Lingua emiliano-romañola

Emiliano-romañolo (Emiliàn e rumagnòl)
Outros nomes:	Sanmariñés
Falado en:	Italia San Mariño
Rexións:	Emilia-Romaña
Total de falantes:	2 millóns
Posición:	Non está entre as 100 primeiras
Familia:	Indoeuropea  Itálica   Románica    Ítalo-occidental     Galo-itálica      Emiliano-romañolo
Escrita:	Alfabeto latino
Estatuto oficial
Lingua oficial de:	Non é oficial
Regulado por:	Non ten regulación oficial
Códigos de lingua
ISO 639-1:	--
ISO 639-2:	roa
ISO 639-3:	ambos: egl — Emiliano rgn — Romañol

O emiliano-romañolo (en emiliano-romañolo: Emiliàn e rumagnòl) ou sanmariñés é unha lingua románica do grupo Galo-Italiano. A pesar que ás veces é referido como un dialecto do italiano, non provén deste e as variedades da lingua posúen a súa propia morfoloxía, sintaxe e léxico.

É falado na Italia noroccidental, Piacenza, Rávena, na Emilia-Romaña, Padana, sur de Lombardía (Mantua e Pavia), norte de Toscana (Lunigiana) e provincia de Pésaro, ademais de no Estado de San Mariño, onde en 1993 era falado polo 83% da súa poboación (20.100 habitantés). Con todo, o número de falantes na Emilia-Romaña estímase en 3.500.000 aprox. (dato de 1987).

Uso

O uso do Emiliano-Romañolo no pasado foi estigmatizado nas zonas de emiliano-falantes debido a unha serie de razóns históricas e sociais, falar o "dialecto" considerábase un signo de mala educación ou de baixa condición social. Hoxe parece que está a perder as súas connotacións negativas, os falantes nativos utilízano en ámbitos familiares e de amizade. Esta lingua tamén é comunmente utilizada na industria ou nos lugares de traballo da construción, onde non é raro que os inmigrantes estranxeiros o falen cos compañeiros de traballo.

Dialectos

Os dialectos do emiliano-romañolo divídense en dous compoñentes principais, o emiliano e o romañolo, cada un dos cales inclúen distintos subdialectos.

Grupo	Dialecto
Emiliano	Emiliano oriental (Piacentino e Pavese-Vogherese)
	Lunigiano
	Carrarese
	Massese
	Emiliano centro-oriental (Parmigiano)
	Emiliano central (Reggiano e Modenese)
	Emiliano do sur (Boloñés)
	Emiliano noroccidental (Ferrarese e Mantovano)
Romañolo	Romañolo do norte
	Romañolo do Sur

Exemplos de vocabulario

• Si - Sé, Ói (boloñés), Sì (piacentino)
• Non - Nå (boloñés), No (piacentino)
• Quérote - A t vói bän (boloñés), A t' vöi bëin (piacentino)
• Grazas - A t aringrâzi (boloñés), A t' ringrasi (piacentino)
• Bo día - Bån dé (boloñés), Bon giùran (piacentino)
• Adeus - A se vdrän (boloñés), Arvëdas (piacentino)
• Eu - Mé, A (boloñés), Me, Mi (piacentino)
• E - E
• Canto é? - Quant véńnel? csa cåsstel? (boloñés), cus al custa, quant al custa, cus al vegna? (piacentino)
• Como te chamas? - Cum t ciâmet? (boloñés), cma ta ciamat? (piacentino)
• Chámome... - A m ciâm ... (boloñés), me/mi a m' ciam... (piacentino)
• Árbore - Âlber (boloñés); pianta, ärbul (piacentino)
• Cidade - Zitè
• Café - Cafà (boloñés), café (piacentino)
• Viño - Vén (boloñés), vëin (piacentino)
• Auga - Âcua
• Sol - Såul (boloñés), sul (piacentino)
• Linguaxe - Längua (boloñés), lëingua (piacentino)
• Mundo - Månnd
• Paz - Pèś

Ligazóns externas

• Emiliano-romañolo en Ethnologue
• Sitio web no dialecto boloñés
• Sitio web no dialecto piacentino
• Sitio web no dialecto romañolo