Francisco Javier Castaños

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Retrato de F. J. Castaños

Francisco Javier Castaños, duque de Bailén, nado en Madrid o 22 de abril de 1758 e falecido o 24 de setembro de 1852, foi un militar e xeneral español, célebre por conseguir a vitoria fronte as tropas napoleónicas do xeneral Dupont no verán de 1808. Era a primeira vez que as tropas imperiais eran vencidas no continente europeo.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Francisco Javier Castaños Aragorri Urioste y Olavide naceu no seno dunha distinguida familia orixinaria de Biscaia. Foi instruído na arte da guerra polo célebre xeneral O'Reilly. cuñado seu, que o acompañou a Alemaña nunha viaxe que emprendeu para coñecer sobre a arte militar na escola do grande Federico de Prusia. En 1974, serviu con distinción, como coronel, no exército de Navarra ás ordes do xeneral Caro. Foi nomeado xeneral en 1798, e ascendido en 1802 a tenente xeneral pola súa defensa do porto de Ferrol. Posteriormente foi apartado de Madrid, por causa da súa oposición á política pacifista do ministerio español da guerra, estando a cargo do mando do Campo de Xibraltar.

Cando a invasión francesa de España, en 1808, foille confiado o mando dun corpo do exército nas lindes de Andalucía con o resto de España, rexión na que desexaba entrar o xeneral Dupont. Con 9.000 homes e 3.000 voluntarios, Castaños derrotou o xeneral francés en Bailén, Xaén en combate sostido entre os días 18 e 22 de xullo de 1808. Parte da gloria debeuse tamén ao suízo Reding, o seu lugartenente. A división francesa capitulou, e 20.000 homes foron feitos prisioneiros, sendo logo enviados a Cádiz e a illa de Cabrera, nas Baleares. As repercusións da rendición de Bailén foron enormes, xa que era a primeira vez que un corpo do exército imperial napoleónico era derrotado no continente europeo: esmagaba o seu mito de imbatibilidade.

Porén, en outubro do mesmo ano, Castaños era derrotado noutra batalla, bastante máis ao Norte, en Tudela, Navarra.

En 1811, a Rexencia de España|Rexencia, nomeouno comandante do 4º corpo do exército e gobernador de varias provincias. Na batalla de Vitoria, na que a derrota francesa se debeu en boa medida ao seu valor, mostrou unha nova proba da súa capacidade. Privado logo da súa comandancia pola Rexencia, escrebeu ao Ministro da Guerra: "Teño as satisfacción de enviarvos entre as mans do marechal de campo Freire o mando que eu collín en 1811, baixo os muros de Lisboa"

Á volta do rei Fernando VII, Castaños mostrouse como un firme apoio do monarca no momento en que este reinstauraba o Absolutismo. Foi nomeado Capitán xeneral de Cataluña en 1815, e máis tarde en 1823, conselleiro de Estado en 1825, e aínda posteriormente presidente do consello de Castela. Porén, foi relegado da Corte entre 1833 e 1843, co advenimento dos liberais ao poder.

Á caída de Espartero, vello de abondo, deveceu por mergullarse de novo na vida política, e aínda substituiría a Argüelles como titor dunha raíña Isabel II aínda moi nova.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Charles Mullié, Biographie des célébrités militaires des armées de terre et de mer de 1789 à 1850 (1852).