Lingua grenlandesa
| Grenlandés (Kalaallisut) | ||
|---|---|---|
| Falado en: |  Grenlandia |
|
| Rexións: | América do Norte | |
| Total de falantes: | 50,000 aprox. | |
| Posición: | - | |
| Familia: | Esquimo-aleutiana Esquimo Grenlandés |
|
| Escrita: | Latino | |
| Estatuto oficial | ||
| Lingua oficial de: | Grenlandia (Dinamarca) |
|
| Regulado por: | Oqaasileriffik | |
| Códigos de lingua | ||
| ISO 639-1: | kl | |
| ISO 639-2: | kal | |
| SIL: | KAL | |
A lingua grenlandesa (kalaallisut), tamén chamada esquimo-grenlandés ou grenlandés-inuktitut, é unha lingua esquimo-aleutiana falada en Grenlandia e que está estreitamente relacionada con algúns idiomas canadenses como o esquimó. O grenlandés, ao igual que as linguas coas que está emparentada, é de carácter altamente polisintético e ergativo. Case non ten palabras compostas. En grenlandia existen tres dialectos principais: o grenlandés setentrional, occidental e oriental. O occidental é o máis importante dos dialectos, que se lle chama kalaallisut. O dialecto setentrional, inuktun, fálase cerca da cidade de Qaanaaq (Thule) e é máis semellante ao inuktitut canadense. O grenlandés fálano máis de 54.000 persoas, o que supón un número maior que o de todos os falantes das demais linguas esquimo-aleutianas xuntas.
Como comparativa co esquimó, que en grenlandés é inuttut, unha das verbas máis característica do inuktitut é iglú, que en grenlandés se escribe illu.
O grenlandés diferenza dous tipos de palabras abertas: substantivos e verbos. Cada categoría subdivídese en palabras transitivas e intransitivas. Distínguense catro persoas: 1ª, 2ª, 3ª e 3ª reflexiva; dous números: singular e plural (non hai dual como no esquimó); oito tempos: indicativo, participial, imperativo, optativo, subxuntivo pasado, subxuntivo futuro e subxuntivo habitual; dez casos: absolutivo, ergativo, ecuativo, instrumental, locativo, allativo, ablativo e perlativo. Para algúns nomes (nominativo e acusativo) os verbos teñen unha inflexión bipersonal para o suxeito e o obxecto (distinguidas por persoa e número). Os substantivos transitivos levan inflexión posesiva.
En contraste coas linguas esquimo-aleutianas de Canadá, o grenlandés escríbese en caracteres latinos e non co silabario esquimó. Un carácter especial, a letra Kra (ĸ), emprégase exclusivamente en grenlandés até que unha reforma ortográfica substituíuna pola letra q.
