Ishuwa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Ishuwa ou Isuwa foi un reino situado na rexión entre Malatya e Kemakh. O nome Ishuwa parece que vén de "cabalo" (a palabra luvita asuwa quere dicir cabalo, o armenio esh é xenitivo de ishoy que quere dicir "ruc"; e tamén o hurrita eshshi, ishshiya quere dicir “cabalo”). O seu deus principal, ou polo menos un dos máis importantes, era o deus hitita Pirua, simbolizado por un cabalo.

Durante a crise de Hatti (séculos -XVI-XV), con Mitanni no seu punto de máximo poder, na rexión do Alto Éufrates e a futura Armenia formáronse pequenos reinos: Tegarama, Zazzisa, Alha, Armatana, Arawanna, Ishuwa e outros, que foron sometidos por Muwatallis I (sobre -1420 - -1400).

Pouco despois do -1400 o país de Isuwa sublevouse contra Tudhaliyas II (-1400 - -1380) e os hititas combatérono, pero crese que en xeral pasou a estar debaixo influencia de Mitanni.

Isuwa foi o centro dunha coalición contra os hititas, onde o rei Tudhaliyas III, apoiara a Artatama, un rival de Tushratta na sucesión ao trono de Mitanni.

Suppiluliumas I (-1380 - -1346), rei hitita, disputou tamén con Tushratta de Mitanni a soberanía sobre Isuwa, e finalmente gañou, porque o rei explica nunha estela que reconquistou o país. Parece que desde entón o dominio hitita se consolidou alí; unha filla do rei Hattusilis III, Kilus-Hepa, casou co rei Ari-Sarruma (tamén Ehli-Sarruma) e en tempo de Tudhaliyas IV (-1255 - -1230) o reino vasalo de Isuwa era un fiel aliado cando Tukulti-Ninurta I de Asiria atacou territorio hurrita pouco despois do -1240 e ocupou o país e someteuno a vasalaxe.

O rei hitita Tudhaliyas IV non dubidou en declarar a guerra. O rei asirio reuniu ao seu exército en Taite. O exército hitita avanzou cara Nihriya onde o foi atopar o exército asirio. O rei asirio repregou as súas tropas cara a Sura, onde se librou a batalla, que foi unha vitoria asiria e unha clara derrota hitita. Tudhaliyas retirouse a Alatarma, un pouco ao leste do Éufrates, en posición descoñecida, probabelmente en Isuwa. O nome do rei de Isuwa non aparece nas inscricións.

Antes do -1200 o rei hitita Suppiluliumas II fixo unha campaña no país e seguramente impuxo a vasalaxe ao seu rei (que era vasalo asirio), pero iso foi por pouco tempo, porque pouco despois do -1200 o imperio vai desaparecer. Isuwa seguramente restou independente ata que Teglatfalasar I (-1115-1076) someteu o reino de Isuwa pouco despois de subir ao trono.

Lista de reis[editar | editar a fonte]