Ghana

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
(Redirixido desde "Gana - Ghana")
Republic of Ghana
República de Ghana
Bandeira de Ghana Escudo de Ghana
Bandeira Escudo
Lema: Freedom and Justice
Liberdade e Xustiza
Himno nacional: God Bless Our Homeland Ghana
 
Ghana (orthographic projection).svg
 
Capital
 • Poboación
Accra
1.970.400 hab. (2005)
Cidade máis poboada Accra
Lingua oficial
Inglés
Forma de goberno República presidencialista
John Dramani Mahama
vacante
Independencia
- declarada
do Reino Unido
6 de marzo de 1957
Superficie
 • Total
 • % auga
Fronteiras
Costas
Posto 79º
239.460 km²
3,5 %
2.093 km km
km
Poboación
 • Total
 • Densidade
Posto 50º
21.946.247
87 hab./km²
PIB (nominal)
 • Total
 • PIB per cápita

n/d
n/d
PIB (PPA)
 • Total (2005)
 • PIB per cápita
Posto 74º
US$ 54.330.000
US$ 2.601
IDH 0,553
Moeda Cedi (GHC)
Xentilicio Ghanés, ghanesa[1]
Fuso horario UTC
Dominio de Internet .gh
Prefixo telefónico +233
Prefixo radiofónico 9GA-9GZ
Código ISO 288 / GHA / GH
Membro de: ONU, UA, Commonwealth
Tódolos países do mundo

Ghana,[1] ás veces tamén Gana[2] e oficialmente República de Ghana (inglés: Republic of Ghana), é un país da África occidental, limitado a norte polo Burkina Faso, a leste polo Togo, a sur polo Golfo da Guinea e a oeste pola Costa do Marfil. A súa capital é Accra.

Historia[editar | editar a fonte]

A historia de Ghana previamente ao último cuarto do século XV deriva basicamente da tradición oral, que refere ás migracións dos reinos antigos de Sahel — actualmente a Mauritania e Mali. Antes designada de Costa do Ouro, e renomeada para Ghana na secuencia da súa independencia en 1957 debido ás indicacións que os actuais habitantes descenden de emigrantes que se moveron para o Sur do Imperio Ghana. Unha das partes interesantes da historia de Ghana é o retorno de libertos afro-brasileiros, formando unha comunidade chamada Tabón.

Ghana foi a primeira colonia da África negra en obter a independencia, en 1957, a partir da colonia británica de Costa do Ouro e do territorio de Togoland. Desde 1992 é unha democracia.

Política[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Política de Ghana.

Subdivisións[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Subdivisións de Ghana.
Mapa político de Ghana

Ghana debúllase en 10 rexións, as cales á súa vez se dividen en 130 distritos.

A maior en superficie é a Setentrional, cunha área de 70.388 km², e a menor é a do Gran Accra, con 2.593 km². As menos poboadas son as dúas rexións fronteirizas do norte, Ghana Occidental e Oriental, as cales tamén son as máis secas, pois encóntranse no límite meridional do Sahel. A zona suroeste de todo o territorio é a máis chuviosa, fértil e densamente poboada.

A rexión-reino dos Ashanti ten unha forte identidade que inclúe o mantemento dunha monarquía con fortes poderes simbólicos, culturais e representativos. É a máis poboada, por encima incluso do Gran Accra, onde se atopa a capital.

As rexións de Ghana son as seguintes:

Xeografía[editar | editar a fonte]

Véxase tamén: Xeografía de Ghana

Ghana situase no golfo da Guinea, na África occidental, alguns graus apenas a norte do Ecuador. A metade do país fica a menos de 152 metros acima do nivel do mar, e o seu ponto máis elevado ten apenas 883 m. Os 537 quilómetros de costa son principalmente litorais baixos e areosos, tras dos cales se estenden planícies cobertas por vexetación de pequeno porte, interseitada por varios rios e ribeiros, a maioría dos cales só son navegábeis en canoas. Ao norte, perto da fronteira coa Costa do Marfil, estendese unha faixa de floresta húmida tropical interrompida por colinas densamente florestadas e moitos rios e ribeiros. Esta área, coñecida como Ashanti, produz moito do cacao, minerais e madeira do país. Ao norte desta faixa, a altitude varia entre 91 e 396 metros acima do nivel do mar e o territorio está coberto por arbustos baixos, sabana e chairas cobertas de herba.

O clima é tropical. A faixa costeira oriental é morna e comparativamente seca; o canto suroeste é quente e húmido; o norte é quente e seco. Existen dúas estacións das chuvias no sur: Maio-Xuño e Agosto-Setembro; no norte, as estacións das choivas tenden a fundirse. Un vento quente de nordeste, o harmadón, sopra en Xaneiro e Febreiro. A precipitación media anual na zona costeira é de preto de 83 centímetros.

O lago Volta, o maior lago feito polo home, estendese desde a barraxe de Akosombo no sueste do Ghana ata á cidade de Yapei, 520 quilómetros para norte. O lago xera electricidade, provee unha via de transporte no interior e é un recurso potencialmente valioso para a irrigación e mais para a acuicultura.

Economía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Economía de Ghana.

Demografía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Demografía de Ghana.

Cultura[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Cultura de Ghana.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para ghanés.
  2. Goretti Sanmartín Rei et al. Criterios para o uso da lingua. Servizo de Normalización Língüística, Universidade da Coruña. p. 126. ISBN 84-9749-199-8. http://www.udc.es/publicaciones/documentos/biblioteca/CriteriosParaUsoDaLingua.pdf.