Fotosíntese

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Imaxe que amosa a distribución global da fotosíntese, incluíndo tanto a vexetación oceánica (coma o fitoplancto) coma a terrestre.

A fotosíntese (do grego φώτο foto, "luz" e σύνθεσις synthesis, "composición") é o proceso no que as plantas, cianobacterias, protófitas e algas macroscópicas, todas elas seres autótrofos, transforman enerxía luminosa en enerxía química procesando o dióxido de carbono (CO2), auga (H2O) e minerais en compostos orgánicos e osíxeno gasoso (O2)[1].

A través do proceso aqueles producen o seu propio alimento, constituído esencialmente por azucres, como a glicosa (C6H12O6). Coa fotosíntese iníciase toda a cadea trófica. Sen esta, os animais e os outros seres heterotróficos serían incapaces de sobrevivir, pois a base da súa alimentación estará sempre nas substancias orgánicas proporcionadas polas plantas verdes.

A relación da cor verde das plantas coa luz[editar | editar a fonte]

A folla é o principal sitio dunha planta onde se produce a fotosíntese.

Xa na antigüidade Aristóteles observara e describira que as plantas necesitaban luz solar para adquirir a cor verde. Mais foi en 1771 cando o estudo do proceso fotosintético comezou a observarse por Joseph Priestley. O químico inglés, confinando unha planta nunha redoma de cristal comprobou a produción dunha substancia que permitía a combustión, e que, en certos casos avivaba a chama dun carbón en brasa. No futuro acabouse descubrindo que a dita substancia era un gas, o osíxeno.

A descuberta da utilización do carbono do ar[editar | editar a fonte]

Na segunda metade do século XVIII, Jan Ingenhousz, físico-químico holandés, sustentou que o dióxido de carbono do ar era utilizado polas plantas como nutriente. A comprobación deuse deseguida por diversos químicos daquel século que repetiron as experiencias do científico holandés.

A incorporación da auga polas plantas[editar | editar a fonte]

Nicolas-Théodore de Saussure, xa no inicio do século XIX, descubriu que os vexetais incorporaban auga aos seus tecidos.

A descuberta da retirada de nutrientes do solo[editar | editar a fonte]

Unha observación importante foi que o nitróxeno, así como diversos sales e minerais, eran retirados do solo polas plantas. E que a enerxía proveniente do Sol se transformaba en enerxía química, ficando almacenada nunha serie de produtos en virtude dun proceso que entón acabou sendo chamado de fotosíntese.

A substancia chamada clorofila illouse na segunda década do século XIX. Tamén naquel século se descubriu que a clorofila é a responsábel da cor verde das plantas, alén de desempeñar un papel importante na síntese da materia orgánica. Julius von Sachs demostrou que a clorofila se localizaba nos chamados orgánulos celulares, que despois, a través de estudos máis precisos, chamáronse de cloroplastos.

A reprodución do ciclo da clorofila en laboratorio[editar | editar a fonte]

Ao avanzaren as técnicas bioquímicas, en 1954 foi posíbel o illamento e extracción daqueles orgánulos intactos. Foi Daniel Israel Arnon, quen obtivo cloroplastos a partir das células do espinafre conseguindo reproducir en laboratorio as reccións completas da fotosíntese.

As fases da fotosíntese[editar | editar a fonte]

Con estas técnicas se descubriu, por exemplo, que a fotosíntese ocorre en dúas etapas ou fases:

As plantas novas consomen máis gas carbónico e liberan máis osíxeno, pois o carbono incorpórase á súa estrutura física durante o crecemento.

O proceso da clorofila[editar | editar a fonte]

As follas das plantas conteñen células fotosintetizadoras, que conteñen clorofila, esta ordénase en estruturas chamadas de cloroplastos, estes posúen forma alongada, elíptica ou globular e revístense dunha membrana dupla. Estas estruturas son sensíbeis á luz.

A clorofila é responsábel da absorción de enerxía luminosa que será utilizada para nunha reacción complexa onde o dióxido de carbono reacciona coa auga, formándose glicosa (base dos hidratos de carbono), que se almacena e utilizada polas plantas, liberándose, como residuo desta operación, moléculas de osíxeno.

Organismos fotosintetizadores[editar | editar a fonte]

Alén das plantas verdes, inclúense entre os organismos fotosintéticos certos protistas (como as diatomáceas e as euglenoidinas), as cianófitas (algas verde-azuladas) e diversas bacterias.

Factores que afectan a fotosíntese[editar | editar a fonte]

A acumulación dos produtos fotosintetizados[editar | editar a fonte]

O alimento producido durante a fotosíntese acumúlase posteriormente en varios órganos das plantas, esencialmente baixo a forma de amidón:

A importancia da fotosíntese[editar | editar a fonte]

A importancia da fotosíntese para a vida na Terra é enorme. A fotosíntese é o primeiro e principal proceso de transformación de enerxía na biosfera. Ao alimentármonos, parte das substancias orgánicas, producidas grazas á fotosíntese, entran na nosa constitución celular, en canto outras (os nutrientes enerxéticos) fornecen a enerxía necesaria ás nosas funcións vitais, como o crecemento, a reprodución, etc...

Subprodutos remotos da fotosíntese[editar | editar a fonte]

Indirectamente, mais non menos efectivamente, o petróleo e o carbón, que se utilizan polo ser humano como fonte de enerxía, parecen ter orixe na fotosíntese, pois, son produtos orgánicos considerados provenientes de seres vivos (plantas ou seres que se alimentaban de plantas) doutras eras xeolóxicas.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Smith, A. L. (1997). Oxford dictionary of biochemistry and molecular biology. pp. 508. ISBN 0-19-854768-4. "Photosynthesis - the synthesis by organisms of organic chemical compounds, esp. carbohydrates, from carbon dioxide using energy obtained from light rather than the oxidation of chemical compounds."