Linguas nuristanias

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
LINGUAS NURISTANIAS
Falado en: Afganistán e Paquistán
Rexións: Nuristán
Total de falantes: Entre 30.000 e 35.000
Familia: Indoeuropea
 Indoiranias
  LINGUAS NURISTANIAS
Escrita: De facelo usan a escrita perso-arábiga
Estatuto oficial
Lingua oficial de: Cooficiais (Constitución do Afganistán)
Regulado por: Non
Códigos de lingua
ISO 639-1: --
ISO 639-2: ---


As linguas nuristanias son un subgrupo de linguas da familia de linguas indoirania, faladas no Afganistán e no Paquistán.

Nome[editar | editar a fonte]

O grupo de linguas nuristanias recibe ese nome porque as súas principais linguas, foron ou son faladas máis alá do actual Nuristán dende fai tempo. Sen embargo, coma unha clasificación lingüística, o nome "nuristanias" non implica ningunha relación coa actual provincia afgá do Nuristán, (para referirmos a algo ou alguén pertencente ao Nuristán úsase a palabra "nuristaniano/-a/os/-as"). (É o mesmo caso ca "iranio" e "iraniano").

Historia[editar | editar a fonte]

As linguas nuristanias non foron descritas ata o século XIX d.C. O antigo nome da rexión era Cafiristán (Kafiristán) e as linguas eran chamadas cafirís ou cafiristanias, pero dito termo foi substituído polo actual xa que o vello era un termo bastante pexorativo, cafir (kafir) quere dicir "infiel", mentres que Nur quere dicir "luz".

Recentes estudios e análises clasifican o nuristanio coma unha rama independente da familia de linguas indoirania,[1] mais algúns a clasifican co grupo índico, mentres outros as enmarcan coma orixinalmente iranias, pero fortemente influenciadas polas veciñas linguas dárdicas. En todo caso, parece ser que chegaron á actual patria en datas moi temperás, e ao contrario que os indoarios, nunca entraron no Punxab.

As linguas fálanse por pobos tribais nunha rexión montañosa fortemente illada do Hindukush (en galego Hinducux), que nunca estivo suxeita a ningunha verdadeira autoridade central en tempos modernos. Esta área localízase ao longo da fronteira nordoriental de Afganistán e zonas limítrofes do noroeste de Paquistan. Estas linguas non prestaron a atención dos lingüistas occidentais coma a que lles deron. Considerando o moi pequeno número de pobos que as falan, deben ser consideradas linguas en perigo.

Hai cinco linguas nuristanias, cada unha falada en varios dialectos. Os dialectos maiores inclúen Kata-varí, Kamvirí, e Vaí-alá. A maioría dos nuristanís en Paquistán falan Kamvirí. Estas están influenciadas polas linguas dárdicas, e ás veces por iso as levan a clasificalas coma tales; mais isto é máis unha clasificación xeográfica que lingüística.

O iranista noruegués Georg Morgenstierne escribiu que o Chitral no Paquistán é a área da máis grande diversidade lingüística do mundo. Aínda que o Ghowar é a lingua predominante do Chitral e do Paquistán occidental setentrional, unha decena máis de linguas fálanse aquí. Entre elas están o Kalasha-mun, Palula, Dameli, Gawar-Bati, Nuristani, Idgá, Buruxasqui, Gujar, vakhí, quirguiz, persa e paxtún. A pesar de que moitas destas linguas non teñen sistema de escritura, é frecuente o uso do sistema Urdú ou persa-arábigo.

Lista das linguas nuristanias[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Morgenstierne, G. Irano-Dardica. Wiesbaden 1973; Morgenstierne, G. Die Stellung der Kafirsprachen. In Irano-Dardica, 327-343. Wiesbaden, Reichert 1975


Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]