Fento arborescente

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Fentos arborescentes (Cyatheales)
Exemplar de Dicksonia antarctica nun xardín de Tokyo (Xapón)
Exemplar de Dicksonia antarctica nun xardín de Tokyo (Xapón)
Clasificación científica
Reino: Plantae
Clase: Polypodiopsida
Subclase: Polypodiidae
Orde: Cyatheales
Familias

Segundo Christenhusz et al. 2011[1][2][3] (baseada no Smith et al. 2006[4], 2008)[5]; que tamén fornece unha secuencia lineal das licófitas e monilófitas.

Véxase o artigo Pteridophyta para unha introdución ás plantas vasculares sen semente

Os fentos arborescentes ou arbóreos son fentos que medran con tronco elevando as frondes, e, a diferenza dos fentos comúns, estas non saen a rentes do chan. A maior parte dos fentos arbóreos pertencen ás famílias Dicksoniaceae e Cyatheaceae na orde Cyatheales, categoría taxonómica circunscrita deste xeito pola moderna clasificación de Christenhusz et al. 2011[1][2][3] é monofilético.

Os fentos arborescentes atópanse nas áreas subtropicais e tropicais, incluindo as forestas frías e temperadas de choivas en Australia, Nova Zelandia, e rexións veciñas (ex: Malaisia, Illa de Lord Howe, etc). Como todos os fentos, os fentos arbóreos reprodúcense por medio de esporas formadas no lado inferior das frondes.

As frondes dos fentos arbóreos son xeralmente moi grandes e constitúen follas pinnadas multíplices. Outros tipos, no entanto, posúen frondes enteiras, non divididas.

En Galiza non hai fentos arborescentes autóctonos, porén, o uso destes en xardinaxe coma plantas ornamentais, especialmente en parques e arboredos de pazos e mosteiros fixo que algunhas especies, coma a Dicksonia antarctica se teñan naturalizado[6].

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Introdución teórica en Taxonomía

A clasificación máis actualizada é a de Christenhusz et al. 2011[1][2] [3] (baseada en Smith et al. 2006[4], 2008)[5]; que tamén fornece unha secuencia lineal das licófitas e mais das monilófitas.

    • Orde M. Cyatheales A.B.Frank en J.Leunis, Syn. Pflanzenk., ed. 2, 3: 1452 (1877). Sinónimos: Dicksoniales Pic.Serm. ex Reveal, Phytologia 74: 175 (1993). Hymenophyllopsidales Pic.Serm. ex Reveal, Phytologia 74: 175 (1993). Loxsomatales Pic.Serm. ex Reveal, Phytologia 74: 175 (1993). Plagiogyriales Pic.Serm. ex Reveal, Phytologia 74: 176 (1993). Metaxyales Doweld, Tent. Syst. Pl. Vasc. (Tracheophyta): 12. (2001).
8 familias. Referencias: Holttum & Sen (1961), Korall et al. (2006a).
      • Familia 18. Thyrsopteridaceae C.Presl, Gefässbündel Farrn: 22, 38 (1847), como ‘Thyrsopterideae’.
1 xénero (Thyrsopteris). Referencias: Boodle (1915), Sen & Rahaman (1999).
      • Familia 19. Loxsomataceae C.Presl, Gefässbündel Farrn: 31 (1847), como ‘Loxsomaceae’.
2 xéneros. (Loxsoma , Loxsomopsis). Referencias: Bower (1923), Lehnert et al. (2001).
Nota: O nome ‘Loxoma’ foi un erro de ortografía e foi corrixido a Loxsoma (Hooker 1838) .
      • Familia 20. Culcitaceae Pic.Serm., Webbia 24: 702 (1970).
1 xénero (Culcita). Referencia: Sen (1968).
1 xénero (Plagiogyria). Referencia: Zhang & Nooteboom (1998).
      • Familia 22. Cibotiaceae Korall in A.R.Sm. et al., Taxon 55: 712 (2006).
1 xénero (Cibotium). Referencia: Smith et al. (2006a).
      • Familia 23. Cyatheaceae Kaulf., Wesen Farrenkr.: [119] (1827). Sinónimos: Alsophilaceae C.Presl, Gefässbündel Farrn: 22 (1847). Hymenophyllopsidaceae Pic.Serm., Webbia 24: 712 (1970).
4 xéneros ( Alsophila, Cyathea, Gymnosphaera, Sphaeropteris). Referencias: Christenhusz (2009b), Conant et al. (1995, 1996), Conant & Stein (2001), Janssen et al. (2008), Korall et al. (2006a), Lantz et al. (1999), Lehnert (2006, 2008, 2009), Marquez (2010), Stein et al. (1996), Wang et al. (2003) .
      • Familia 24. Dicksoniaceae M.R.Schomb., Reis. Br.-Guiana (Ri. Schomburgk) 2: 1047 (1848). Sinónimo: Lophosoriaceae Pic.Serm., Webbia 24: 700 (1970).
3 xéneros (Calochlaena, Dicksonia, Lophosoria). Referencias: Churchill et al. (1998), Lehnert (2006), White & Turner (1988).
      • Familia 25. Metaxyaceae Pic.Serm., Webbia 24: 701 (1970).
1 xénero ( Metaxya). Referencias: Qiu et al. (1995), Sen (1969), Smith et al. (2001).

Clasificación sensu Smith et al. 2006[editar | editar a fonte]

Ubicación taxonómica:

Modelo:Plantilla:Clados superiores incluído Monilophyta para texto, Clase Polypodiopsida, Orde Cyatheales.

Sinónimo: "Fentos arborescentes e afíns".

Incluído Dicksoniales, Hymenophyllopsidales, Loxomatales, Metaxyales, Plagiogyriales.

8 familias:

Filoxenia[editar | editar a fonte]

Introdución teórica en Filoxenia

Monofilético (Hasebe et al. 1995, Wolf et al. 1999, Pryer et al. 2004b).

Cibotiaceae, Dicksoniaceae, Cyatheaceae e Metaxyaceae, forman o clado do "núcleo dos fentos arborescentes" ("core tree ferns").

Caracteres[editar | editar a fonte]

Figura 2. Diagrama esquemático do ciclo de vida das plantas vasculares sen semente.
Referencias:
n : xeneración haploide,
2n : xeneración diploide,
m! : mitose,
M! : meiose,
F! : fecundación

Os fentos arborescentes e afíns, son plantas vasculares con ciclo de vida haplodiplonte onde a alternancia de xeracións é ben manifesta, con esporófito e gametófito multicelulares e independentes, con esporas coma unidade de dispersión e de resistencia. O gametófito é un "talo" (corpo sen organización), e o esporófito é un "cormo" (con raíz, vástago e sistema vascular). Por mor a estas características tradicionalmente agrúpanas coas "pteridófitas".

Posúen esporófitos con megafilos ou "frondes" (Euphyllophyta).

As familias desta orde posúen unha relación moi achegada entre elas, segundo os estudos moleculares xa citados, pola contra a orde non posúe caracteres morfolóxicos conspicuos que o caractericen; algunhas especies teñen talo formando un estípite, outras teñen rizomas rastreiros. Algunhas teñen soamente pelos nos talos e follas, outras teñen escamas. Os soros son abaxiais ou marxinais, indusiados ou sen indusio. As esporas son globosas ou tetraedro-globosas, con marca trilete. Os gametófitos son verdes, cordados.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

Referencias[editar | editar a fonte]

  • Pryer, Kathleen M., Harald Schneider, Alan R. Smith, Raymond Cranfill, Paul G. Wolf, Jeffrey S. Hunt y Sedonia D. Sipes. 2001. "Horsetails and ferns are a monophyletic group and the closest living relatives to seed plants". Nature 409: 618-622 (resumen en inglés aquí).
  • Pryer, Kathleen M., Eric Schuettpelz, Paul G. Wolf, Harald Schneider, Alan R. Smith y Raymond Cranfill. 2004. "Phylogeny and evolution of ferns (monilophytes) with a focus on the early leptosporangiate divergences". American Journal of Botany 91:1582-1598 (resumen en inglés aquí).
  • A. R. Smith, K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, P. G. Wolf. 2006. "A classification for extant ferns". Taxon 55(3), 705-731 (pdf aquí)

Referencias máis específicas[editar | editar a fonte]

  • Korall, P., K.M. Pryer, J. Metzgar, H. Schneider, D.S. Conant. 2006. "Tree ferns: monophyletic groups and their relationships as revealed by four protein-coding plastid loci." Molecular Phylogenetics and Evolution 39: 830-845. (pdf aquí)

Referencias citadas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 Christenhusz et al. 2011. A linear sequence of extant families and genera of lycophytes and ferns. Phytotaxa 19: 7-54. (pdf)
  2. 2,0 2,1 2,2 Preface to “Linear sequence, classification, synonymy, and bibliography of vascular plants: Lycophytes, ferns, gymnosperms and angiosperms” pdf
  3. 3,0 3,1 3,2 Corrections to Phytotaxa 19: Linear sequence of lycophytes and ferns pdf
  4. 4,0 4,1 A. R. Smith, K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, P. G. Wolf. 2006. "A classification for extant ferns". Taxon 55(3), 705-731 ( pdf)
  5. 5,0 5,1 Smith, A.R., Pryer, K.M., Schuettpelz, E., Korall, P., Schneider, H., & Wolf, P.G. (2008) Fern classification, pp. 417–467 en: Ranker, T.A., & Haufler, C.H. (eds.), Biology and Evolution of Ferns and Lycophytes. Cambridge , Cambridge University Press.
  6. Atópanse exemplares do fento arbóreo Dicksonia antarctica en Oia - http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2004/02/20/2438751.shtml

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Fento arborescente