La Perla (centro de detención)
Coordenadas: 31°29′15.12″S 64°14′13.67″W / 31.4875333°S 64.2371306°W
La Perla, coñecido tamén como La Universidad foi o principal centro de clandestino de detención (CCD) instalado fóra da zona de Córdoba. Os CCD eran instalacións secretas empregadas polas forzas armadas e de seguridade para executar o plan sistemático de desaparición de persoas da ditadura autodenominada Proceso de Reorganización Nacional, durante a chamada Guerra Sucia de Arxentina (1976-1983).
Por alí pasaron uns 3000 detidos. [2].
Índice |
[editar] Situación
Estaba situado sobre a Ruta Nacional N° 20, que une a cidade de Córdoba con Carlos Paz. A 12 quilómetros da cidade, sobre a man dereita, fronte á fábrica Corcemar, indo cara a Carlos Paz. As instalacións son visíbeis desde a ruta.
[editar] Denominación
“La Perla”, “La Universidad”.
[editar] Época de funcionamento
La Perla funcionou desde 1975 (antes do golpe) ata 1979.
[editar] Responsábeis
La Perla foi o CCD máis importante da Zona 3, unha das cinco zonas militares nas que se dividira o país. A Zona 3 estaba baixo a responsabilidade do III Corpo de Exército con sede en Córdoba a cargo do xeneral Luciano Benjamín Ménéndez. Abarcaba toda pártea norte do país.
Sasaian foi o segundo e era responsable de de os centros clandestinos de detención A Perla, A Ribeira, Malagueño, "D-2" da Policía de Córdoba.
O coronel César Emilio Anadón, foi xefe do destacamento de Intelixencia 141 e da Perla.
O tenente primeiro Guillermo Barreiro foi xefe de interrogadores no ano 1976.
Luis Alberto Manzanelli, Carlos Alberto Díaz, Oreste Valentín Padován e Ricardo Alberto Lardone. integraban o grupo Comando de Operacións Especiais de La Perla, actuando como torturadores e secuestradores.
O Capitán Héctor Vergez oriúndo de Victorica, provincia da Pampa, foi xefe da III sección de Operacións Especiais OP3 La Perla durante o ano 1976.
[editar] Distribución
O CCD tiña catro edificios de ladrillo á vista, tres deles comunicados por unha galería. Dous destes eran utilizados por oficiais e suboficiais e o terceiro era “La Cuadra”, onde se aloxaban aos detidos. Conforme se detalla alí, nun extremo de “La Cuadra” estaban os baños, no oposto catro oficinas para interrogatorios e tortura e unha para enfermería. A sala de torturas tiña un cartel que dicía: "Sala de terapia intensiva - Non se admiten enfermos". O edificio restante funcionaba como garaxe. (Nunca más)
[editar] Durante
Declaración dun sobrevivinte de La Perla (del Nunca Más):
No libro "Sobrevivientes de la Perla" os autores relatan:
En 1984 o suboficial Alberto Vega declarou á CONADEP que el trasladaba aos detidos a uns poucos quilómetros de La Perla (Córdoba), colocábaos fronte a unhas fosas cos ollos vendados, amordazados e coas mans atadas ás costas, onde eran fusilados e os seus corpos queimados con cal antes de tapar a fosa (Nunca más).
Un campesiño que alugaba os campos de La Perla declarou que viu como o xeneral Menéndez ordenaba fusilar con metralladoras a ao redor de 120 persoas que caeron a unhas cisternas que existían aí. Logo tiraron petróleo ás cisternas cheas de corpos fusilados e produciron unha enorme fogata (Nunca más).
O 25 de maio de 1977 o persoal de La Perla festexou a data patria (Revolución de Maio). Os torturadores puxeron unha gran mesa no centro da cuadra de detidos e serviron chocolate entre eles. Mentres tanto todos os secuestrados debían permanecer de pé, á beira dos seus colchóns, e cos ollos vendados. Ao comezo todos deberon cantar o himno nacional (Nunca Más, Cartapacio 4279.
A partir de 1977 Menéndez realiza o chamado "pacto de sangue" obrigando a todos os militares do III Corpo a participar nos asasinatos. Fusilábanse 3 persoas por día. Ás 4 da tarde, colocaban os biombos e gritaban: "tabicar...SE", ou "CAMIOOOON"... Era o camión que procedía a "trasladar" aos detidos-desaparecidos, eufemismo que se utilizaba en todos os CCD para o momento do asasinato.
[editar] Algúns dos detidos vistos en La Perla
Graciela María Doldan (compañeira de Sabino Navarro, Montoneros), Alejandro Monjeau, os adolescentes que organizaron o Centro de Estudantes da Escola Manuel Belgrano (Silvina Parodi, Gustavo Torres, Jorge Nadra, Pablo Schmucler, Claudio Román, Walter Magallanes, Claudio Orosz, Oscar Liñeira, Fernando Avila, Graciela Vitale e Daniel Bachetti.
[editar] Despois
En Córdoba tomouse a decisión de crear un Museo da Memoria no edificio onde funcionou o Departamento de Intelixencia D-2, da policía local, sobre a pasaxe Santa Catalina, nun dos costados do histórico Cabildo da cidade de Córdoba.
O D-2 non era un CCD permanente, senón o lugar de chegada dos detidos que estaban en tránsito cara a La Perla ou a Penitenciaría do barrio San Martín.
[editar] Recuperación e creación dun espazo para a memoria
O 24 de marzo de 2007 o goberno nacional cedeu o terreo onde estivo establecido o CCD "La Perla" para que se establecese alí un espazo para a memoria xestionado polos organizacións de dereitos humanos.
[editar] Notas
[editar] Véxase tamén
[editar] Bibliografía
- Butazzoni, Fernando (1986), El tigre y la nieve, Montevideo: Banda Oriental. ISBN 84-88455-48-8.
- Contepomi, Patricia; Contepomi, Gustavo (1984), Sobrevivientes de la Perla, Buenos Aires: El Cid Editor. O libro se atopa publicado completo en [4] ; consultado 10-abr-2006.