Katharine Hepburn
Na Galipedia, a wikipedia en galego.
Katharine Hepburn (12 de maio de 1907 - 29 de xuño de 2003) foi unha actriz estadounidense, a única en gañar 4 Oscars e unha das máis nominadas con 12 nominacións no seu haber. Tan só é superada por Meryl Streep con 14 candidaturas, pero mentres que as de Streep son como mellor Actriz Secundaria, Hepburn conseguiu todas como mellor Actriz Principal.
Índice |
[editar] Biografía
[editar] Primeiros anos
Nacida en Hartford, Connecticut en 1907. Pertencía a unha familia descendente de colonos de Mayflower e ata tiña sangue real nas súas veas. O seu pai era xinecólogo e foi quen a educou. A súa nai, Katharine Houghton, era unha decidida sufraxista moi activa na súa comunidade e que loitou polo recoñecemento das prostitutas.
Hepburn criouse nun ambiente libre e tolerante, algo que marcaría o seu carácter. Practicou desde moi pequena moitos deportes e segundo conta na súa autobiografía, un verán cortou o pelo, fíxose chamar "Jimmy" e, segundo ela mesma, foi un marimacho. Sendo moi nova, Hepburn recibe un duro golpe: o seu irmán Tom de 14 anos, a quen ela estaba moi unida, suicídase aforcándose en Nova York durante unha visita a un familiar: isto convértea nunha moza retraída e pouco comunicativa. Deixa os estudos na escola e dá clases coa súa nai na súa casa.
Iniciou os seus estudos de Física no Bryn Mawr College, lugar onde comeza as súas actuacións teatrais. Cando os termina en 1928 decide dedicarse de cheo á interpretación. Ten pequenos papeis en obras como "A Tsarina" onde fai unha substitución e viaxa a Nova York, onde toma clases de dicción coa antiga cantante Frances Robinson Duff.
En 1932 ten un enorme éxito coa obra teatral "The warrior's husband" unha fábula grega. Ese mesmo ano é requirida polo cine e protagoniza para a RKO "Dobre Sacrificio", xunto a John Barrymore e dirixida por quen sería un dos seus máis íntimos amigos, George Cukor. Protagoniza Christopher Strong na que interpreta a unha piloto, moi inspirada na figura de Amelia Earhart.
En 1933 gaña o seu primeiro Oscar por interpretar a unha actriz provinciana que vai buscar gloria na gran cidade, en Morning Glory e ó ano seguinte, en 1934, faise co premio á mellor actriz no Festival de Venecia pola súa interpretación en Little Women, onde interpretou a Jo March, na versión de George Cukor do clásico "Mujercitas" .
[editar] Veleno para a taquilla
As súas seguintes películas, The Little Minister, na que interpreta a unha xitana irlandesa, e o gran clásico da screwball comedy Bringing Up Baby, son un rotundo fracaso e as produtoras bautízana como "veleno para a taquilla " xunto a Fred Astaire, Joan Crawford e Marlene Dietrich.
Protagoniza xunto ás "Mozas da RKO", Stage Door (1937), que é candidata a varios Oscar, pero non asenta totalmente a Hepburn. En 1933 e tralo éxito de Morning Glory, embarcárase na obra teatral "The Lake", da que sae moi mal parada. Volve a Connecticut coa súa familia e regresa triunfante a Broadway coa comedia The Philadelphia Story, que en 1940 é adaptada para o cine e protagonizada por ela, James Stewart e Cary Grant, e que a devolve á palestra cinematográfica. O guión desta cinta foi un agasallo do magnate Howard Hughes, a súa parella.
En 1942, protagoniza xunto a quen seria o amor da súa vida, Spencer Tracy, con quen mantivo unha relación sentimental ata a morte do actor, a comedia Woman of the Year na que fai gala do seu plurilingüismo falando francés, ruso e español. Hepburn e Tracy farían 9 películas en común.
Durante os anos 40 protagoniza varias películas xunto a Tracy, Without Love dirixida por George Stevens ou The Sea of Grass de Frank Capra e con Angela Lansbury. En 1949, protagoniza xunto a Tracy, Adam's Rib que narra as situacións nas que un matrimonio de avogados se atopa cando se enfrontan nun tribunal.
En 1951 roda xunto a John Huston e Humphrey Bogart The African Queen, outro gran clásico. En 1952 realiza en Venecia e, dirixida por David Lean, Summertime, na que encarna a unha solterona secretaria de vacacións que descobre o amor. Durante todos os anos 50, Hepburn realizou numerosas obras de teatro, entre elas "Como gustedes" e "O mercador de Venecia" de William Shakespeare e "A Millonaria" de George Bernard Shaw.
[editar] A tranquilidade dunha estrela
En 1959, Hepburn realiza o papel máis iconoclasta da súa carreira, o de Violet Venable en Suddenly, Last Summer de Tennessee Williams, xunto a Elizabeth Taylor e Montgomery Clift, e polo cal é aclamada pola critíca.
A partir de aí, especialízase en adaptacións cinematográficas de obras teatrais, como Long Day's Journey Into Night de Eugene Ou'Neill, na que interpreta con mestría a unha morfinómana metida nunha familia rota e pola que gaña o premio á mellor actriz no Festival de Cannes.
Logo de cinco anos de parón, nos que coida a un cada vez máis enfermo Tracy, reaparece xunto a el no seu último filme xuntos Guess Who's Coming to Dinner, trala que Tracy morre. Hepburn gana, por este filme, o seu segundo Oscar; moitos din que non llelo concederon a Hepburn pola súa interpretación -considerada magnífica, por outra banda- senón como agradecemento por coidar tantos anos de Tracy. En 1968 interpreta a Leonor de Aquitania en The Lion in Winter e gaña o seu terceiro Oscar, compartido con Barbra Streisand por Funny Girl.
No ano 1969 Hepburn realiza un dos seus papeis máis recordados no teatro. Protagoniza "Coco", musical de gran éxito inspirado na vida da deseñadora de moda Coco Chanel. Hepburn gravou un álbum coas cancións do musical que vendeu numerosas copias. Cansa deste duro traballo diario, deixou a función. O seu rol foi asumido con solvencia pola actriz e cantante francesa Danielle Darrieux.
Xa nos anos 70, Hepburn realiza papeis importantes en máis adaptacións á pantalla de clásicos teatrais, como o da Condesa Aurelia en The Madwoman of Chaillot de Jean Giradoux e o de Hecuba en The Trojan Women de Eurípides xunto a Irene Papas e Vannesa Redgrave.
Encarna a Eula Goodnitgh en Rooster Cogburn, un filme do Oeste xunto a John Wayne e cuxo argumento parecer demasiado ó da exitosa The African Queen.
Intervén en A Delicate Balance con Paul Scofield e dirixida por Anthony Harvey e na obra de teatro filmada The Glass Menagerie.
Realiza ademais algúns traballos para televisión, e dirixida por George Cukor protagoniza Break of Hearts con Laurence Olivier e pola que gaña un premio Emmy, ademais de "O trigo esta verde". En 1981, Hepburn intervén na romántica On Golden Pond xunto a Henry Fonda e polo cal gaña o seu cuarto Oscar.
Os seus últimos papeis no cine son o de "A última solución de Grace Quigley" no que interpreta a unha anciá que contrata a un sicario, Nick Nolte, para matar ós seus amigos que xa sofren acháquelos da idade e o da anciá tía Ginny na película de Warren Beatty, "Un asunto de amor". A partir de aí Hepburn realiza pequenas películas para televisión que a manteñen en activo pero unha vez o seu estado de saúde agrávase retírase a Connecticut.
Casada con Ludlow Ogden Smith, divórciase del na década dos 30 e mantén relacións con John Ford, que a dirixiu en María Estuardo, co seu axente Leland Hayward e co magnate Howard Hughes mantén unha relación amizade-amante.
En 1942 coñece a Spencer Tracy, do que non se separaría ata a súa morte en 1967. Hepburn e Tracy mantiveron esta duradeira relación sen casar, pois Tracy, que era católico, non quixo separarse nunca da súa esposa.
Aínda que moitos dixeron que Hepburn padecía a enfermidade de Parkinson, ela sempre o negou dicindo que era unha herdanza do seu avó, ó que tamén lle tremían as articulacións e a cabeza. Hepburn, padeceu tamén de pequenos cancros na súa pel e nos seus últimos meses, un tumor no pescozo agravóuselle.
Hepburn morreu na súa casa de Old Saybrook, no estado de Connecticut o 29 de xuño de 2003.
Katharine Hepburn publicou a súa autobiografía no ano 1991 co título en español "Eu mesma, historias da miña vida", Hepburn xa publicara con gran éxito un caderno de viaxe da rodaxe de "A Raíña de África" co longo título, "Como viaxei a África con Huston, Bogart e Bacall e case perdo a razón". A vida de Katharine Hepburn deu numerosas biografías como "Recordando a Kate" do estadounidense A. Scott Berg, gañador do Premio Pulitzer, na que conta a amizade que lle uniu coa actriz durante 20 anos.
[editar] Carreira teatral
Katharine Hepburn tivo unha sólida carreira teatral. Comezou a dar os seus pasos no mundo da actuación en Broadway en obras como "Night Hostess" e "These days".
Ten un grande éxito con "The Warrior's husband" unha obra con luces de Lisístrata.
Unha vez triunfa en Hollywood, decídese a protagonizar "The lake", obra coa que non está contenta e que finiquita con 15.000 dólares.
Tras algúns fracasos no cine volve ó teatro e protagoniza Jane Eyre e Historias de Filadelfia que a catapulta de novo á fama na súa carreira como estrela de cine grazas á súa adaptación cinematográfica.
Tras varios anos na primeira plana da palestra cinematográfica e con algúns problemas con Spencer Tracy, Hepburn volve ó teatro na década dos 50. Protagoniza Como gustedes, Moito ruído e poucas noces, O mercador de Venecia e Antonio e Cleopatra, e realiza unha xira que a leva a Australia, Stratford e Estados Unidos.
Triunfa con crítica e público con "A millonaria" e volve ó cine. Tras gañar dous Oscar, métese no papel da deseñadora francesa Coco Chanel no musical "Coco" polo que é nomeada ó Premio Tony. Hepburn non está moi convencida da obra pero fai multitude de representacións enchendo sempre os teatros de Broadway. En 1981 protagoniza "The West Side Waltz" pola que é nomeada de novo ó Tony.
[editar] Filmografía
- A Bill of Divorcement (1932) como Sydney Farfield
- Christopher Strong (1933) como Lady Cynthia Carrington
- Morning Glory (1933) como Eva Lovelace
- Little Women (1933) como Jo March
- Spitfire (1934) como Trigger Hicks
- The Little Minister (1934) como Bárbara
- Break of Hearts (1935) como Constance Dane Roberti
- Alice Adams (1935) como Alice Adams
- Sylvia Scarlett (1936) como Sylvia Scarlett
- Mary of Scotland (1936) como Maria Estuardo, reina de Escocia
- A Woman Rebels (1936) como Pamela Thistlewiste
- Quality Street (1937) como Phoebe Throssel
- Damas del teatro (1937) como Terry Randall
- Bringing Up Baby (1938) como Susan Vance
- Holiday (1938) como Linda Seton
- The Philadelphia Story (1940) como Tracy Samantha Lord
- Woman of the Year (1942) como Tess Harding
- Keeper of the Flame (1942) como Miss Christine Forrest
- Stage Door Canteen (1943) (cameo)
- Dragon Seed (1944) como Jade Tan
- Without Love (1945) como Jamie Rowan
- Undercurrent (1946) como Ann Hamilton
- The Sea of Grass (1947) como Lutie Cameron Brewton
- Song of Love (1947) como Clara Wieck Schumann
- State of the Union (1948) como Mary Matthews
- Adam's Rib (1949) como Amanda Bonner
- The African Queen (1951) como Miss Rose Sayer
- Pat and Mike (1952) como Patricia Pemberton
- Summertime (1955) como Jane Hudson
- The Rainmaker (1956) como Lizzie Curry
- The Iron Petticoat (1956) como Vinka Kovalenko
- Desk Set (1957) como Bunny Watson
- Suddenly, Last Summer (1959) como Miss Violet Venable
- Long Day's Journey Into Night (1962) como Mary Tyrone
- Guess Who's Coming to Dinner (1967) como Christina Drayton
- The Lion in Winter (1968) como Leonor de Aquitania, reina de Francia
- The Trojan Women (1971) como Hecuba
- A Delicate Balance (1974) como Agnes
- Rooster Cogburn (1975) como Eula Goodnight
- Olly Olly Oxen Free (1978) como Miss Pudd
- On Golden Pond (1981) como Ethel Trayer
- Grace Quigley (1985) como Grace Quigley
- Laura Lansing Slept Here (1986) como Laura Lansing
- Love Affair (1994) como Tía Ginny
[editar] Obras teatrais
- 1928
- The Czarina: Lady-In-Waiting
- The Cradle Snatchers: Flapper
- The Big Pond: Barbara
- These Days: Veronica Sims
- Holiday Understudy
- 1929
- Death Takes A Holiday: Grazia
- 1930
- A Month In The Country: Katia
- The Admirable Crichton: Lady Agatha Lasenby
- The Romantic Young: Lady Amalia
- Romeo & Juliet: Kinswoman to the Capulets
- Art & Mrs Bottle: Judy Bottle
- 1931
- The Animal Kingdom: Daisy Sage
- 1932
- The Warrior's Husband: Antiope
- The Bride The Sun Shines On: Psyche Marbury
- 1933
- The Lake: Stella Surrege
- 1936
- Jane Eyre: Jane Eyre
- 1939
- The Philadelphia Story: Tracy Samantha Lord
- 1942
- Without Love: Jamie Coe Rowan
- 1950
- As You Like It: Rosalind
- 1952
- The Millionairess: Epifania
- 1957
- The Merchant Of Venice: Portia
- Much Ado About Nothing: Beatrice
- 1960
- Twelfth Night: Viola
- Antony & Cleopatra: Cleopatra
- 1969
- Coco: Coco Chanel
- 1976
- A Matter Of Gravity: Mrs Basil
- 1981
- West Side Waltz Margaret: Mary Elderdice
[editar] Premios
[editar] Premios Oscar
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1933 | Oscar á mellor actriz | Morning Glory | Gañadora |
| 1935 | Oscar á mellor actriz | Alice Adams | Candidata |
| 1940 | Oscar á mellor actriz | The Philadelphia Story | Candidata |
| 1942 | Oscar á mellor actriz | Woman of the Year | Candidata |
| 1951 | Oscar á mellor actriz | The African Queen | Candidata |
| 1955 | Oscar á mellor actriz | Summertime | Candidata |
| 1956 | Oscar á mellor actriz | The Rainmaker | Candidata |
| 1959 | Oscar á mellor actriz | Suddenly, Last Summer | Candidata |
| 1962 | Oscar á mellor actriz | Long Day's Journey Into Night | Candidata |
| 1967 | Oscar á mellor actriz | Guess Who's Coming to Dinner | Gañadora |
| 1968 | Oscar á mellor actriz | [[The Lion in Winter]] | GañadoraHepburn compartiu a súa Oscar con Barbra Streisand. |
| 1981 | Oscar á mellor actriz | On Golden Pond | Gañadora |
[editar] Globos de Ouro
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1952 | Globo de Ouro á mellor actriz en comedia ou musical | Pat and Mike | Candidata |
| 1956 | Globo de Ouro á mellor actriz en drama | The Rainmaker | Candidata |
| 1959 | Globo de Ouro á mellor actriz en drama | Suddenly, Last Summer | Candidata |
| 1962 | Globo de Ouro á mellor actriz en drama | Long Day's Journey Into Night | Candidata |
| 1967 | Globo de Ouro á mellor actriz en drama | Guess Who's Coming to Dinner | Candidata |
| 1968 | Globo de Ouro á mellor actriz en drama | The Lion in Winter | Candidata |
| 1981 | Globo de Ouro á mellor actriz en drama | On Golden Pond | Candidata |
| 1992 | Globo de Ouro á mellor actriz en televisión | The man upstairs | Candidata |
[editar] BAFTA
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1953 | BAFTA á mellor actriz | Pat and Mike | Candidata |
| 1956 | BAFTA á mellor actriz | Summertime | Candidata |
| 1958 | BAFTA á mellor actriz | The Rainmaker | Candidata |
| 1967 | BAFTA á mellor actriz | Guess Who's Coming to Dinner | Gañadora |
| 1968 | BAFTA á mellor actriz | The Lion in Winter | Gañadora |
| 1981 | BAFTA á mellor actriz | On Golden Pond | Gañadora |
[editar] Festival de Venecia
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1934 | Premio á mellor actriz | Little Women | Gañadora |
[editar] Festival de Cannes
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1962 | Premio á mellor actriz | Long Day's Journey Into Night | Gañadora |
[editar] Festival de Montreal
| Ano | Categoría | Resultado |
|---|---|---|
| 1984 | Premio de Honra a toda unha vida dedicada ó cine | Gañadora |
[editar] Premios Tony
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1969 | Premio á mellor actriz en musical | Coco | Candidata |
| 1981 | Premio á mellor actriz dramática | The West Wide Waltz | Candidata |
[editar] Premios Emmy
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1973 | Premio á mellor actriz | The Glass Menagerie | Candidata |
| 1975 | Premio á mellor actriz | Love among the Ruins | Gañadora |
| 1979 | Premio á mellor actriz | The corn is green | Candidata |
| 1986 | Premio á mellor actriz | Mrs. Delafield Wants to Marry | Candidata |
[editar] Premio dos Círculos de críticos de New York City e Kansas City
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1940 | Premio á mellor actriz (Chicago) | The Philadelphia Story | Gañadora |
| 1973 | Premio á mellor actriz (Kansas City) | The Trojan Women | Gañadora |
| 1981 | Premio á mellor actriz(Nova York) | On Golden Pond | Gañadora |
[editar] Premios Golden Loureiro
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1960 | Premio á mellor actriz | Suddenly, Last Summer | Candidata |
| 1968 | Premio á mellor actriz | The Lion in Winter | Gañadora |
[editar] Premios do Sindicato de Actores
| Ano | Categoría | Película | Resultado |
|---|---|---|---|
| 1994 | Premio á mellor actriz | One Christmas | Candidata |
[editar] Curiosidades
- Hepburn nunca viu Guess Who's Coming to Dinner por ser a última película de Spencer Tracy.
- Jane Fonda, coa que interveu en On Golden Pond, comentou nunha entrevista, que lle preguntou a Miss Hepburn o porqué do seu cabezonería ó non ver as súas tomas unha vez filmadas, Hepburn contestou divertida, "Chegou un momento en que non me fixaba na actuación, senón onde estaba o meu pescozo ou como estaba a miña cara".
- Cando Hepburn decatouse do interese en facer un biopic sobre a súa vida, apostou por Vanessa Redgrave para facer dela mesma.
- Glenn Close era a actriz teatral que menos lle gustaba, dela dicía que "tiña uns enormes e gordos pés", Meryl Streep era a súa actriz menos querida da pantalla. "Clic, clic, clic" dicía Hepburn, nunha clara parodia á forma de actuar de Streep.
- Mentres rodaba The African Queen, Hepburn, como o resto do equipo excepto Humphrey Bogart e John Ford que practicamente só bebían alcol, tivo unhas enormes dores estomacais e náuseas. Na escena principal, cando Hepburn toca o órgano na igrexa e o seu irmán, o reverendo dá o sermón, a actriz tivo sempre un cubo preto dela, para poder vomitar entre toma e toma. Era tal a súa palidez que o director de fotografía do filme, Jack Cardiff, temeu que a súa pel saíse verde.
- Para a rodaxe Sylvia Scarlett, Hepburn tivo que vestirse de home a maioría do filme, recibiu moitas críticas por ter que bicar a unha muller. Isto aumentou a súa infundada fama de lesbianismo.
- Hepburn non tivo grandes problemas de convivencia con Spencer Tracy nos case 30 anos de relación, aínda que na súa biografía apuntaba que este lle pegou nunha ocasión, sen que ela llo recordase nunca.
- Moitos empregados de hoteis poden recordar a Hepburn adormecida ante a habitación de Tracy, esperando a que este se levantase para axudalo.
- Miss Hepburn non acudiu nunca á gala de entrega dos Prémios Oscar salvo en 1974. Hepburn, vestida cun pixama en protesta pola banalidade dos Premios, entregou o Premio Irving Thalberg.
- Os 4 Oscar gañados por Hepburn foron doados ó Empire State Building de Nova York. Hepburn admitiu sempre que, se non ía recollelos, non debía tampouco telos.
- Hepburn chuspiu ós pés de Joseph Mankiewicz, o director de Suddenly, Last Summer polo pésimo trato que lle daba debido á enorme displicencia que este tiña coa outra protagonista, Elizabeth Taylor.
- De Montgomery Clift dixo que estaba "como unha regadeira", polo seu extravagante comportamento.
- Hepburn ía protagonizar "Viaxes coa miña tía" con George Cukor como director, pero os cambios que esixía fixeron que fose despedida e contratada Maggie Smith para ese papel.
- Judy Garland, foi axudada nas súas recaídas coas pastillas por Miss Hepburn.
- De Spencer Tracy dixo que era "básico, como unha pataca asada"
- Dela dixeron, entre outros, Frank Capra, "Hai mulleres e logo está Kate" ou Spencer Tracy, "Kate ten pouca carne, pero a que ten é de moita calidade"
- Hepburn foi nomeada a mellor actriz da historia por varias revistas.
- Esquire, incluír entre as 50 personalidades máis influíntes do século XX.
- A Royal Society of Chemistry británica cualificou á parella Hepburn-Tracy como a que cientificamente tiña máis química na pantalla. Outros foron Elizabeth Taylor e Richard Burton e Lauren Bacall e Humphrey Bogart.
- A súa sobriña Katharine Houghton, fixo o papel da súa filla en Guess Who's Coming to Dinner.
- Era coñecida como Katharine "A Arrogante" polo seu forte carácter. O nome vén de Catalina de Aragón.
- O día que Katharine Hepburn morreu (26 de xuño de 2003), as luces de todos os teatros de Broadway apagáronse durante unha hora na súa honra.
- Na cerimonia de entrega dos Oscars no ano 2004, recibiu unha cálida homenaxe póstuma presentado por Julia Roberts.
[editar] Ligazóns externas
- Katharine Hepburn na Internet Movie Database (en inglés)
- [1] Páxina dedicada a Katharine Hepburn (en inglés)
- [2] Páxina de fans, con numerosas fotos e textos sobre a actriz.