Carrán ártico
| Carrán ártico | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Dous carráns árticos, un cun peixe no peteiro |
|||||||||||||||
| Estado de conservación | |||||||||||||||
 |
|||||||||||||||
| Clasificación científica | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Nome binomial | |||||||||||||||
| Sterna paradisaea Pontoppidan, 1763[1] |
|||||||||||||||
 Aniñamento (vermello), invernación (azul) e rutas de migración (verde)
|
|||||||||||||||
O carrán ártico ou gaivotín ártico, de nome científico Sterna paradisaea Pontoppidan, 1763,[1] é unha ave mariña da familia dos estérnidos. Esta ave ten unha distribución circumpolar; cría en colonias no Ártico e en rexións subárticas de Europa, Asia e Norteamérica, (cun límite meridional na Bretaña ou Massachusetts). Esta especie é unha gran migradora, e vese sometida a dous veráns por ano cando migra dos seus terreos de cría boreais até os océanos próximos á Antártida, e durante o seu regreso (uns 38.600 km) cada ano. Trátase da migración regular máis longa de todos os animais coñecidos.[2]
Os carráns árticos son aves de tamaño mediano. Miden entre 33 e 39 centímetros de longo e teñen unha envergadura de 76-85 cm. As súas plumas son principalmente grises e brancas, cunhas patas vermellas e un peteiro tamén vermello, tan longo coma a testa, recto, cunha unión pronunciada das ramas mandibulares; ten unha fronte branca, unha caluga e coronilla negras con raias brancas, e unhas fazulas brancas. O manto gris mide 305 mm, e as escápulas son marróns, con algunhas puntas brancas. A parte superior das ás é gris co borde de cor branca, e o pescozo é completamente branco, ao igual co lombo. A cola, notablemente bifurcada, é esbrancuxada con algunhas plumas grises á parte exterior. A parte posterior da coronilla ata os orificios auditivos é negra.[2][3]
Os carráns árticos son aves de gran lonxevidade e moitos chegan aos vinte anos de idade. Aliméntanse principalmente de peixes e pequenos invertebrados mariños. Esta especie é abondosa, e estímase que existe un millón de exemplares. Aínda cando, en xeral, non se coñece a evolución das súas poboacións, a explotación que sufriu no pasado reduciu a abondosidade deste ave especialmente con respecto á súa distribución nas zonas máis meridionais.[2]
Índice |
[editar] Distribución e migración
O carrán ártico ten unha distribución circumpolar e continua; non se recoñecen subespecies. Pódeselle atopar en rexións costeiras das partes temperás frías de Norteamérica e Eurasia durante o verán setentrional. Mentres inverna no verán meridional, pódeselle atopar no mar, chegando ao bordo sur do xeo antártico.[4] A distribución da especie cobre unha superficie de aproximadamente dous millóns de km2.[1]
O carrán ártico é célebre pola súa migración; voa dende a súa área de cría no Ártico até a Tierra del Fuego, e despois volta, unha vez ao año.[5] Esta viaxe de 19.000 km por traxecto expón á ave a dous veráns por ano, polo tanto, a máis luz do día que calquera outra criatura do planeta.[6] Un carrán ártico típico viaxará ao longo da súa vida unha distancia equivalente á de ir e voltar da Lúa (uns 800.000 km).[7] Un exemplo da grande capacidade de voo desta ave por cubrir longas distancias é o dun carrán ártico que foi anelado cando todavía non emplumara, nas illas Farne de Northumberland (Reino Unido) no verán de 1982, e que chegou a Melbourne (Australia), no mes de outubro do mesmo ano; unha viaxe sobre o mar de máis de 22.000 km só tres meses despois de emplumar.[8][9] Outro exemplo é o dun pito anelado no Labrador (Canadá) o 23 de xullo del 1928. Foi atopado en Sudáfrica só catro meses máis tarde.[10]
Os carráns árticos adoitan comezar a úa fazaña migratoria cando o día tórnase máis curto en dirección ao círculo polar antártico onde os días comézanse a alongar,[11] voando a unha grande distancia da costa.[2] Polo tanto, fóra da época de apareamento só raramente poden verse dende terra firme.[12]
[editar] Estado de conservación
En certos estados os carráns árticos son considerados especies ameazadas ou vulnerables. Tamén son unha das especies incluídas no AEWA.[13] A especie entrou en declive a Nova Inglaterra a finais do século XIX debido á caza promovida pola industria téxtil.[14] Actualmente continúase explotando ao oeste de Grenlandia, onde a especie vén minguando en poboación dende a década de 1950.[15]
Na zona máis meridional da súa área de distribución, as poboaciones de carrán ártico atópanse en regresión. Gran parte disto débese á falla de alimentos.[16] Malia isto, a distribución destes paxaros espállase por zonas moi afastadas, e non semella haber ningunha tendencia de mingua na poboación global.[17]
Dende o ano 1988, a Birdlife International catalogou a especie nun nivel de risco baixo, e estímas que a súa poboación mundial é de aproximadamente un millón de individuos.[1]
[editar] Filatelia
O carrán ártico aparece en selos de varios países e dependencias. Son exemplos de dependencias as illas Åland, Alderney e mailas illas Feroe. Entre os países, hai selos propios do Canadá, Finlandia, Islandia e Cuba.[18]
[editar] Notas
- Peter Harrison (1983). Seabirds. ISBN 0-7136-4626-8
[editar] Citas
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Birdlife International Arctic Tern - BirdLife Species Factsheet (English). Consultado o 17 de agosto, 2006.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 (1996), Lynx Ediciones Handbook of the Birds of the World vuelo. 3, 653. ISBN 84-87334-20-2.
- ↑ Erro no código da cita: Etiqueta
<ref>non válida; non se forneceu texto para as referencias de nomeaves - ↑ Royal Society for the Protection of Birds Arctic tern (Inglés). Consultado o 17 de agosto, 2006.
- ↑ Martín Rodolfo de la Peña. Guía de aves argentinas (en español). Publicado por L.O.L.A., (1988); pág 157. Procedente e dixitilizado de Universidade de Texas. ISBN 950-9725-16-1
- ↑ S. Cramp Birds of off the Western Palearctic. ISBN 0-19-857507-6.
- ↑ British Trust for Ornithology Terns (Family Sternidae). Consultado o 31 de agosto, 2006.
- ↑ A. Heavisides, M.S. Hodgson & I Kerr (1983), Birds in Northumbria 1982.
- ↑ A. Heavisides, M.S. Hodgson & Y Kerr (1983), Birds in Northumbria 1982.
- ↑ Birds ofoff Nueva Scotia: Arctic Tern. Nueva Scotia Museum ofoff Natural History.
- ↑ Annabelle Stockton de Dod, José Osorio, Laura Rathe de Cambiaso. Aves de la República Dominicana Publicado polo Museo Nacional de Historia Natural da Institución Smithsoniana, (1987); páx 127. Procedente e dixitalizado de Universidade de Texas
- ↑ Erro no código da cita: Etiqueta
<ref>non válida; non se forneceu texto para as referencias de nomeguia - ↑ AEWA African Eurasian Waterbird Agreement Anejo II: Species list (Inglés). Consultado o 17 de agosto, 2006.
- ↑ Erro no código da cita: Etiqueta
<ref>non válida; non se forneceu texto para as referencias de nomeHatch_te._al - ↑ K. Hansen (2001), Threats tono wildlife in Greenland, 1–2.
- ↑ Erro no código da cita: Etiqueta
<ref>non válida; non se forneceu texto para as referencias de nomeNational_Geographic - ↑ Erro no código da cita: Etiqueta
<ref>non válida; non se forneceu texto para as referencias de nomeKaufman - ↑ Chris Gibbons Arctic Tern stamps.
[editar] Ligazóns externas
