Terra
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
A Terra (
pronunciación (axuda · info)) é o terceiro planeta do Sistema Solar, onde habitan os humanos entre outras moitas especies.
A Terra formouse hai 4.570 millóns de anos, ao igual que o resto do sistema solar. A súa distancia media ó Sol é considerada a Unidade Astronómica (AU) ('Astronomical unit'), igual a 149.597.870,69 km. Adoita redondearse a 1,5x1011 m. Ten un só satélite, a Lúa.
Índice |
Estrutura[editar]
A Terra ten unha estrutura formada por catro grandes zonas: a xeosfera, a hidrosfera, a atmosfera e a biosfera.
Composición[editar]
Está composta sobre todo por 5 tipos de elementos químicos: ferro, osíxeno, magnesio, níquel e silicio, que xunto ao resto dos elementos forman as rochas e minerais que existen nesta capa.
Distribución[editar]
Esta capa divídese en tres partes: codia, manto e núcleo.
Codia[editar]
É a parte máis superficial da Terra. Pódense distinguir dous tipos de codia:
- Codia continental: duns 70 km de grosor, a súa rocha máis abundante é o granito. Pódese observar nos continentes e illas.
- Codia oceánica: duns 10 km de grosor. Na súa composición abunda o basalto.
Manto[editar]
Capa situada debaixo da codia. As rochas que o constitúen son ricas en osíxeno, magnesio, silicio, ferro e magma. Encóntrase a temperaturas entre os 1.500 e 3.000 °C.
Núcleo terrestre[editar]
Ocupa o centro da Terra. Está constituído por rochas ricas en ferro e níquel, Está a unha temperatura duns 6000 °C. Podémolo dividir en dous tipos:
- Núcleo interno:esténdese ata o centro da terra e está en estado sólido.
- Núcleo externo: pénsase que se atopa en estado líquido, alcanza as 3.700 millas de profundidade e os seus compoñentes están sometidos a moita presión e temperatura.
Historia[editar]
- Artigo principal: Historia da Terra.
A Terra formouse a partir da nebulosa solar, xunto co Sol e os outros planetas do sistema solar. A Lúa formouse máis tarde, posiblemente coma resultado do impacto dun obxecto do tamaño de Marte. A primeira molécula auto-replicante apareceu hai 4.000 millóns de anos aproximadamente.
O desenvolvemento da fotosíntese permitiu ás formas de vida primitivas obter directamente a enerxía solar, producindo osíxeno que se acumulou na atmosfera dando lugar á capa de ozono. As primeiras células complexas que apareceron foron as chamadas eucariotas. As células que se atopaban en colonias comezaron a especializarse cada vez máis, dando lugar ós primeiros organismos multicelulares.
Durante centos de millóns de anos a superficie terrestre cambiou continuamente, formando e rompendo continentes. Aproximadamente hai 750 millóns de anos comezou a romperse o primeiro gran continente coñecido, Rodinia. Posteriormente os continentes recombináronse para formar Pannnotia, hai uns 500 millóns de anos, ata que finalmente formaron a Pangaea, a cal rompeuse hai 180 millóns de anos.
Dende os anos 60 propúxose que varias glaciacións ocorreron durante o período neoproterozoico, cubrindo a terra cunha capa de xeo. Estas precederon á explosión cambriana, período no que as formas de vida multicelulares comezaron a proliferar.
Dende a explosión cambriana, hai uns 535 millóns de anos, ocorreron 5 extincións masivas. A última delas tivo lugar hai 65 millóns de anos, cando se extinguiron os dinosauros e outros grandes réptiles. Tras isto, os mamíferos comezaron a diversificarse dando lugar a moitas especies, entre elas os seres humanos.
Hidrosfera[editar]
- Artigo principal: Hidrosfera.
A abundancia de auga na Terra é un dos factores que distinguen ao "Planeta Azul" do resto de planetas do sistema solar. Aproximadamente o 70,8% da Terra esta cuberta de auga e soamente un 29,2% da mesma é terra firme.
A hidrosfera da Terra abarca os océanos principalmente, pero tamén se inclúen nela tódalas augas que existen no planeta, incluíndo os mares, lagos, ríos e augas soterradas.
Atmosfera[editar]
- Artigo principal: Atmosfera.
A atmosfera da Terra non ten un límite definido, senón que vai sendo máis fina ata esvaecerse no espazo a medida que se atopa máis lonxe da Terra. A atmosfera terrestre divídese nas seguintes partes: troposfera, estratosfera, mesosfera e termosfera.
A presión atmosférica media na superficie da Terra é de 101.325 kPa. Está composta nun 78% por nitróxeno e nun 21% por osíxeno, ademais de cantidades menores de outras moléculas gasosas coma por exemplo vapor de auga. A atmosfera protexe as formas de vida presentes na Terra absorbendo a radiación solar ultravioleta, moderando a temperatura, transportando o vapor de auga (nubes) e proporcionando gases útiles para a vida (osíxeno).
Clima[editar]
- Artigo principal: Clima.
A Terra ten dúas grandes rexións polares, dúas estreitas zonas temperadas e unha ampla rexión tropical. As precipitacións varían moito dunhas zonas a outras, podendo ser de varios metros de auga por ano nunha zona ata menos dun milímetro de auga por ano noutras.
Biosfera[editar]
- Artigo principal: Biosfera.
As formas de vida do planeta forman a biosfera do mesmo. Crese que esta biosfera comezou a evolucionar aproximadamente hai 3.500 millóns de anos. A Terra é o único planeta coñecido que posúe unha biosfera.
A biosfera divídese nunha serie de biomas, cada un deles habitados por unha similar e ampla flora e fauna. Os biomas terrestres do Ártico, Antártico ou de grandes altitudes son relativamente escasos en canto a vida vexetal e animal, mentres que os biomas máis poboados son os próximos ao ecuador.
Movementos[editar]
- Artigo principal: Movementos da Terra.
Os movementos principais da Terra son o de Translación (dura uns 365 días) arredor do Sol e o de rotación (tarda 24 horas) sobre o seu eixe. Outros son precesión e nutación.
A Terra vista dende o espazo[editar]
Espacialmente, a Terra non é máis ca un planeta do Sistema Solar interno, caracterizado pola cantidade de auga que alberga e a vida que se desenvolve na súa superficie.
Chama a atención vista dende o espazo sendo iluminada polo Sol, a súa cor azulada, amosando os océanos como principal característica visual.
A representación da superficie terrestre non é doada de facer sobre un papel, pois necesita dalgún tipo de proxección, o que deforma a imaxe, superficies ou ángulos.
De noite, o que máis chama a atención é a actividade humana manifestada polas luces das cidades.
Se nos afastamos no espazo, a Terra é inseparable da Lúa, que só deixa de ser visible cando queda detrás dela. Nesta imaxe vese o tamaño relativo da Terra e da Lúa, así como a súa distancia nun momento dado:
Planisferio:
Situación da Terra no universo[editar]
Polos datos recopilados pola astronomía, a Terra ten deixado de ser o centro do universo, da galaxia o de calquera outra estrutura a nivel universal coma ben se pode observar na imaxe.
.jpg)
Eixe[editar]
Aínda que non nos parezca así o eixe da terra está inclinado 5º (foi cambiando co paso do tempo), o que fai posibles os días e as noites, as estacións...
Véxase tamén[editar]
Bibliografía[editar]
- Comins, Neil F. (2001). Discovering the Essential Universe (2nd ed.). W. H. Freeman. Bibcode 2003deu..book.....C. ISBN 0-7167-5804-0.
Outros artigos[editar]
- Historia da Terra.
- Xeosfera.
- Hidrosfera.
- Atmosfera.
- Biosfera.
- Movementos da Terra.
- Sistema solar
- Lua
- Clima.
- A canica azul.
Ligazóns externas[editar]
- Perfil da Terra
- Temperatura e precipitacións extremas Precipitation – NCDC (en inglés)
- Earth – Geomagnetism Program – USGS.
- Terra – Fotografía tomada por un astronauta – NASA.
- Terra – Observatorio – NASA.
|
||||||||||||||
