Lingua dinamarquesa

Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Dinamarqués (Dansk)
Falado en:	Dinamarca (incluíndo Grenlandia e Illas Feroe), en parte fronteiriza de Alemaña]]
Rexión:	Europa
Total de falantes:	5,5 millóns
Posición:	Non está entre as 100 máis faladas.
Clasificación xenética:	Indoeuropea Xermánica Xermánica setentrional Escandinava Escandinava oriental Dinamarqués
Estatuto oficial
Lingua oficial de:	Dinamarca Grenlandia Illas Feroe Unión Europea Consello Nórdico
Regulado por:	Dansk Sprognævn (Comité da Lingua Dinamarquesa)
Códigos de lingua
ISO 639-1:	`da`
ISO 639-2:	`dan`
ISO/DIS 639-3:	`dan`

O dinamarqués é unha lingua xermánica falada principalmente na Dinamarca, na Grenlandia, nas Illas Feroe e en partes do norte da Alemaña. É tamén unha das linguas oficiais da Unión Europea.É unha lingua escandinava , bastante parecida co noruegués e o sueco — os falantes de dinamarqués, noruegués e sueco compréndense entre eles con certa facilidade.

[editar] Historia

Os primeiros textos en dinamarqués datan de cerca de 1200 . A fins do século XIV a raíña Margareth I decidiu trocar o latín, que era a lingua administrativa, polo dinamarqués.

O dinamarqués moderno desenvolveuse a partir da lingua escrita durante o período da Reforma Protestante, fortemente influenciado nos séculos XVII e XVIII polo dialecto falado polos habitantes de Copenhague, centro cultural, económico e político da nación.

A historia da lingua dinamarquesa divídese en tres períodos:

Dinamarqués antigo (cerca de 800-1100), que corresponde en gran parte á época Viquinga;
Dinamarqués medio (cerca de 1100-1525), que corresponde á Idade Media;
Dinamarqués moderno (a partir de 1525), despois da Reforma ata os días actuais.

De todas as linguas escandinavas, a dinamarquesa é a que se afastou máis das súas raíces comúns escandinavas, sobre todo pola localización xeográfica da Dinamarca que forma unha ponte entre os países nórdicos e a Europa continental.

[editar] Dialectos

Os dialectos dinamarqueses divídense tradicionalmente en tres amplos grupos:

Jysk (Xutlandia)
Omál (dinamarqués insular, falados nas illas Fionia, Celandia, e nas illas menores ao sur)
Bomholmsk (na illa de Bomholm, ao sur da Suecia).

Unha das características máis distintiva da pronuncia dinamarquesa, o stod ou oclusión glótica, cuxo uso varía dependendo da rexión, ten sido utilizada polos lingüistas para diferenciar as variantes dialectais.

[editar] Gramática

A orde da oración é suxeito, verbo e obxecto, aínda que, como complemento, verbo e suxeito sexan utilizados para dar énfase.

O dinamarqués moderno posúe dous casos (nominativo e xenitivo) e dous xéneros (masculino e feminino). Unha das súas características peculiares é o seu modo de articulación sonora, que tivo orixe no acento tónico. O acento tónico está sempre na primeira sílaba da palabra raíz.

O dinamarqués posúe dous xéneros: común e neutro. O artigo determinado é -en para substantivos comúns e -et para os neutros, sendo -ene a forma de plural para ambos os xéneros.

A partícula negativa é o adverbio ikke.

Os verbos son transitivos ou intransitivos, tendo voces activa e pasiva e modos indicativo e imperativo con vestixios do subxuntivo.

[editar] Vocabulario

Algunhas palabras e frases comúns en dinamarqués:

Olá - hej, goddag, dav(s)
Adeus - farbel, hej-hej
Onde fica...? - hvor ligger...?
... a casa de baño - badeværelset.
... o hospital - hospitalet/sygehuset.
Fala (vostede) español? - taler De spansk?
Obrigado! - tak!
De nada - tak i lige måde/ingen årsag
Canto custa? - hvor meget koster det?
Si - ja ou jo
Non - nej

Os números do un a vinte en dinamarqués son:

en to tre fire fem seks syv otte ni ti elleve tolv tretten fjorten femten seksten sytten atten nitten tyve.

[editar] Ligazóns externas

En inglés:

Danish 101 Learn Danish online

	Linguas oficiais da Unión Europea
Búlgaro \| Checo \| Dinamarqués \| Neerlandés \| Inglés \| Estoniano \| Finés \| Francés Alemán \| Grego \| Húngaro \| Irlandés \| Italiano \| Letón \| Lituano \| Maltés Polaco \| Portugués \| Romanés \| Eslovaco \| Esloveno \| Castelán \| Sueco
Fonte: Sitio da Unión Europea