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias da Pobra do Brollón

Abrence (San Xoán) | Barxa de Lor (Santa Mariña) | Canedo (San Miguel) | Castroncelos (Santiago) | Castrosante (Santa Mariña) | Cereixa (San Pedro) | Eixón (San Xurxo) | Ferreiros (San Salvador) | A Ferreirúa (San Martiño) | Fornelas (Santa Comba) | Lamaigrexa (San Pedro) | Liñares (San Cosme) | Óutara (Santa María) | Parada dos Montes (Santa Einés) | Pinel (Santa María) | Piño (Santa María) | A Pobra do Brollón (San Pedro) | Saa (Santa María) | Salcedo (San Xoán) | Santalla de Rei (Santalla) | Veiga (San Xián) | Vilachá (San Mamede)

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]