Mundial de Fútbol Uruguai 1930

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Copa do Mundo de Fútbol 1930
Campeonato Mundial de Football 1930
Cartel oficial Uruguai 1930
Detalles do torneo
Organizador Flag of Uruguay.svg Uruguai
Datas 1330 de xullo de 1930
Equipos 13 (de 13 participantes)
Sedes 3 (1 cidade)
Resultado
Campión Uruguai Uruguai
Subcampión Arxentina Arxentina
Terceiro Estados Unidos (1912–1959) Estados Unidos
Cuarto Reino de Iugoslavia (1918–1943) Iugoslavia
Estatísticas
Partidos 18
Goles 70 (3,89 por partido)
Asistencia 434.500 (24.139 por partido)
Goleador Flag of Argentina.svg Guillermo Stábile (8)
Mellor xogador
Mellor promesa
Mellor porteiro
Xogo limpo
Italia 1934 Italia ►►

O Mundial de Fútbol de 1930 (en castelán: 1er Campeonato Mundial de Football) foi a edición inaugural do campionato do mundo de equipos internacionais de fútbol asociación, a Copa do Mundo FIFA. Xogouse en Uruguai do 13 ao 30 de xullo. A Federación Internacional de Fútbol Asociación (FIFA) elixiu a Uruguai como país anfitrión xa que ía a celebrar o centenario da súa independencia, ademais de que a súa selección de fútbol viña de conseguir a medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de 1928 en Ámsterdan. Tódolos partidos xogáronse na capital uruguaia, Montevideo, a maioría no Estadio Centenario, que foi construído para o torneo.

Trece equipos, sete de América do Sur, catro de Europa e dous de América do Norte participaron no torneo. A pouca participación de equipos europeos debeuse á duración (un mes) e o custo da viaxe. Os equipos foron divididos en catro grupos, avanzando o gañador de cada grupo cara ás semifinais. Os dous primeiros partidos do Mundial leváronse a cabo simultaneamente, sendo gañados por Francia e Estados Unidos, que venceron a México (4-1) e Bélxica (3-0), respectivamente. Lucien Laurent de Francia marcou o primeiro gol na historia do Mundial.

As seleccións de Arxentina, Uruguai, Estados Unidos e Iugoslavia accederon ás semifinais do torneo tras imporse nos seus respectivos grupos. Na final, o anfitrión Uruguai venceu a Arxentina por 4 goles a 2 ante 93.000 espectadores, converténdose no primeiro país en gañar o título mundial, ratificando o feito nos Xogos Olímpicos de 1924 e 1928. O máximo goleador foi o arxentino Stábile con 8 tantos.

Antecedentes[editar | editar a fonte]

Dende a fundación da FIFA en 1904, expúxose a posibilidade de realizar un torneo a nivel mundial; con todo, a recentemente formada organización non contaba cos recursos e a infraestrutura necesaria para semellante evento. Así, pediron apoio ao Comité Olímpico Internacional, o que en 1906 aceptou a inclusión do fútbol nos seus eventos deportivos.

En 1914, a FIFA recoñeceu oficialmente ao torneo disputado nos Xogos Olímpicos como un «campionato mundial de fútbol para amateurs», tomando a responsabilidade de organizar o evento durante o seguintes tres citas Olímpicas: desde 1920 a 1928. Até esa data, a organización do certame de fútbol olímpico estivo a cargo de asociacións nacionais, tales como a Football Association de Inglaterra en 1908 e a Asociación Sueca de Fútbol en 1912.

Tralo paso dalgúns anos, o Congreso da FIFA realizado en 1928 na cidade de Ámsterdan, decidiu a realización finalmente dun torneo especializado, para o cal debería buscarse unha sede. Rapidamente, varios países europeos presentaron a súa candidatura (Italia, Hungría, os Países Baixos, España e Suecia) xunto á de Uruguai. Jules Rimet, presidente da FIFA neses anos estaba a favor da realización no país sudamericano, o cal se atoparía á data do Mundial celebrando o centenario da Xura da Constitución (18 de xullo de 1830) e que obtivera en forma consecutiva a medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de 1924 e 1928. Ademais, as feridas da Primeira Guerra Mundial aínda non cicatrizaran completamente no continente europeo, polo que a preferencia pola realización en Uruguai serviría como unha forma de alentar á paz mundial.

O boicot[editar | editar a fonte]

Países participantes no torneo, coloreados de acordo ao seus resultados no torneo.

Trala adxudicación do torneo a Uruguai, o Comité Organizador repartiu as invitacións para as dezaseis cotas para o torneo. Con todo, o rexeitamento continuo da maioría dos equipos de países do continente europeo foi sorprendente. Estes argumentaron a súa ausencia debido aos altos custos que implicaba a viaxe a través do Océano Atlántico e a forte crise económica que azoutara no último ano. Aínda cando os uruguaios ofreceron liquidar todos os gastos involucrados e compensar aos equipos de fútbol profesional pola ausencia dos seus xogadores, a maioría dos países europeos rexeitaron a invitación.

Francia, Bélxica, Iugoslavia e Romanía asistiron á cita en Montevideo. Francia foi practicamente obrigada a asistir debido á presión exercida por Jules Rimet, o cal tamén solicitou axuda persoalmente ao Rei Carlos II de Romanía. O monarca obrigou á participación dos seus xogadores, os cales foron elixidos o azar persoalmente polo rei nunha empresa petroleira romanesa. O seleccionado de Exipto anotouse para o torneo, pero pediu que movesen de data o comezo xa que non chegaban a tempo por culpa da viaxe en barco. Finalmente a FIFA non aceptou o pedido e Exipto non puido participar. No continente americano, Uruguai solicitou a axuda aos seus veciños para organizar o torneo. Aínda cando convidou a todos os países, moitos se negaron a pagar a suma de diñeiro solicitada como apoio á organización. Debido ao rexeitamento dos países europeos principalmente, a Copa debeu reducir o seu número de participantes de 16 a 13.

Equipos participantes[editar | editar a fonte]

Grupo A Grupo B Grupo C Grupo D
Arxentina Arxentina
Chile Chile
Francia Francia
México (1916-1934) México
Bolivia Bolivia
Brasil (1889-1960) Brasil
Reino de Iugoslavia (1918–1943) Iugoslavia
Perú (1825-1950) Perú
Romanía Romanía
Uruguai Uruguai
Bélxica Bélxica
Estados Unidos (1912–1959) Estados Unidos
Paraguai (1842-1954) Paraguai

Sedes[editar | editar a fonte]

O Estadio Centenario foi a sede da maioría dos partidos do torneo.
O Gran Parque Central foi onde se xogou o primeiro partido na historia dos Mundiais, entre Estados Unidos e Bélxica
Cidade Estadio Capacidade
Montevideo Estadio Centenario 65.000
Estadio Gran Parque Central 20.000
Estadio Pocitos 10.000

Para o torneo, a intención dos organizadores era que tódolos partidos se disputasen nun só estadio, o Estadio Centenario, construído especialmente para a celebración da Copa Mundial. Con todo, as fortes choivas caídas en Montevideo antes da inauguración do campionato impediron que a súa construción fose finalizada a tempo. Dada esta situación os organizadores víronse obrigados a buscar outros estadios para celebrar neles os primeiros partidos, atopándose dentros destes o estadio Gran Parque Central (propiedade do Club Nacional de Football), escenario onde se xogou o primeiro partido na historia dos Mundiais. O Estadio Centenario foi oficialmente inaugurado o sexto día de competición e a partir dese momento todos os partidos xogáronse aí.

Resultados[editar | editar a fonte]

Os horarios corresponden á hora de Uruguai (UTC-2)

Primeira fase[editar | editar a fonte]

Grupo A[editar | editar a fonte]

Equipo Pts PX PG PE PP GF GC DG
Arxentina Arxentina 6 3 3 0 0 10 4 6
Chile Chile 4 3 2 0 1 5 3 2
Francia Francia 2 3 1 0 2 4 3 1
México (1916-1934) México 0 3 0 0 3 4 13 -9


Francia 4 - 1 México 13 de xullo de 1930, 15:00 – Estadio Pocitos, Montevideo
Asistencia: 1.000 espectadores
Árbitro: Domingo Lombardi (Uruguai)
Laurent Anotado no 19 ° minuto 19'
Langiller Anotado no 40 ° minuto 40'
Maschinot Anotado no 43 ° minuto 43' Anotado no 87 ° minuto 87'
Informe Carreño Anotado no 70 ° minuto 70'
 
Arxentina 1 - 0 Francia 15 de xullo de 1930, 16:00 – Estadio Parque Central, Montevideo
Asistencia: 3.000 espectadores
Árbitro: Almeida Rego (Brasil)
Monti Anotado no 81 ° minuto 81' Informe
 


Chile 3 - 0 México 16 de xullo de 1930, 14:45 – Estadio Parque Central, Montevideo
Asistencia: 500 espectadores
Árbitro: Henry Christophe (Bélxica)
Subiabre Anotado no 3 ° minuto 3' Anotado no 52 ° minuto 52'
Vidal Anotado no 65 ° minuto 65'
Informe
 
Chile 1 - 0 Francia 19 de xullo de 1930, 12:50 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 2.000 espectadores
Árbitro: Aníbal Tejada (Uruguai)
Subiabre Anotado no 65 ° minuto 65' Informe
 


Arxentina 6 - 3 México 19 de xullo de 1930, 15:00 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 5.000 espectadores
Árbitro: Ulises Salcedo (Bolivia)
Stábile Anotado no 8 ° minuto 8' Anotado no 17 ° minuto 17' Anotado no 80 ° minuto 80'
Zumelzú Anotado no 12 ° minuto 12' Anotado no 55 ° minuto 55'
Varallo Anotado no 53 ° minuto 53'
Informe Rosas Anotado no 42 ° minuto 42' (pen.) Anotado no 65 ° minuto 65'
Gayón Anotado no 75 ° minuto 75'
 
Arxentina 3 - 1 Chile 22 de xullo de 1930, 14:45 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 1.000 espectadores
Árbitro: Jan Langenus (Bélxica)
Stábile Anotado no 12 ° minuto 12' Anotado no 13 ° minuto 13'
Evaristo Anotado no 51 ° minuto 51'
Informe Subiabre Anotado no 15 ° minuto 15'
 

Grupo B[editar | editar a fonte]

Equipo Pts PX PG PE PP GF GC DG
Reino de Iugoslavia (1918–1943) Iugoslavia 4 2 2 0 0 6 1 5
Brasil (1889-1960) Brasil 2 2 1 0 1 5 2 3
Bolivia Bolivia 0 2 0 0 2 0 8 -8


Iugoslavia 2 - 1 Brasil 14 de xullo de 1930, 12:45 – Estadio Parque Central, Montevideo
Asistencia: 5.000 espectadores
Árbitro: Aníbal Tejada (Uruguai)
Tirnanić Anotado no 21 ° minuto 21'
Bek Anotado no 30 ° minuto 30'
Informe Preguinho Anotado no 62 ° minuto 62'
 
Iugoslavia 4 - 0 Bolivia 17 de xullo de 1930, 12:45 – Estadio Parque Central, Montevideo
Asistencia: 800 espectadores
Árbitro: Francisco Mateucci (Uruguai)
Bek Anotado no 60 ° minuto 60' Anotado no 67 ° minuto 67'
Marjanović Anotado no 65 ° minuto 65'
Vujadinović Anotado no 85 ° minuto 85'
Informe
 
Brasil 4 - 0 Bolivia 20 de xullo de 1930, 13:00 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 1.200 espectadores
Árbitro: John Balway (Francia)
Moderato Anotado no 37 ° minuto 37' Anotado no 73 ° minuto 73'
Preguinho Anotado no 57 ° minuto 57' Anotado no 83 ° minuto 83'
Informe
 

Grupo C[editar | editar a fonte]

Equipo Pts PX PG PE PP GF GC
Uruguai Uruguai 4 2 2 0 0 5 0
Romanía Romanía 2 2 1 0 1 3 5
Perú (1825-1950) Perú 0 2 0 0 2 1 4


Romanía 3 - 1 Perú 14 de xullo de 1930, 14:50 – Estadio Pocitos, Montevideo
Asistencia: 300¹ espectadores
Árbitro: Alberto Warnken (Chile)
Deşu Anotado no 1 ° minuto 1'
Barbu Anotado no 85 ° minuto 85'
Stanciu Anotado no 85 ° minuto 85'
Informe Souza Anotado no 75 ° minuto 75'
 
Uruguai 1 - 0 Perú 18 de xullo de 1930, 14:30 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 70.000 espectadores
Árbitro: Jan Langenus (Bélxica)
Castro Anotado no 65 ° minuto 65' Informe
 
Uruguai 4 - 0 Romanía 21 de xullo de 1930Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 80.000 espectadores
Árbitro: Almeida Rego (Brasil)
Dorado Anotado no 7 ° minuto 7'
Scarone Anotado no 26 ° minuto 26'
Anselmo Anotado no 31 ° minuto 31'
Pedro Cea Anotado no 35 ° minuto 35'
Informe
 
¹ Cantidade máis baixa de espectadores nun partido da Copa do Mundo da historia.

Grupo D[editar | editar a fonte]

Equipo Pts PX PG PE PP GF GC
Estados Unidos (1912–1959) Estados Unidos 4 2 2 0 0 6 0
Paraguai (1842-1954) Paraguai 2 2 1 0 1 1 3
Bélxica Bélxica 0 2 0 0 2 0 4


Estados Unidos 3 - 0 Bélxica 13 de xullo de 1930, 15:00 – Estadio Parque Central, Montevideo
Asistencia: 10.000 espectadores
Árbitro: José Macías (Arxentina)
McGhee Anotado no 41 ° minuto 41' Anotado no 45 ° minuto 45'
Patenaude Anotado no 88 ° minuto 88'
Informe
 
Estados Unidos 3 - 0 Paraguai 17 de xullo de 1930, 14:45 – Estadio Parque Central, Montevideo
Asistencia: 800 espectadores
Árbitro: José Macías (Arxentina)
Patenaude Anotado no 10 ° minuto 10' Anotado no 15 ° minuto 15' Anotado no 50 ° minuto 50' Informe
 
Paraguai 1 - 0 Bélxica 20 de xullo de 1930, 15:00 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 900 espectadores
Árbitro: Ricardo Vallarino (Uruguai)
Vargas Peña Anotado no 40 ° minuto 40' Informe
 

Segunda fase[editar | editar a fonte]

  Semifinais Final
             

Montevideo, 26 de xullo

 Uruguai Uruguai 6  
 Reino de Iugoslavia (1918–1943) Iugoslavia 1  
 

Montevideo, 30 de xullo

     Uruguai Uruguai 4
   Arxentina Arxentina 2

Montevideo, 27 de xullo

 Arxentina Arxentina 6
 Estados Unidos (1912–1959) Estados Unidos 1  

Semifinais[editar | editar a fonte]

Arxentina 6 - 1 Estados Unidos 26 de xullo de 1930, 14:45 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 80.000 espectadores
Árbitro: Jan Langenus (Bélxica)
Monti Anotado no 20 ° minuto 20'
Scopelli Anotado no 56 ° minuto 56'
Stábile Anotado no 69 ° minuto 69' Anotado no 87 ° minuto 87'
Peucelle Anotado no 80 ° minuto 80' Anotado no 85 ° minuto 85'
Informe Brown Anotado no 89 ° minuto 89'
 


Uruguai 6 - 1 Iugoslavia 27 de xullo de 1930, 14:45 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 93.000 espectadores
Árbitro: Almeida Rego (Brasil)
Pedro Cea Anotado no 18 ° minuto 18' Anotado no 67 ° minuto 67' Anotado no 72 ° minuto 72'
Anselmo Anotado no 20 ° minuto 20' Anotado no 31 ° minuto 31'
Iriarte Anotado no 61 ° minuto 61'
Informe Sekulić Anotado no 4 ° minuto 4'
 

Terceiro posto[editar | editar a fonte]

Iugoslavia negouse a participar no partido polo terceiro lugar como forma de protesta pola arbitraxe no seu partido ante Uruguai, onde se anulara un gol iugoslavo lexítimo. Así, Estados Unidos obtivo o terceiro posto. Con todo, segundo outras fontes o partido polo terceiro posto chegou a celebrarse, con vitoria iugoslava por marcador de 3-1.[1]

Final[editar | editar a fonte]

Uruguai 4 - 2 Arxentina 30 de xullo de 1930, 15:30 – Estadio Centenario, Montevideo
Asistencia: 90.000 espectadores
Árbitro: John Langenus (Bélxica)
Dorado Anotado no 12 ° minuto 12'
Pedro Cea Anotado no 57 ° minuto 57'
Iriarte Anotado no 68 ° minuto 68'
Castro Anotado no 89 ° minuto 89'
Informe Peucelle Anotado no 20 ° minuto 20'
Stábile Anotado no 37 ° minuto 37'
 


Campión do Mundo
Uruguai
Uruguai
Primeiro título

Anécdotas[editar | editar a fonte]

Balón co que se disputou a final do Mundial.

O porteiro titular da selección de Uruguai para o Mundial era Andrés Mazzali, campión olímpico coa súa selección en 1924 e 1928, era un atleta tan completo, que ademais era campión sudamericano dos 400 metros valas, e xogaba ao baloncesto no Nacional de Montevideo. Mazzali, ademais, era unha persoa moi popular, foi así que unha noite chegou unha dama loura á concentración e Mazzali non tivo mellor idea que irse con ela; cando os dirixentes decatáronse deste suceso, o porteiro foi expulsado do equipo, a pesar da negativa dos seus compañeiros, que querían brindarlle outra oportunidade. Así Mazzali, por culpa dunha loura, quedou sen Mundial, e sen a gloria de poder ser campión.

Os dous suramericanos chegaron á final, que foi emocionante e violenta. As dúas seleccións xa se enfrontaron nas finais das Olimpíadas e a Copa América, con repartición de éxitos. Arxentina gañaba 2 a 1 ao descanso, dominando claramente tamén o inicio da segunda parte. Con todo, os uruguaios,axudados por un xogo forte e o pulo do público, remontaron con goles de Iriarte, Cea e Castro. Os uruguaios convertéronse en heroes e aos arxentinos tachóuselles de covardes. Na final rexistrouse outro dato curioso, Arxentina e Uruguai querían xogar coa "súa pelota", polo tanto o árbitro tivo que decidir mediante sorteo con que pelota se xogaría o primeiro tempo, os arxentinos xogaron co seu balón no primeiro período, e logo os uruguaios xogaron co seu para o segundo tempo.

Os xogadores ingresaban ao terreo de xogo cunha chaqueta por riba da súa roupa deportiva co fin de pousar formalmente para a foto. Entr outro datos curiosos atópanse os seguintes. Non se rexistrou ningún empate no torneo. O francés Lucien Laurent entrou na historia como o primeiro anotador dos Mundiais, ocorreu no primeiro encontro ante México no Parque Pocitos, ante uns 1.000 espectadores. O arxentino Guillermo Stábile, alcumado "el filtrador" foi o máximo goleador do certame con 8 tantos. Unha das figuras de Uruguai, era Héctor Castro, que tiña a particularidade de que lle faltaba un brazo, debido a un accidente sufrido cunha serra eléctrica cando tiña 13 anos. A maior parte dos xogadores do equipo de Romanía pertencían a unha petroleira inglesa, o Rei Carlos de Inglaterra tivo que intervir ante a compañía para que deixasen ir aos xogadores ao Mundial. O equipo de Estados Unidos que chegou ás semifinais do torneo, estaba integrado na súa maioría por escoceses.

Estatísticas finais[editar | editar a fonte]

Equipo Pts PX PG PE PP GF GC Dif Rend
1 Uruguai Uruguai 8 4 4 0 0 15 3 +12 100%
2 Arxentina Arxentina 8 5 4 0 1 18 9 +9 80,0%
3 Estados Unidos (1912–1959) Estados Unidos 4 3 2 0 1 7 6 +1 66,6%
4 Reino de Iugoslavia (1918–1943) Iugoslavia 4 3 2 0 1 7 7 0 66,6%
5 Chile Chile 4 3 2 0 1 5 3 +2 66,6%
6 Brasil (1889-1960) Brasil 2 2 1 0 1 5 2 +3 50,0%
7 Francia Francia 2 3 1 0 2 4 3 +1 33,3%
8 Romanía Romanía 2 2 1 0 1 3 5 -2 50,0%
9 Paraguai (1842-1954) Paraguai 2 2 1 0 1 1 3 -2 50,0%
10 Perú (1825-1950) Perú 0 2 0 0 2 1 4 -3 0,00%
11 Bélxica Bélxica 0 2 0 0 2 0 4 -4 0,00%
12 Bolivia Bolivia 0 2 0 0 2 0 8 -8 0,00%
13 México (1916-1934) México 0 3 0 0 3 4 13 -9 0,00%

Goleadores[editar | editar a fonte]

O redondelán Pedro Cea, segundo máximo goleador do Mundial.
Xogador Selección Goles
Guillermo Stábile Flag of Argentina.svg Arxentina 8
José Pedro Cea Flag of Uruguay.svg Uruguai 5
Guillermo Subiabre Flag of Chile.svg Chile 4
Bert Patenaude Estados Unidos Estados Unidos 4
Pelegrín Anselmo Flag of Uruguay.svg Uruguai 3
Ivan Beck Reino de Iugoslavia Iugoslavia 3
Carlos Peucelle Flag of Argentina.svg Arxentina 3
Preguinho Brasil Brasil 2
Luis Monti Flag of Argentina.svg Arxentina 2
Adolfo Zumelzú Flag of Argentina.svg Arxentina 2
Moderato Brasil Brasil 2
André Maschinot Francia Francia 2
Manuel Rosas México México 2
Héctor Castro Flag of Uruguay.svg Uruguai 2
Pablo Dorado Flag of Uruguay.svg Uruguai 2
Santos Iriarte Flag of Uruguay.svg Uruguai 2
Bart McGhee Estados Unidos Estados Unidos 2


NOTA: Os datos sobre os partidos e goleadores son en base aos informes da FIFA. Porén, existen certos datos cuestionados por diversas fontes. Considéranse 2 puntos por partido gañado e 1 por partido empatado.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]