Raponcio

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Raponcio
Raponcio (Campanula rapunculus) en Baixa Franconia (Alemaña)
Raponcio (Campanula rapunculus) en Baixa Franconia (Alemaña)
Clasificación científica
Reino: Plantae
División: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Orde: Campanulales
Familia: Campanulaceae
Xénero: 'Campanula'
Especie: ''C. rapunculus''
Nome binomial
''Campanula rapunculus''
L. 1753

O raponcio ou rapuncio[1] (Campanula rapunculus) é unha planta da familia das campanuláceas. Nativa de Europa, aparece brava en Galiza.

Flor.
Ilustración

Descrición[editar | editar a fonte]

Herba bienal, coa raíz napiforme. Talos erectos, simples, glabros ou lixeiramente hirsutos, de até 100 cm de altura. Follas basais obovadas, pecioladas, as superiores linear-lanceoladas. Flores agrupadas nunha inflorescencia racemosa; dentes do cáliz erectos, setiformes; corola en forma de campá ou en forma de funil, de cor azul clara, algo máis longa que os dentes do cáliz; ovario situado en posición inferior respecto do resto das piezas florais: Froito en cápsula en forma de cono invertido, que se abre por pequenos buratos. Florea na primavera e no verán.

Hábitat[editar | editar a fonte]

Prados, bosques, en carballeiras de cerquiño e piñeirais.Medra en forestas, pasteiros, ribadas, noiros, rochedos, etc. desde o nivel do mar aos 2100 m.

Requirimentos ecolóxicos[editar | editar a fonte]

Medra no piso colino a plena luz aínda que soporta a sombra; prefire calor. Non require de humidade edáfica, polo que é unha indicadora de sequidade moderada. Crece en pH de 5.5 a 8, polo que é indicadora de alcalinidade, non necesita de azote nos solos.

Distribución[editar | editar a fonte]

Gran parte de Europa, agás Islandia, Irlanda e Noruega. Introducido en Dinamarca, Suecia e Gran Bretaña.

Usos[editar | editar a fonte]

O raponcio usouse coma cicatrizante de feridas e coma adstrinxente. A súa raíz é comestíbel e se emprega coma aperitivo na preparación de ensaladas.[2]

As follas desta planta son un dos ingredientes do preboggion, mestuta de herbas típica da cociña de Liguria.

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Campanula rapunculus foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 164. 1753.[3]

Etimoloxía

Campanula: nome xenérico que deriva do latín onde "campanula" significa "campaíña" (campá pequena).

rapunculus: epíteto

Sinonimia
  • Campanula lusitanica f. bracteosa (Willk.) Cout.
  • Campanula lusitanica f. racemoso-paniculata (Willk.) Cout.
  • Campanula lusitanica f. verruculosa (Hoffmanns. & Link) Cout.
  • Campanula lusitanica var. cymoso-spicata (Willk.) Cout.
  • Campanula lusitanica auct.
  • Campanula esculenta Salisb.
  • Campanula patula var. rapunculus (L.) Kuntze
  • Neocodon rapunculus (L.) Kolak. & Serdyuk.[4][5]
subsp. lambertiana (A.DC.) Rech.f.
  • Campanula hyrcania Wettst.
  • Campanula lambertiana A.DC.
  • Neocodon lambertianus (A.DC.) Kolak. & Serdyuk.[6]
subsp. rapunculus
  • Campanula calycina Boeber ex Schult.
  • Campanula castellana Pau
  • Campanula coarctata Gilib.
  • Campanula decurrens Thore
  • Campanula elatior Link & Hoffmanns.
  • Campanula fastigiata S.G.Gmel.
  • Campanula glandulosa Banks ex A.DC.
  • Campanula rapuncula St.-Lag.
  • Campanula verruculosa Hoffmanns. & Link
  • Campanula virgata A.DC.
  • Rapunculus verus Fourr.[7]

Curiosidades[editar | editar a fonte]

O conto dos irmáns Grimm do século XIX Rapunzel debe o seu nome a esta flor; xa que rapuncio é en alemán Rapunzel. Na historia, o nome da nena deullo unha feiticeira en honra a esta planta.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Nome vulgar galego en Nomenclatura vernácula da flora vascular galega, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991 e Vocabulario de ciencias naturais, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991
  2. Flores de Gredos. 1998. ISBN 84-930202-0-3.
  3. Raponcio en Trópicos
  4. "Raponcio". Royal Botanic Gardens, Kew: World Checklist of Selected Plant Families. http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?accepted_id=365813&repSynonym_id=-9998&name_id=365813&status=true. Consultado o 8 de abril de 2012.
  5. Raponcio en PlantList
  6. subsp. lambertiana en PlantList
  7. subsp. rapunculus en PlantList
Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Raponcio Modificar a ligazón no Wikidata
Wikispecies-logo.svg
Wikispecies posúe unha páxina sobre: Raponcio

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  1. Lammers, T. G. 1994. Prodromus Monographiae Campanuloidearum.