María Balteira

Unha das miniaturas do Cancioneiro da Ajuda, onde se ve unha soldadeira danzando e tocando o pandeiro

María Peres, A Balteira, nada en Armea, Coirós, no século XIII, foi unha soldadeira galega.

Traxectoria

Parece que as soldadeiras formaban parte da tradición lírica medieval galego-portuguesa e que elas bailaban mentres os xograis cantaban: "a juzgar por las miniaturas del Cancioneiro da Ajuda, la soldadera tenía gran papel en la ejecución de la lírica gallegoportuguesa. Menéndez Pidal. Poesía árabe y poesía europea, 1941</ref> célebre pola súa presenza en varias cantigas de escarnio e maldizer. Aínda que é pouco o que se sabe dela:

é, aliás, a única destas mulheres de quem é possivel traçar uma biografia mínima. Originária de Armea na Galiza, Maria Peres teria nascido numa família da pequena nobreza, de quem vai herdar algumas propriedades...Do documento de venda de uma dessa suas herdades ao mosteiro galego de Sobrado, datado em 1257 ... se depreende que deve ter acabado confortavelmente os seus dias como familiar deste mosteiro

María frecuentou as cortes de Fernando III e Afonso X, até o ponto de que éste lle dedicou unha cantiga.:

Joan Rodríguiz foi osmar a Balteira
sa midida, per que colha sa madeira

Debeu ter sido unha personaxe moi popular, pois é citada en 15 cantigas, a maioría dos Betanceiros, coma ela, Pero d'Ambroa e Pedr´Amigo de Sevilla, pero tamén de Pero da Ponte.

Sería unha persoa moi supersticiosa:

María Balteira, que se quería
ir já daqui, veo-me preguntar
se sabia já quê d'agùiraria

Pedr'Amigo de Sevilha

afeizoada ao xogo:

María Balteira, por que jogades
os dados, pois a eles descreedes?

Pero García Burgalés

Os beesteiros daquesta fronteira
pero que cuidan que tiran mui ben
quero lhis eu conselhar ûa ren;
que non tiren con Maria Balteira

Pedro d'Ambroa

e de carácter licencioso:

O que veer quiser, ai, cavaleiro,
Maria Pérez, eve algun dinheiro;
Senon, non poderá i adubar prol

Johan Vasquiz de Talaveira

pero fundamentalmente moi popular:

O que a Balteira ora quer vingar
das desonras que no mundo prendeu
se ben fezer non deva começar
en mi, que ando por ela sandeu

Pedro d'Ambroa

Véxase tamén

Bibliografía

• Cantigas de escarnho e de mal dizer dos cancioneiros medievais galego-portugueses, edição crítica e vocabulário do prof. M. Rodrigues Lapa. Ediçoes João Sá da Costa, 1995 ISBN 9729230420
• Martínez Salazar: "Una gallega célebre en el siglo XIII" en Algunos temas Gallegos, A Coruña 1948
• Textos literarios sobre María Balteira