Francisco Casimiro Marcó del Pont

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Francisco Casimiro Marcó del Pont.

Francisco Casimiro Marcó del Pont Díaz Ángel Méndez, nado en Vigo en 1770 e finado en Luján (Arxentina) o 19 de maio de 1819, fillo de Buenaventura Marcó del Pont e Juana Ángel Méndez, foi un militar galego e gobernador da Corona Española en Chile. Foi unha das figura da Independencia de Chile pois foi o último dos Gobernadores de Chile cando foi apresado polas forzas do Exército dos Andes, lideradas por José de San Martín e Bernardo O'Higgins que entraron en Santiago despois da Batalla de Chacabuco.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Carreira militar en España[editar | editar a fonte]

Iniciou a carreira militar como cadete no Rexemento de Infantería de Zaragoza en 1784. Estivo na guarnición de Orán en 1789. En 1802 estaba no Rexemento Tarragona. Durante o Sitio de Zaragoza foi feito prisioneiro e levado a Francia conseguiu o seu traslado a Valençey, prisión de Fernando VII. Logo da restauración regresou a Madrid, onde a súa influencia na corte outorgoulle o goberno de Chile, aínda que o nomeamento se fixo contra o parecer do Consello de Indias.

Goberno de Chile[editar | editar a fonte]

A fins de 1815, vía Panamá, e pasando por Lima, arribou a Valparaíso. A súa recepción en Santiago foi inicialmente favorable, substituíndo na xefatura do goberno a Osorio, identificado coa austeridade do período de reconquista militar. Marcó del Pont pretendía unha reconciliación a través de actos demagóxicos, sen embargo o ambiente de desconfianza e prebendas levouno a copar de europeos e crioulos peruanos os postos clave e dar á restauración un carácter represivo. O capitán Vicente San Bruno, encargado da actividade policial, pero levando as súas funcións máis alá da delincuencia común, montou un tribunal político cuxa desorientación e arbitrariedade levouno ao descrédito e animosidade. Marcó del Pont errou na súa política de goberno ao incumprir as políticas de reconciliación da corte de España, como o indulto xeral aos patriotas do 12 de febreiro de 1816. Ademais o estado de permanente alarma esgotou os recursos empregados na defensa do mar e a cordilleira de Chile. Enviou varios espías a Cuyo para que recabaran información sobre o Exército Libertador dos Andes.

Por outra banda cumpriu correctamente o seu papel administrador, acreditando a súa lealdade, pospoñendo os seus soldos ás posibilidades do estado. Entre as súas obras urbanísticas están a mellora do paseo de Tajamar ou a Alameda, reparou o Teatro e coliseo, construíu a canle de Maipú.

Fin do goberno[editar | editar a fonte]

San Martín, encomendou ao seu armeiro José Antonio Alvarez Condarco, en misión de espionaxe, que fose entrevistarse con Marcó del Pont, debendo recoñecer e memorizar na súa viaxe os accidentes do terreo. Marcó del Pont expulsouno do país anotando no pasaporte del armeiro unha expresión en referencia á traizón de José de San Martín á monarquía española: Yo firmo con mano blanca y no como la de su general que es negra[1][2]

Fuxida e captura[editar | editar a fonte]

Trala caída do goberno español de Santiago, Marcó del Pont fuxiu a Valparaíso dirixíndose primeiro a San Antonio[3] a través da Cuesta de Lo Prado crendo que na súa baía estaba o buque San Miguel,[3] pero este zarpara horas antes.[3] Atopouse na disxuntiva de seguir o camiño da costa pero caería a mercede dos montoneros de Ramón Freire polo que se decidiu a seguir cata o norte, a través das actuais localidades de Cartaxena,[3] El Tabo, El Quisco, descansando en El Totoral o 15 de febreiro de 1817.[3] Desde esta posición enviou un inquilino para que o avisará respecto da situación en Valparaíso.[4]O home avisou ao seu xefe, o hacendado de Las Tablas que se concertou co Capitán José Aldao para rodear a quebrada o 15 de febreiro.[4] Na Quebrada del Totoral, atopárono con todos os oficiais que o acompañaron na súa saída de Santiago;[4] o tenente coronel Fernando Cacho, o coronel Ramón González e o fiscal Prudencio Lazcano.[4] Todos entregaron as súas espadas salvo el que pediu entregala a un xefe da súa condición.[4] A virxe da súa capela particular aínda pode verse na capela do Eremitorio franciscano de El Totoral.

Virxe de Marcó del Pont en El Totoral.

Saúdo de San Martín[editar | editar a fonte]

Conforme aos relatos entregou cerimoniosamente a súa espada a San Martín.[4] Di a tradición arxentina que San Martín saudouno coa expresión: ¡Venga esa mano blanca, mi general!.

Enviado a Arxentina[editar | editar a fonte]

O 16 de abril de 1817 foi enviado a Mendoza. San Martín ordenou encarcerar a Marcó del Pont en San Luis xunto cos prisioneiros tomados en Chacabuco. Logo dun motín en 1819 no que no tomou parte, pero foi igualmente acusado,[4] trala intervención de Monteagudo ordenou o seu traslado a outra prisión na "La Estanzuela", mais ao interior da provincia de San Luis, onde morreu o 19 de maio de 1819, á idade de 49 anos.


Predecesor:
Mariano Osorio
Gobernador de Chile
1815- 12 de febreiro de 1817
Sucesor:
Francisco Ruiz-Tagle
Gobernador Político Interino de Santiago

Notas[editar | editar a fonte]

  1. JOHN LYNCH. San Martin,pp140
  2. Según Norberto Galasso esta expresión facía referencia ao carácter fidalgo de Marcó del Pont, e por outra á cor da pel de San Martín, a quen os realistas supuñan mestizo e chamábano El Cholo de Misiones, porque na época cholo significaba indio. Extractado de "Seamos Libres y lo demás no importa nada" de Norberto Galasso - ISBN 978-950-581-779-5
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Historia de Chile , Francisco de Encina , tomo XIII página 176
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Historia de Chile , Francisco de Encina Tomo XIII página 177

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Francisco Casimiro Marcó del Pont

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Historia física y política de Chile. Volume 1