Darío Xohán Cabana

Darío Xohán Cabana
Darío Xohán Cabana
Nacemento:	19 de abril de 1952 Roás, Cospeito

Darío Xohán Cabana Yanes, nado en Roás, na Terra Chá, o 19 de abril de 1952, é un escritor galego.

Traxectoria

Na década de 1970 colaborou con Xosé María Álvarez Blázquez en Edicións Castrelos. Despois, nos 80 pasou un tempo en Corcubión e despois entrou a traballar mediante oposición como funcionario no concello de Lugo, onde segue na actualidade, Foi, antes, liberado sindical e garda municipal. É membro do Consello de Redacción de A Trabe de Ouro.

Desde o 22 de abril de 2006 é académico da Real Academia Galega. O seu discurso de ingreso De Manuel María a Ferrín: a grande xeración, foi respondido por Xosé Luís Méndez Ferrín.

Obras

Poesía

• Home e terra (Ed. Xistral, 1970).
• Verbas a un irmao (Edición de autor, 1970).
• Romanceiro da Terra Cha (Ed. Castrelos, 1973).
• Elexía nunha escuridade mortal (Ed. Roi Xordo, 1974).
• Mortos por que Galicia viva (Ed. Roi Xordo, 1974). Asinado co pseudónimo Daniel Méndez.
• Ábrelle a porta ó día (Edicións do Castro, 1981).
• A fraga amurallada. (Ed. Limbo, 1983).
• VIII Fragmentos (Sotelo Blanco, 1986).
• Amor e tempo liso (Sotelo Blanco, 1987).
• Cantigas de amor vilao (Galaxia, 1987).
• Patria do mar (Ir Indo, 1989).
• Antoloxía poética (Diario 16 de Galicia, 1992).
• Recolleita (El Correo Gallego, 1992)
• Cinco lendas (Deputación de Lugo, 1993).
• Canta de cerca a morte (Galaxia, 1994).
• Vinte cadernos: Poemas 1969-2002 (Xerais, 2003).
• Cabalgada na brétema (Galaxia, 2006).

Narrativa

• Noticias dunha aldea (Castrelos, 1973).
• Galván en Saor (Xerais, 1989).
• Fortunato de Trasmundi (Xerais, 1990)
• Libro dos moradores (Ir Indo, 1990).
• Cándido Branco e o Cabaleiro Negro (Xerais, 1992).
• Vidas senlleiras (Xerais, 1992).
• Cerco de ferro (Nigra, 1994).
• O cervo na torre (Xerais, 1994).
• Morte de rei (Xerais, 1996).
• Mitos e memorias (Xerais, 2003).
• A chegada a Lugo do primeiro tren (Concello de Lugo, 2005).

Literatura infanto-xuvenil

• As aventuras de Breogán Folgueira (Xerais, 1990).
• Chirlo merlo na figueira (Sotelo Blanco, 1990).
• O avión de Cangas (Xerais, 1992).
• As viaxes do principe azul (Galaxia, 1993).
• O milagre das estrelas (Xerais, 1993).
• O castrón de ouro (Edicións S. M., 1994).
• Chucho Cacho (Xerais, 1994).
• Inés e a cadela sabia (Edebé-Rodeira, 2000).
• Dende o Himalaia a Ceilán (Galaxia, 2004).

Ensaio

• Guía da provincia de Lugo (1998).
• Monterroso na Ulloa, 2001.
• Xosé María Álvarez Blázquez. Vida e obra (Xerais, 2008).

Traducións

• Cancioneiro, de Francesco Petrarca (Xunta de Galicia, 1989, Edicións da Curuxa, 2012).
• A Divina Comedia, de Dante Alighieri (Xunta de Galicia, 1990).
• Vida Nova, de Dante Alighieri (Espiral Maior, 1994).
• Os Tres Mosqueteiros, de Alexandre Dumas (2000).
• Antoloxía do Doce Estilo Novo (Galaxia, 2004).
• Os trobadores da Occitania (Edicións da Curuxa, 2011).

Obras colectivas

• Os novísimos da poesía galega (Akal, 1973).
• I Festival de Poesía no Condado (S. C. D. Condado, 1981).
• II Festival da Poesía do Condado (S. C. D. Condado, 1982).
• III Festival da Poesía no Condado (S. C. D. Condado, 1983).
• O quiquiriquí e outras narracións (Edicións do Castro, 1983).
• IV Festival da Poesía no Condado (S. C. D. Condado, 1984).
• Escolma de poesía galega (1976-1984) (1984, Sotelo Blanco).
• Os escritores lucenses arredor de Ánxel Fole (Concello de Lugo, 1986).
• VI Festival da Poesía no Condado (S. C. D. Condado, 1986).
• VII Festival da Poesia no Condado (S. C. D. Condado, 1987).
• VIII Festival da Poesia no Condado. Escolma Poética (S. C. D. Condado, 1988).
• Sede central. 1 (Clube Cultural Adiante, 1988).
• X Festival da Poesia no Condado. Escolma Poética (S. C. D. Condado, 1990).
• XI Festival da Poesia no Condado (S. C. D. Condado, 1991).
• Contos da xustiza (Ir Indo, 1991).
• XIII Festival da Poesia no Condado (S. C. D. Condado, 1993).
• Aí está o conto (Xunta de Galicia, 1993).
• Desde mil novecentos trinta e seis: homenaxe da poesía e da plástica galega aos que loitaron pola liberdade (Edicións do Castro, 1995).
• O Mundo de Fiz: Escolma da poesía de Fiz Vergara Vilariño, (Ed. Citania, 1995). Coeditor con Xavier Rodríguez Baixeras.
• Relato contemporáneo (Xerais, 1995).
• Unha liña no ceo (58 narradores galegos 1979-1996) (Xerais, 1996).
• A poesía é o gran milagre do mundo (PEN Clube de Galicia, 2001).
• Poetas e Narradores nas súas voces (Vol. I) (Consello da Cultura Galega, 2001).
• Intifada. Ofrenda dos poetas galegos a Palestina (Fundación Araguaney, 2003).
• Narradio. 56 historias no ar (Xerais, 2003).
• Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra (Espiral Maior, 2003).
• Xuro que nunca volverei pasar fame: poesía escarlata (Difusora, 2003).
• 23 poetas cantan a don Antonio Machado (Hipocampo, 2004).
• Cartafol poético para Alexandre Bóveda (Espiral Maior, 2006).
• De Manuel María a Ferrín: a grande xeración (Real Academia Galega, 2006). Con Xosé Luís Méndez Ferrín.
• Poemas pola memoria (1936-2006) (Xunta de Galicia, 2006).
• Volverlles a palabra. Homenaxe aos represaliados do franquismo (Difusora, 2006).
• Poemas coruñeses: antoloxía de textos poéticos dos séculos XIX e XX sobre a Coruña (Espiral Maior, 2008).
• Marcos Valcárcel. O valor da xenerosidade (Difusora, 2009).
• En defensa do Poleiro. A voz dos escritores galegos en Celanova (Toxosoutos, 2010).
• Tamén navegar (Toxosoutos, 2011).
• Urbano. Homenaxe a Urbano Lugrís (A Nave das Ideas, 2011).
• Cartafol de soños, homenaxe a Celso Emilio Ferreiro no seu centenario (1912-2012) (2012).

Premios

• Premio de Poesía Cidade de Ourense en 1982, por A fraga amurallada e en 1986.
• Premio Celso Emilio Ferreiro do Concello de Santiago no 1983, por Patria do mar.
• Premio Xerais de novela en 1989, por Galván en Saor.
• Medalla de ouro do concello de Florencia (Italia) en 1991, pola súa tradución do Cancioneiro e a Divina Comedia.
• Premio Cidade de Lugo en 1992, por Vidas senlleiras.
• Premio Barco de Vapor en 1993, por O castrón de ouro.
• Premio de poesía Martín Codax en 1994, por Canta de cerca a morte.
• Premio Xerais de novela en 1994, por O cervo na torre.
• Premio da AELG á mellor obra traducida no 2012, por Cancioneiro, seguido das Rimas dispersas, de Francesco Petrarca.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Autobiografía na BVG
• Ficha do autor na AELG
• Entrevista a Darío Xohán Cabana, Consello da Cultura Galega, 2001
• Páxina do autor en Praza das Letras
• Discurso de ingreso na Real Academia Galega, 2006
• Darío Xohán Cabana no recital en solidariedade cos traballadores de Astano en youtube
• Lectura de Darío Xohán Cabana do texto Venceredes vós