Daniel Cortezón

Daniel Cortezón Álvarez, nado en Ribadeo o 6 de febreiro de 1927 e falecido en Lugo o 4 de outubro de 2009, foi un prolífico escritor galego, autodidacta, coñecido de xeito principal pola súa produción teatral, fundamentalmente de carácter histórico.

Traxectoria

Fillo de carabineiro, a Guerra civil obrigouno a fuxir a Francia coa súa familia. Volve con 12 anos a Ribadeo, comezando de aprendiz nunha botica, onde traballará ata 1963. Comeza a súa formación autodidacta, lendo (segundo as súas propias verbas -ver máis abaixo-) a práctica totalidade dos libros da biblioteca municipal ribadense. Con posterioridade traballou en León e Madrid (de 1965 á súa xubilación), chegando a ser redactor xefe da revista Auxiliares de Farmacia e participando nas tertulias do "Café Gijón". Ó seu retorno a Galicia residiu en Vigo e Ribadeo de xeito alternativo, onde foi, por exemplo, pregoeiro da XIX Feira do Libro Galego (Ribadeo, 1988) e mantivo numerosos contactos no ámbito cultural, como a súa relación coa Asociación Cultural Francisco Lanza, ou a amizade con Fermín Penzol e Juan Luis Vega Prada. Con anterioridae a este retorno xa destacara na labor cultural, más aló do resalte como escritorparticipando en iniciativas como o Patroato da Biblioteca 'El Viejo Pancho' de Ribadeo, que para el foi uha fase de adicación a unha institución á que tanto debía.

Persoa serena, tiña unha ampla e rica cultura debida a unha autoformación. Sirvan as frases seguintes de autodefinición do que foi a súa formación: “Eu son absolutamente autodidacta. Apenas fun á escola para aprender as primeiras letras. Da biblioteca de Ribadeo lin, ao longo de vinte e tantos anos, no mostrador da farmacia, os máis de 3000 volumes cos que contaba”.

Premios e distincións

Ten abondantes galardóns, dende o 'Premio auxiliares de farmacia', obtido no 1953 por 'Decálogo del auxiliar de farmacia'.

• Premio Vilar Ponte do Centro Galego de Bos Aires, por Prisciliano.
• En 1977 foi Premio Santiago Rusiñol de Teatre do Festival de Sitges, por Pedro Madruga.
• En 1981 gañou a primeira convocatoria do Premio de Novela Eduardo Blanco Amor con A Vila Sulagada.
• En 1998 foi finalista do Premio Nacional de Teatro, por Castelao ou A paixón de Galiza III: intermezzo bufo (traxicomedia épica).
• Foi lucense do ano 2000.
• No plano local, foi nomeado socio de honra da Coral Polifónica desde o ano 2001, e déuselle o seu nome á mostra anual de Teatro Afeccionado dende o ano 2003. En pleno de 8 de xullo de 2002, a Corporación Municipal de Ribadeo acordou darlle a unha rúa o seu nome, a raíz da petición dunha comisión pro-homenaxe, distincións que salientaron non só a súa actividade literaria senón de promoción de cultural, pois foi, por exemplo, o membro máis novo do Patronato municipal que creou e puxo en marcha a actual Biblioteca Pública El Viejo Pancho de Ribadeo en 1957.

Formou parte do Consello Asesor da revista 'Cadernos Ribadenses'.

No 2011 publicouse un libro homenaxe con máis de 70 colaboracións.

Obra

Narrativa

• Ribanzo, 1955 (galardoada no 1956 polo Centro Galego de Bós Aires
• As covas do rei Cintolo, 1956, Galaxia con limiar de Ramón Piñeiro.
• O cabaleiro da luz, 1956.
• A xeva sagrada, 1960.
• A vila sulagada, 1981, Edicións do Castro.

Ensaio

• O esprito de Galiza, 1955.
• Teatro e nacionalismo, 1984, Cadernos da Escola Dramática Galega.
• Dionisio Gamallo Fierros, Varón de Porcillán, 2005.

Teatro

• O renarte Ciprián, 1960.
• Nicolás Flamel, 1966, separata de Grial.
• Prisciliano, 1970, Galaxia.
• Os anxos cómense crus, 1972.
• Xelmírez ou a gloria de Compostela, 1974, Nós (Bos Aires).
• A diáspora, 1976, Edicións do Castro.
• Os Irmandiños, 1978, Edicións do Castro.
• Pedro Madruga, 1978, Edicións do Castro.
• Danza, contradanza y metamorfosis de moros y cristianos, 1982
• Crónica de Enrique IV, 1985.
• Castelao ou A paixón de Galiza I: O animador de ilusións, 1986, Edicións do Castro.
• Castelao ou A paixón de Galiza II: O árbores e os xuncos, 1989, Edicións do Castro.
• Castelao ou A paixón de Galiza III: intermezzo bufo (traxicomedia épica), 1996, A-Z Ediciones.
• Castelao ou A paixón de Galiza IV: o pudor e a angustia, 1997, A-Z Ediciones.
• Crónica del rey don Pedro, 1998.

Literatura infanto-xuvenil

• Ali Ben Mangato e mailo seu cabalo branco chamado Beliador, 1995, Sotelo Blanco.

Outros

Suso Peña: La Mirada Mágica (Publilar, 2006, ISBN 978-84-611-1666-9), por Daniel Cortezón, Jaime Fernández e Manuel López. Confeccionado tras a morte de Suso Peña, coma homenaxe, recolle fotos, debuxos e banda deseñada, con texto de Daniel Cortezón.

Publicou ademais diversos artigos en revistas de moi diverso estilo, como 'Sobor das condicións do asalto á razón' (Cadernos Ribadenses, 1990).

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Ficha na BVG
• Ficha do autor na AELG
• Libro homenaxe, con multitude de datos.