Liliuokalani
Liliuokalani, Raíña das Illas Hawaii (2 de setembro de 1838 - 11 de novembro de 1917), nomeada ao nacer Lydia Kamaka'eha, Lydia Kamaka'eha Paki e dona Lydia K. Dominis, foi a último monarca das Hawaii.
[editar] Infancia
Naceu en Honolulu o 2 de setembro de 1838. Seguindo a tradición hawaiana Liliuokalani foi adoptada por Abner Paki e a súa muller, Konia (unha filla adoptiva do rei Kamehameha I). Pasou a infancia entre os estudos e os xogos con Bernice Pauahi, filla natural da súa familia adoptiva. Neste período no que acudíu á Escola Real aprendeu un bo inglés.
[editar] Reinado
O 16 de setembro de 1862 casou con John Owen Dominis, que sería Gobernador de Oahu e Maui. A parella non tivo fillos, polo que o herdeiro de Liliuokalani foi, durante moitos anos, a súa sobriña Victoria Ka'iulani (*1875-+1899), que faleceu antes que ela.
Liliuokalani herdou o trono do seu irmán Kal'kaua o 17 de xaneiro de 1891. Ao pouco tempo de alcanzar o poder tentou abolir a constitución entón vixente para preparar unha nova que renovase o poder da monarquía. Sentíndose ameazados pola proposta real de abolición da constitución (e os dereitos que alí se contiñan), os numerosos norteamericanos e europeos residentes no Reino das Hawaii, conseguiron que a soberana abdicase de feito por atentar contra as garantías constitucionais.
A tales turbacións uníronse outras: o comercio sufríu fortes repercusións negativas, en especial cando os Estados Unidos bloquearon as tarifas da importación do azucre hawaiano, e cando se lanzou a idea de anexionar as Illas Hawaii por parte daqueles. Esta última monobra sinalou o inicio do fin da monarquía: o ministro americano John L. Stevens ordeonu ao "USS Boston" que se mantivese amarrado nas Hawaii para protexer os intereses comerciais americanos, sendo a raíña forzada a aceptar a abdicación, que tivo lugar o 17 de xaneiro de 1893, e que foi seguida pola instauración dun goberno provisional.
Á vista dos acontecementos internos e a crecente presión externa, o 16 de novembro o mesmo goberno provisorio propuxo a Liliuokalani que subise de novo ao trono a cambio dunha amnistía para os responsábeis da revolta, mais como resposta a exraíña declarou que habería condenar a morte a todos os responsábeis. O 18 de decembro Liliuokalani retirou tales afirmacións, de xeito que o presidente norteamericano Grover Cleveland, presentou unha relación do sucedido ao Congreso dos Estados Unidos na que pedía ao goberno provisorio das Hawaii que aceptase a reasunción do trono pola exraíña, mais nese punto foi o propio goberno hawaiano o que refugou a oferta.
O 16 de xaneiro de 1895 foi proclamada a República das Hawaii que, como era de prever, en 1898 foi anexada aos Estados Unidos.
Liliuokalani viviu como cidadá particular en Washington Place (Hawaii) ata 1917, ano da súa morte.