EDTA

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
EDTA

EDTA disodio
Identificadores
Abreviaturas EDTA, H4EDTA
Número CAS 60-00-4
PubChem 6049
ChemSpider 5826
UNII 9G34HU7RV0
Número EC 200-449-4
Número UN 3077
DrugBank DB00974
KEGG D00052
MeSH Edetic+Acid
ChEBI CHEBI:42191
ChEMBL CHEMBL858
Número RTECS AH4025000
Código ATC S01XA05,ATC V03 AB03 (sales)
Referencia Beilstein 1716295
Referencia Gmelin 144943
Imaxes 3D Jmol Image 1
Image 2
Propiedades
Fórmula molecular C10H16N2O8
Masa molar 292,24 g mol−1
Aspecto Cristais incoloros
Densidade 860 mg mL−1 (a 20 °C)
log P −0,836
Acidez (pKa) 1,782
Basicidade (pKb) 12,215
Termoquímica
Entalpía estándar
de formación
ΔfHo298
−1,7654–−1,7580 MJ mol−1
Entalpía estándar
de combustión
ΔcHo298
−4,4617–−4,4545 MJ mol−1
Perigosidade
Pictogramas GHS The exclamation-mark pictogram in the Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS)
Palabra sinal GHS WARNING
declaración de perigosidade GHS 319
declaración de precaución GHS 305+351+338
EU Index 607-429-00-8
Clasificación da UE Irritante Xi
Frases R r36
Frases S s2, s26
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
1
0
LD50 1000 mg/kg (oral, rata)[1]
Compostos relacionados
ácidos alcanoicos relacionados Daminozida, Octopina
Compostos relacionados Trietilenotetramina

Se non se indica outra cousa, os datos están tomados en condicións estándar de 25 °C e 100 kPa.
Referencias

EDTA (do inglés Ethylenediamine tetraacetic acid) ácido etilenodiamino tetra-acético é un composto orgánico que actúa coma axente quelante, formando complexos moi estábeis con diversos ións metálicos. Entre eles o magnesio e o calcio, en valores de pH por riba de 7 e manganeso, ferro(II), ferro(III), zinc, cobalto, cobre(II), chumbo e níquel en valores de pH por baixo de 7..[2] O EDTA é un ácido que actúa como ligante hexadentado, ou sexa, pode complexar o ión metálico a través de seis posicións de coordinación: a través de catro anións carboxilato (-COO-), despois da saída dos 4H+ dos grupos carboxílicos, e tamén a través dos dous N.

Síntese[editar | editar a fonte]

O EDTA é principalmente sintetizado do 1,2-diaminoetano (etilenodiamina), formaldehido (metanal), auga e cianato de sodio.[3] O traballo pioneiro sobre o desenvolvemento do EDTA foi realizado por Gerold Schwarzenbach nos anos 1940.[4]

Nomenclatura popular vs. química[editar | editar a fonte]

Para describir o EDTA e súas distintas formas protonadas, os químicos usan un acrónimo que distingue entre EDTA4−, a base conxugada que é o ligante, e H4EDTA, o precursor do ligante.

Principios de química de coordinación[editar | editar a fonte]

Quelato metal-EDTA. O ión metálico central está sendo complexado a través das seis posicións de coordinación do EDTA.

Usos[editar | editar a fonte]

Úsase como descolorante para cabelos; tamén pode ser utilizado na fabricación de pan e derivados na industria alimentaria. Úsase tamén durante tratamentos endodónticos por ter unha función quelante e retirar ións calcio (Ca2+). Esa afinidade co calcio, fai que tamén sexa utilizado coma anticoagulante. Úsase na análise da dureza da auga e na agricultura como estabilizante de micronutrientes.

Tamén se usa en microscopía electrónica para contrastar o ADN e descontrastar o ARN.

Outro uso é na agricultura, na fabricación de fertilizantes e nutricionais, como quelante de metais que interesan ser incorporados (normalmente de xeito foliar) nos cultivos.

Notas[editar | editar a fonte]